ISSN ۲۲۲۸-۷۳۷X

مجله شماره صد و چهاردهم    

شنبه 4 تیر 1390 22 رجب 1432 25 ژوئن 2011  

 

 

 

کد شاپا به شماره  ISSN ‎۲‎۲‎۲‎۸‎-‎۷‎۳‎۷‎X   نماینده مشخصات کامل این پیایند و نماد جایگاه این نشریه در عرصه نشر جهانی و معرف بازشناسی هویت و رویکرد ماست.  

  فهرست                 

 

 

آنچه در این شماره می خوانید :

 

 

 

مصحف هدایت

سخن آغازین

مدیریت علوی

جمله مديريتی 

حدیث مديريتی

طنز مديريتی

حکايت مديريتی

تکنیک های موفقیت

نکات مدیریتی

مقاله مدیریتی

 ●کلید هدایت

 ●دانستنیها

مباحث فرهنگی

تست خودشناسی

عبادت و بندگی

لينک های هفته

 

 

  مصحف هدایت             

در هر شماره از مجله، يک صفحه از قرآن کريم به همراه ترجمه و تفسير آن قرار می گيرد. التماس دعا.

براى شنيدن آيه مورد نظر بر روى شماره آيه كليك كنيد و برای مشاهده تفسير الميزان و نمونه بر روی آيه کليک کنيد

سوره: سورة النساء آيات: 176 محل نزول: مدینه
 

 

الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاء بِمَا فَضَّلَ اللّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُواْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللّهُ وَاللاَّتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلاَ تَبْغُواْ عَلَيْهِنَّ سَبِيلاً إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا 34 وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُواْ حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَا إِن يُرِيدَا إِصْلاَحًا يُوَفِّقِ اللّهُ بَيْنَهُمَا إِنَّ اللّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا 35 وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئًا وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالاً فَخُورًا 36 الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُونَ مَا آتَاهُمُ اللّهُ مِن فَضْلِهِ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُّهِينًا 37  
ترجمه فارسی مکارم

 

مردان، سرپرست و نگهبان زنانند، بخاطر برتريهايى كه خداوند (از نظر نظام اجتماع) براى بعضى نسبت به بعضى ديگر قرار داده است، و بخاطر انفاقهايى كه از اموالشان (در مورد زنان) مى‏كنند و زنان صالح، زنانى هستند كه متواضعند، و در غياب (همسر خود،) اسرار و حقوق او را، در مقابل حقوقى كه خدا براى آنان قرار داده، حفظ مى‏كنند و (اما) آن دسته از زنان را كه از سركشى و مخالفتشان بيم داريد، پند و اندرز دهيد! (و اگر مؤثر واقع نشد،) در بستر از آنها دورى نماييد! و (اگر هيچ راهى جز شدت عمل، براى وادار كردن آنها به انجام وظايفشان نبود،) آنها را تنبيه كنيد! و اگر از شما پيروى كردند، راهى براى تعدى بر آنها نجوييد! (بدانيد) خداوند، بلندمرتبه و بزرگ است (و قدرت او، بالاترين قدرتهاست) 34 و اگر از جدايى و شكاف ميان آن دو (همسر) بيم داشته باشيد، يك داور از خانواده شوهر، و يك داور از خانواده زن انتخاب كنيد (تا به كار آنان رسيدگى كنند) اگر اين دو داور، تصميم به اصلاح داشته باشند، خداوند به توافق آنها كمك مى‏كند; زيرا خداوند، دانا و آگاه است (و از نيات همه، با خبر است) 35 و خدا را بپرستيد! و هيچ‏چيز را همتاى او قرار ندهيد! و به پدر و مادر، نيكى كنيد; همچنين به خويشاوندان و يتيمان و مسكينان، و همسايه نزديك، و همسايه دور، و دوست و همنشين، و واماندگان در سفر، و بردگانى كه مالك آنها هستيد; زيرا خداوند، كسى را كه متكبر و فخر فروش است، (و از اداى حقوق ديگران سرباز مى‏زند،) دوست نمى‏دارد 36 آنها كسانى هستند كه بخل مى‏ورزند، و مردم را به بخل دعوت مى‏كنند، و آنچه را كه خداوند از فضل (و رحمت) خود به آنها داده، كتمان مى‏نمايند (اين عمل، در حقيقت از كفرشان سرچشمه گرفته;) و ما براى كافران، عذاب خواركننده‏اى آماده كرده‏ايم 37

آیات امروز را می توانید از طریق این لینک هم مطالعه کنید

 

توضیح: هر روز می خواهیم یک صفحه از قرآن را با هم بخوانیم (به همراه معنی آن. هر روز چند دقیقه وقت می ذاریم، بعد از یه مدت می بینیم کل قرآن را ختم کرده ایم، به همین راحتی.
 
فرمایش امام صادق (علیه السلام) هم که یادمون هست: قرآن پیمان خداست بر خلق او و برای شخص مسلمان شایسته است که بر عهد خود نگاه کند و هر روز 50 آیه بخواند.
 
بیائیم فعلا حداقل با یک صفحه در روز شروع کنیم!
 
یاعلی مدد ... التماس دعا

 

 

  سخن آغازین             

 

 

 

 

 

 

 

افتخاری دیگر دریافت امتیاز شاپا  برای كشكول مدیریت

 

بیش از دو سال پیش كه كاری تازه و پیكاری پرآوازه به نام انتشارمجله الكترونیكی كشكول مدیریت را آغازیدیم، جز امید به الطاف الهی را در پیش روی، و یاری های بی دریغ ایزد منان و همكاری های فرهیختگان را در پشت سر نداشتیم. اكنون كه در فرازنای این چكاد بلند و اعتماد شكوهمند ایستاده ایم ، چون دامنه های پیموده و سنگلاخ های سوده را می نگریم، احساس غرور می كنیم؛ اما چون فراز سر را در نظر می آوریم ، درمی یابیم كه چه راه هایی سخت برای پویش داریم و چه سخن هایی صعب برای گویش!

اکنون در آستانه انتشار یکصد و چهاردهمین شماره مجله الکترونیکی کشکول مدیریت احساس می کنیم تا اینجا که رسیده ایم چه بسیار ناهمواری ها را کوبیده ایم و از دیار سختی ها کوچیده ایم تا اینک می توانیم با افتخار اعلام کنیم که با لطف لایزال یزدان و همکاری فرهیختگان اخیرا امتیاز علمی پژوهشی  شاپا  را از کتابخانه ملی ایران دریافت کردیم.

برای افزایش آگاهی عزیزان فرزانه نسبت به چیستی و تاریخچه  شاپا ذیلا به معرفی و چگونگی آن اقدام می کنیم.

 

شاپا (ISSN) چیست؟

پیایند نشریه‌ای‌ چاپی‌ یا غیرچاپی‌ است‌ كه‌ به طور مسلسل و در فواصل زمانی معین یا نامعین منتشر می شود و به طور نامحدود ادامه می‌یابد. پیایندها شامل‌ مجلات‌، روزنامه ها‌، سالنامه‌ ها (مثل‌ گزارشها، راهنماها، سالنماها)، خلاصه‌ مذاكرات‌ سازمانها، صورت‌ جلسات‌ همایشهای‌ دنباله‌دار، گزارشهای‌ انجمن‌های‌ علمی‌ و نیز فروستهای‌ تك‌نگاشتی‌ است‌. این‌ تعریف‌ شامل‌ آثاری‌ كه‌ در قسمتهای‌ جداگانه‌ منتشر می‌شود ولی‌ انتهای‌ آن‌ از قبل‌ مشخص‌ شده‌ است‌ نمی‌شود. مثلاً آثار چند جلدی‌.

شناسایی و مدیریت پیایندها كاری ست پیچیده و دشوار. تعداد بی شمار پیایندها در سطح جهان و تغییرات احتمالی عنوان، ترتیب انتشار، اندازه، زبان و تشابه عنوان های هر یك از آنها بر پیچیدگی این امر می افزاید.

رشد سریع تعداد پیایندهای منتشر شده، ایجاد برقراری یك نظام شناسایی منحصر به فرد بین المللی را آشكار نمود. عامل دیگری كه در ایجاد این نظام نقش مؤثری داشت، رشد و توسعه نظام های ذخیره و بازیابی خودكار اطلاعات بود. این نظام های خودكار برای استفاده ار شناسه های رقمی به عنوان وسیله های جستجوی سریع و مؤثر، بسیار مناسب بودند. بدین ترتیب شماره استاندارد بین المللی پیایندها (شاپا) برای رفع نیازها پایه گذاری شد.

شاپا شماره منحصر به فردی است كه بر اساس استاندارد بین المللی ایزو 3297 تهیه شده است و با این شماره می توان با صرف نظر از محل نشر، زبان یا رسانه شماره داد.

این شماره از هشت رقم تشكیل شده است، هفت رقم اول پایه است و رقم هشتم، رقم كنترل كه این عدد هشت رقمی به دو گروه چهار رقمی تقسیم و با خط اتصال به یكدیگر متصل می شوند، گروه اول شماره شناسایی و گروه دوم شماره ترتیب (معنای خاصی ندارند)ISSN 1735-0018 .

 

تاریخچه‌ شاپا

پیایندها ماهیتاً در معرض‌ تغییرات‌ بسیار قراردارند. این‌ تغییر غالباً در عنوان‌، فاصله‌ انتشار، شكل‌، و مدیریت‌ انتشاراتی‌ رخ‌ می‌دهد. این‌ مسأله‌، همراه‌ با انتشار روزافزون‌ تعداد پیایندها لزوم‌ ایجاد نوعی‌ رمزگذاری‌ استاندارد را به‌ منظور شناسایی‌ و توصیف‌ كتابشناختی‌ آنها آشكار كرد.

مؤسسه‌ ملّی‌ استاندارد آمریكا (ANSI) اولین‌ بار در سال‌ 1968 مطالعه‌ در این‌ باب‌ را آغاز كرد و به‌ این‌ نتیجه‌ رسید كه‌ این‌ رمزگذاری‌ ناگزیر باید بین‌المللی‌ باشد. لذا پیش‌نویس‌ مؤسسه‌ را به‌ سازمان‌ بین‌المللی‌ استاندارد (ISO) ارائه‌ داد. بر این‌ مبنا سازمان‌ بین‌المللی‌ استاندارد طرح‌ ISSN را تهیه‌ كرد. برای‌ مؤثرواقع‌شدن‌ هرچه‌ بیشتر طرح‌ مقرر شد مسؤولیت‌ هماهنگ‌سازی‌ این‌ رمزگذاری‌ بطور بین‌المللی‌ انجام‌ پذیرد، ولی‌ عمل‌ ثبت‌ پیایندها به‌ عهده‌ كشوری‌ باشد كه‌ پیایند در آن‌ منتشر می‌شود. به‌ منظور هماهنگ‌كردن‌ این‌ دو مرحله‌، شبكه‌ نظام‌ بین‌المللی‌ داده‌های‌ پیایندی‌ (ISDS) در پاریس‌ تشكیل‌ شد.

در 6 نوامبر 1972 مدیر كل‌ یونسكو از تأسیس‌ این‌ مركز خبر داد و از همه‌ كشورهای‌ عضو خواست‌ كه‌ مركز ملّی‌ ISSN خود را تأسیس‌ نمایند. آمریكا، انگلیس‌، فرانسه‌، آلمان‌ و كشورهای‌ اسكاندیناوی‌ به‌ تدریج‌ مراكز ملی‌ خود را تشكیل‌ دادند. ضمناً قرارشد مركز بین‌المللی‌ استاندارد در پاریس‌ برای‌ پیایندهای‌ كشورهایی‌ كه‌ هنوز مراكز ملّی‌ خود را تأسیس‌ نكرده‌اند، در صورت‌ تقاضا اقدام‌ به‌ تخصیص‌ شماره‌ ISSN بنماید. در حال‌ حاضر حدود 76 كشور از جمله‌ ایران‌ مراكز ملّی‌ خود را تشكیل‌ داده‌اند.

 

ایران‌ و شاپا

مركز بین‌المللی‌ ISSN در نوامبر 1972 برابر 16 آبان‌ 1351 اعلام‌ موجودیت‌ كرد. از ایران‌ اوّلین‌ شماره‌ ISSN برای‌ راهنمای‌ مجله‌های‌ ایران‌ و پس‌ از آن‌ برای‌ نامه‌ انجمن‌ كتابداران‌ ایران‌ در سال‌ 1352 از دفتر بین‌المللی‌ ISSN در پاریس‌ درخواست‌ شد و این‌ در واقع‌ كمتر از یكسال‌ پس‌ از اعلام‌ موجودیت‌ دفتر بین‌المللی‌ ISSN در پاریس‌ بود. در سال‌ 1353 برای‌ اولین‌ بار در مقدمه‌ راهنمای‌ مجله‌های‌ ایران‌ لزوم‌ اخذ شماره‌ ISSN برای‌ پیایندها و چگونگی‌ ارتباط‌ با دفتر آن‌ در پاریس‌ تشریح‌ شد. مركز خدمات‌ كتابداری‌ همچنین‌ به‌ عنوان‌ رابط‌ بین‌ مجله‌های‌ ایران‌ با دفتر بین‌المللی‌ عمل‌ می‌كرد. پس‌ از ادغام‌ مركز در كتابخانه‌ ملّی‌ (1362)، این‌ مسؤولیت‌ به‌ وسیله‌ كتابخانه‌ پیگیری‌ شد و پس‌ از چندی‌ اقداماتی‌ برای‌ تأسیس‌ مركز ملّی‌ به‌ عمل‌ آمد تا اینكه‌ سرانجام‌ در اردیبهشت‌ 1380 مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ با تأسیس‌ مركز ملّی‌ ISSN در كتابخانه‌ ملّی‌ موافقت‌ كرد و این‌ مركز با نام‌ اختصاری‌ شاپا (شماره‌ استاندارد بین‌المللی‌ پیایندها) شروع‌ به‌ كار كرد.

مركز ملّی‌ شاپا كوشیده‌ است‌ با بوجودآوردن‌ امكانات‌ سهل‌ و سریع‌ به‌ درخواست‌ متقاضیان‌ پاسخ‌ گوید و از آن‌ زمان‌ تاكنون‌ به‌ 138 نشریه‌، شماره‌ شاپا اختصاص‌ داده‌ است‌.

بنابراین‌ مجلاتی‌ كه‌ مایل‌ به‌ دریافت‌ شماره‌ استاندارد پیایندها باشند می‌توانند پرسشنامه‌ اطلاعات‌ كتابشناختی‌ پیایندها را پركرده‌ آن‌ را به‌ ضمیمه‌ آخرین‌ شماره‌ نشریه‌ خود، به‌ نشانی‌ ذیل‌ پرسشنامه‌ ارسال‌ دارند. كتابخانه‌ ملّی‌ مشخصات‌ مجله‌ مزبور را در مركز ملّی‌ ثبت‌ كرده‌ شماره‌ اختصاصی‌ آن‌ را طی‌ نامه‌ای‌ به‌ نشانی‌ مجله‌ ارسال‌ می‌ كند.

 

فرایند درخواست‌ و تخصیص شاپا

مركز ملّی‌ ایران‌ (شاپا) در تماس‌ مستقیم‌ با مركز بین‌المللی ‌ ISSN در پاریس‌ است‌ و طی‌ موافقتنامه‌ای‌ متعهد شده‌ است‌ ضمن‌ تخصیص‌ شماره‌ شاپا به‌ متقاضیان‌ فهرست‌ كامل‌ و مستندی‌ از مختصات‌ كتابشناختی‌ آنها را نیز تهیه‌ و در فواصل‌ معین‌ به‌ پایگاه‌ بین‌المللی‌ پیایندها ارسال‌ نماید. لذا شایسته‌ است‌ ناشران‌ مجله‌ها، روزنامه‌ها و سایر پیایندها برای‌ تبلیغ‌ بین‌المللی‌ نشریه‌ خود و ثبت‌ و ضبط‌ آنها در یك‌ پایگاه‌ بین‌المللی‌ نسبت‌ به‌ اخذ شماره‌ شاپا از طریق‌ كتابخانه‌ ملّی‌ اقدام‌ نمایند.

كتابخانه‌ ملّی ‌فرم‌ مخصوص‌ اطلاعات‌ پیایندی (PDF)  را تهیه‌ كرده‌ است‌ و می ‌تواند به‌ وسیله‌ پست‌، پست‌تصویری‌ (فاكس‌)، سایت‌ اینترنتی‌ شاپا  یا مراجعه‌ شخصی‌ آن‌ را در اختیار ناشران‌ و مدیران‌ پیایندها قراردهد. این‌ فرم‌ باید توسط‌ متقاضی‌ برای‌ پیایند موردنظر پرشود. این‌ پیایند ممكن‌ است‌ دو حالت‌ داشته‌ باشد:

 

1- هنوز اولین‌ شماره‌ آن‌ منتشر نشده‌ است‌ ولی‌ به‌ زودی‌ منتشر خواهد شد. در این‌صورت‌ كافی‌ است‌ پرسشنامه‌ شاپا تكمیل‌ و به‌ مركز ملّی‌ شاپا بوسیله‌ پست‌ تصویری‌، پست‌ یا هر وسیله‌ دیگر ارسال‌ گردد. مركز بلافاصله‌ شماره‌ را تعیین‌ و به‌ دفتر مجله‌ ارسال‌ خواهد كرد. به‌ این‌ ترتیب‌ این‌ نشریه‌ از اوّلین‌ شماره‌ دارای‌ شماره‌ منحصر به‌ فرد خود خواهد بود. ولی‌ طبیعی‌ است‌ كه‌ تا اولین‌ شماره‌ مجله‌ به‌ دفتر مركز ملّی‌ نرسد، اطلاعات‌ مربوط‌ به‌ نشریه‌ در پایگاه‌ مركزی‌ ثبت‌ نخواهد شد. بنابراین‌ تقاضا می‌شود ناشران‌ محترم‌ بلافاصله‌ پس‌ از چاپ‌ یك‌ نسخه‌ از آن‌ را به‌ دفتر شاپا ارسال‌ دارند.

 

2- در مورد مجلاتی‌ كه‌ در حال‌ انتشار است‌ كافی‌ است‌ ناشر یك‌ نسخه‌ از آخرین‌ شماره‌ منتشرشده‌ را همراه‌ با پرسشنامه‌ تكمیل‌ شده‌ به‌ دفتر شاپا ارسال‌ دارد. به‌ این‌ ترتیب‌ بلافاصله‌ اقدام‌ به‌ تخصیص‌ شماره‌ شاپا خواهدشد. معمولاً همه‌ این‌ روند پس‌ از دریافت‌ مجله‌ و پرسشنامه‌ تكمیل‌شده‌، در نهایت‌ سرعت‌ انجام‌ می‌گیرد.

 

تغییر شاپا

شاپا و كلید عنوان‌ آن‌ برای‌ هر نشریه‌ پیایندی‌ منحصر به‌ فرد است‌. در موارد زیر باید تقاضای‌ شاپای‌ مجدد كرد:

□ وقتی‌ پیایند علاوه‌ بر فرم‌ چاپی‌ در قالب‌ رسانه‌ای‌ دیگر خواه‌ با همان‌ عنوان‌ یا عنوانی‌ دیگر منتشر شود، برای‌ رسانه‌ جدید باید شاپای‌ جدید تقاضا شود.

مثال‌: سمرقند (چاپی‌)                  1735-0018

سمرقند (الكترونیكی‌ پیوسته‌)       1735-0075

□ اگر پیایندی‌ به‌ دو زبان‌ منتشر شود و هریك‌ جداگانه‌ انتشار بیابد برای‌ هر یك‌ باید شاپای‌ جداگانه‌ درخواست‌ شود.

مثال‌: روند اقتصادی‌ (فارسی‌)       1735-0042

روند اقتصادی‌ (انگلیسی‌)             1735-0050

□ اگر پیایندی‌ در دو منطقه‌ جغرافیایی‌ منتشر شود برای‌ هركدام‌ یك‌ شماره‌ جداگانه‌ دریافت‌ می‌شود.

□ اگر رسانه‌ای‌ در ویراستهای‌ مختلف‌ منتشر شود، مثلاً ویراست‌ بین‌المللی‌ و ویراست‌ داخلی‌ برای‌ هركدام‌ باید شاپای‌ جدید تقاضا شود.

□ درهمكردها: اگر درهمكرد یك‌ نشریه‌ ماهانه‌ با همان‌ عنوان‌ نشریه‌ اصلی‌ منتشر شود شاپای‌ جدید لازم‌ ندارد. تهیه‌ نمایه‌ و تجدیدنظر در تنظیم‌ مقالات‌ تغییر اساسی‌ به‌ حساب‌ نمی‌آید و شماره‌ جدید لازم‌ ندارد امّا اگر عنوان‌ عوض‌ شود، مثلاً كلمه‌ سالانه‌ یا درهمكرد به‌ عنوان‌ اضافه‌ شود آنوقت‌ تغییر به‌ حساب‌ می‌آید و باید شماره‌ جدید بگیرد.

□ تجدید چاپ‌: اگر نشریه‌ای‌ به‌ هر دلیل‌ عیناً چاپ‌ شود شماره‌ جدید لازم‌ ندارد.

□ اگر نشریه‌ای‌ به‌ دو قسمت‌ مجزا تقسیم‌ شود باید برای‌ هر دو تقاضای‌ شاپای‌ جدید كرد، مگر اینكه‌ عنوان‌ یكی‌ از نشریه‌ها همان‌ عنوان‌ قبلی‌ باقی‌ بماند كه‌ در اینصورت‌ فقط‌ باید برای‌ ویراست‌ دوّم‌ تقاضای‌ شاپا كرد.

□ اگر یك‌ یا چند پیایند در هم‌ ادغام‌ شوند و تشكیل‌ یك‌ پیایند بدهند باید برای‌ آن‌ تقاضای‌ شاپای‌ جدید كرد مگر اینكه‌ نام‌ یكی‌ از مجلات‌ ادغام‌ شده‌ عیناً به‌ كل‌ تعلق‌ گرفته‌ باشد كه‌ در این‌ صورت‌ شاپای‌ آن‌ عنوان‌ عیناً برای‌ كل‌ تخصیص‌ می‌یابد.

□ اگر پیایندی‌ بطور مداوم‌ دارای‌ پیوست‌، متعلقات‌ یا نشریات‌ وابسته‌ است‌ هركدام‌ از آنها باید شاپای‌ جداگانه‌ داشته‌ باشند.

 و سرانجام‌ :

□ هرگونه‌ تغییر در عنوان‌ پیایند، مستلزم‌ شاپای‌ جدید است‌. مگر اینكه‌ این‌ تغییر بسیار جزیی‌ و بعد از پنج‌ كلمه‌ اوّل‌ عنوان‌ باشد.

 

شیوه‌ چاپ‌ شماره‌

توجه‌ داشته‌ باشید كه‌ شماره‌ شاپا یكبار برای‌ همیشه‌ به‌ هر عنوان‌ مجله‌ داده‌ می‌شود. مادامی‌ كه‌ مجله‌ بدون‌ هیچ‌ تغییر اساسی‌ منتشر می‌شود در شماره‌ شاپا نیز تغییری‌ حاصل‌ نمی ‌شود.

بر ناشران‌ واجب‌ است‌ كه‌ شماره‌ شاپا را در محلّی‌ كه‌ به‌ راحتی‌ قابل‌ رؤیت‌ باشد چاپ‌ نمایند. مركز بین‌المللی‌ ISSN گوشه‌ دست‌ راست‌ بالای‌ جلد را توصیه‌ می‌كند. در مورد مجلات‌ فارسی‌ این‌ شماره‌ بهتر است‌ به‌ لاتین‌ در همان‌ مكان‌ ولی‌ پشت‌ جلد و به‌ فارسی‌ روی‌ گوشه‌ بالای‌ دست‌ چپ‌ جلد چاپ‌ شود. شماره‌ شاپا از هشت‌ رقم‌ تشكیل‌ شده‌ كه‌ رقم‌ هشتم‌ آن‌ رقم‌ كنترل‌ است‌. طبق‌ توصیه‌ مركز بین‌المللی‌ این‌ شماره‌ همیشه‌ باید با كوته‌نوشت‌ ISSN همراه‌ باشد، زیرا در غیراینصورت‌ ممكن‌ است‌ با شماره‌های‌ دیگر اشتباه‌ شود. همچنین‌ بهتر است‌ بین‌ چهار شماره‌ اوّل‌ و چهار شماره‌ دوّم‌ یك‌ فاصله‌ یا یك‌ خط‌ اتصال‌ (Hyphen) گذاشته‌ شود. مثل‌: 1162 - ISSN 1735

 

شیوه‌ چاپ‌ شاپا روی‌ پیایندهای‌ غیرچاپی‌

روی‌ مواد غیرچاپی‌ پیایندی‌ مثل‌ نوار، كاست‌ و غیره‌ این‌ شماره‌ باید بهمان‌ طریق‌ كه‌ گفته‌ شده‌ روی‌ تمامی‌ محلهایی‌ كه‌ به‌ آسانی‌ قابل‌ رؤیت‌ باشد چاپ‌ شود. مثلاً روی‌ جعبه‌، محفظه‌، برچسب‌ داخل‌ و غیره‌.

در مورد میكروفیش های‌ پیایندی‌، شماره‌ باید در باریكه‌ بالای‌ فیش‌ كه‌ بخش‌ معرفی‌ میكروفیش‌ روی‌ آن‌ قراردارد، و نیز روی‌ برچسبها اگر داشته‌ باشد ذكر شود.

در مورد منابع‌ الكترونیكی‌ (اعم‌ از لوح‌ فشرده‌ یا منابع‌ الكترونیكی‌ پیوسته‌) شماره‌ باید روی‌ صفحه‌ نمایش‌ عنوان‌ و راهنمای‌ اصلی‌ (main menu) و در مورد لوح‌ فشرده‌ روی‌ برچسب‌ وسط‌ و محفظه‌ آن‌ ظاهر شود.

 

امتیازهای‌ شاپا

□ شماره‌ شاپا حاوی‌ مشخصات‌ كامل‌ یك‌ پیایند است‌ و در نتیجه‌ بدون‌ دانستن‌ زبان‌، یا كشور منتشركننده‌، مجله‌ قابل‌ شناسایی‌ است‌. این‌ شناسایی‌ از این‌جهت‌ میسّر است‌ كه‌ هر شماره‌ شاپا در كل‌ جهان‌ مخصوص‌ یك‌ پیایند است‌ و بس‌.

 

□ شماره‌ شاپا آسان‌ترین‌ وسیله‌ برای‌ برقراری‌ ارتباط‌ بین‌ ناشران‌ و موزعان‌ است‌ و نظام‌ توزیع‌ جهانی‌ را كارا و سریع‌ می‌كند.

□ شاپا در كتابخانه‌ها سهل‌ترین‌ وسیله‌ برای‌ شناسایی‌، سفارش‌ و كنترل‌ و نیز پیگیری‌ نسخه‌های‌ دریافت‌ نشده‌ است‌.

□ شاپا امانت‌ بین‌ كتابخانه‌ای‌ و تهیه‌ فهرستگانها را سهل‌ و سریع‌ می‌نماید.

□ چون‌ شاپا یك‌ رمز رقمی‌ است‌ برای‌ استفاده‌ در كامپیوتر بسیار مناسب‌ است‌ و عمل‌ روزآمدكردن‌، الفبایی‌ كردن‌، بازیابی‌ و انتقال‌ اطلاعات‌ توسط‌ آن‌ با سرعت‌ و كارآیی‌ بیشتری‌ انجام‌ می ‌گیرد.

□ شماره‌ شاپا به‌ آسانی‌ می‌تواند با رمزینه‌ (باركُد) تركیب‌ شود و فروش‌ نسخه‌های‌ نشریه‌ و حسابداری‌ مكانیكی‌ آن‌ را حتّی‌ در سوپرماركتها میسّر سازد.

 

- برگرفته از پایگاه اینترنتی سازمان‌ اسناد و كتابخانه‌ ملی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ايران

جهت کسب اطلاعات بیشتر و آشنایی با سوالات رایج در ارتباط با شاپا می توانید به لینک زیر مراجعه نموده و فایل Pdf زیر را مطالعه نمائید.

 

سؤالات رايج درباره شاپا (ISSN)

 

در این بخش، متن نامه ارسالی سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران ( مرکز ملی شاپا )، به نشریه الکترونیکی کشکول مدیریت، درارتباط با ثبتِ، نام مجله، در مرکز ملی شاپا و ابلاغ شاپای مجله الکترونیکی کشکول از محضرتان می گذرد.

 

بسمه تعالی

تاریخ : 29/3/1390

 سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

 

 نشریه محترم مجله الکترونیکی کشکول مدیریت

 با سلام

         بدین وسیله به اطلاع می رساند نشریه شما با مشخصات فرم پیوست در مرکز ملی شاپا (ISSN) به ثبت رسیده است.

لطفاً توجه داشته باشید که به توصیه سازمان بینالمللی استاندارد (ISO) توصیه می کند که شماره شاپا همیشه همراه با چهار حرف ISSN  روی همه شماره های نشریه چاپ شود.

مثال: ISSN 0000-0000

(توجه: این شماره فقط مثال است، برای اطلاع از شاپای نشریه خود به فایل اچ ‌تی‌ام ‌ال پیوست این نامه مراجعه فرمایید).

مناسب ترین محل برای درج این شماره در نشریات فارسی بالای سمت چپ جلد، و در نشریات لاتین بالای سمت راست جلد نشریه است.

اعتبار این شماره تا زمانی است که عنوان نشریه تغییر نکرده باشد. لطفاً در صورت هرگونه تغییر عنوان، این مرکز را مطلع سازید تا نسبت به تخصیص شماره جدید شاپا اقدام به عمل آید.

 

  با احترام
دکتر رضا  خانی ‌پور
رئیس مركز ملی شاپا

                                                                                                                    

مرکز ملی شاپا (ISSN) :

بزرگراه شهید حقانی (غرب به شرق)، بلوار کتابخانه ملی . تهران 1537614111

تلفن: 88644061 - 81623053

دورنگار: 88644061

 

مشخصات شاپای ابلاغ شده توسط کتابخانه ملی ایران به شرح ذیل می باشد :

 

کتابخانه ملی ایران

ابلاغ شاپا

تاریخ ارسال : ‭۱۳۹۰/۰۳/۲۹

عنوان : ‪مجله الکترونیکی کشکول مدیریت
کلید عنوان : ‪Majallah-i iliktrunīkī-i kashkūl-i mudīrīyyat
شماره شاپا : ‪‎۲‎۲‎۲‎۸‎-‎۷‎۳‎۷‎X
ناشر : ‪رودهن: دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن
کد پیگیری : ‪‎۲‎۳‎۸‎۲‎۲‎۴‎۲
تاریخ تخصیص شماره : ‪۱۳۹۰/۰۳/۲۹
تاریخ درخواست : ‪۱۳۹۰/۰۳/۲۹
درخواست کننده : ‪دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

در پایان این مقال و در آستانه دوره جدید انتشار این مجله هفتگی الکترونیکی، از همه فرزانگان فهیم و اندیشمندان کریم انتظار داریم کماکان ما را در پویش این راه خطیر و برافراشتن این مناره تنویر از نقدهای سازنده و رهنمودهای ارزنده محروم نفرمایند.

 

                                                       

                                                     در کسب رضای حق موفق باشید

                                                          دکتر غلام حسین حیدری

                                                        رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

                                                         و مدیر مسئول مجله الکترونیکی کشکول مدیریت

 

 

  مدیریت علوی             

 مدیریت علوی

 

اطرافيان
 
اطرافيان و نزديكان مديران مسئولان سازمان ها كسانى هستند كه رابطه بيش ترى با آنان دارند و بين آن ها رابطه دوستى يا خويشاوندى برقرار است . در داخل سازمان نيز برخى افراد رابطه بيش تر و نزديك ترى با مدير پيدا كرده و بين آن ها دوستى و ارتباطهاى نزديك به وجود مى آيد. علاوه بر اين دو دسته ، بيرون از سازمان نيز افرادى وجود دارند كه به مرور زمان آشنايى ، دوستى و يا خويشاوندى با مديران و مسئولان سازمان بر قرار مى كنند. اين ارتباطهاى ويژه باعث مى شود كه توقعات و انتظارات خاصى در اين افراد به وجود آيد، در نتيجه آنان خود را متمايز از ديگران دانسته و حقوق و امتيازات خاصى براى خود قائل شوند.
 
اطرافيان مدير، يعنى كسانى كه به نحوى ارتباط نزديكى با مدير داشته و مى توانند به راحتى با مدير ارتباط برقرار كرده و در جلسات خصوصى او شركت كنند؛ و يا با او رفت و آمد داشته باشند، تاثير فراوانى در موفقيت يا شكست مدير دارند. علاوه بر اين ها افرادى كه به عنوان اطرافيان مدير شناخته مى شوند، معرف شخصيت مدير نيز مى باشند. امير مؤ منان على (ع ) در عهدنامه خود با مالك اشتر، برخى از ويژگى ها و خصوصيات اطرافيان مدير را مورد توجه قرار داده و مى فرمايد:
 
ان للوالى خاصة و بطانة فيهم استئثار و تطاول و قلة انصاف فى معاملة فاحسم مادة اولئك بقطع اءسباب تلك الاحوال ؛ (1) همانا براى زمامدار، خواص و نزديكانى است كه خودكامه و خودخواه بوده و دست تعدى به سوى مردم دراز مى كنند، و انصاف را رعايت نمى كنند؛ پس ريشه ستم آنان را با قطع كردن موجبات آن ، از بين ببر.
 
اطرافيان ، اغلب به دليل ارتباط ويژه با مديران و مسئولان ، انتظارات خاصى پيدا مى كنند و تلاش مى نمايند از اين قرابت و ارتباط خاص ، استفاده كرده و منافع و مزاياى فوق العاده اى براى خود قائل شوند، و با استفاده از موقعيت و جايگاه ويژه خويش از امكانات و منافع سازمان و كشور به نفع شخص ‍ خود بهره بردارى نمايند؛ همان چيزى كه امروزه به رانت خوارى تعبير مى شود. بسيار ديده مى شود كه نزديكان و اطرافيان مدير علاوه بر رانت خوارى و استفاده غير مجاز از منافع و امكانات سازمان ، حقوق ديگران را پايمال مى كنند و هيچ واهمه اى به خود راه نمى دهند؛ چرا كه ارتباط و خويشاوندى با مدير را چتر حمايتى و حاشيه امنيتى و نوعى مصونيت براى خود احساس كرده و مى دانند كه معمولا از آنان بازخواست نمى شود؛ حتى چنانچه مورد بازخواست قرار بگيرند، از آنان دفاع خواهد شد.
 
امام على (ع ) به مالك اشتر توصيه مى كند كه مراقب اطرافيان باشد، و امتياز ويژه اى در اختيار آنان قرار ندهد.
 
ولا تقطعن لاءحد من حاشيتك و حامتك قطيعة و لا يطمعن منك قى اعتقاد عقدة تضر بمن يليها من الناس ... فيكون مهنا ذلك لهم دونك و عيبه عليك فى الدنيا و الاخرة ؛ (2) به هيچ يك از اطرافيان و بستگان خود زمينى از اراضى مسلمانان واگذار مكن ؛ و نبايد انتظار داشته باشند با آنان قراردادى منعقد سازى كه مايه ضرر ساير مردم باشد... كه در اين صورت سودش براى آن هاست و عيب و ننگ آن در دنيا و آخرت براى تو.
 
بر اين اساس ، رفتار مدير بايد به گونه اى باشد كه اطرافيان در او طمع نكرده و انتظار نداشته باشند كه وى به نفع آن ها و به ضرر ديگران كارى انجام دهد. به سخن ديگر، مدير بايد با سيره عملى خود از انتظارات ذو طمع هاى بى جا و بى مورد نزديكان و اطرافيان پيشگيرى نمايد، و اصولا شيوه مديريتى او به گونه اى باشد كه در آنان چنين توقعاتى ايجاد نگردد.
 
 
اطلاعات
 
اطلاعات در هر سازمان ، از منابع با ارزش ، و داراى اهميت ويژه اى است . ميزان موفقيت و اثر بخشى سازمان ها و مديران آن ها در فعاليت هاى مختلف ، از جمله تصميم گيرى ، تعيين خط مشى ، برنامه ريزى ، نظارت و كنترل ، به توانايى آنان در جمع آورى اطلاعات و سازماندهى ، توزيع ، پردازش و كنترل آن ها بستگى زيادى دارد. از اين رهگذر آنان مى توانند در برابر محيط بسيار پيچيده و متغير، و نيز در برابر عوامل تاثير گذار محيطى ، اطلاعات مورد نياز خود را به دست آورده و در اختيار مديران و مسئولان بخش هاى گوناگون قرار دهند.
 
گرد آورى اطلاعات و كسب اخبار در مسائل مختلف ، از اهميت و جايگاه ويژه اى در مديريت حضرت على (ع ) برخوردار بود. آن حضرت همواره بر كسب اخبار و جمع آورى اطلاعات ، نيروها و ماموران ويژه اى را به صورت ناشناس به نقاط مختلف مى فرستاد، تا اطلاعات و اخبار لازم را از عملكرد كارگزاران ، امنيت داخلى و تحركات نظامى جمع آورى كنند و در اختيار آن حضرت قرار دهند.
 
ادله و متون تاريخى موجود نشان مى دهند كه حكومت امام على (ع ) از وجود تشكيلاتى كارآمد و دقيق برخوردار بوده است . يكى از اين ادله ، نامه هايى است كه آن حضرت به كارگزاران خويش نوشته است . دقت در اين برنامه ها اين حقيقت را نشان مى دهد كه ايشان همواره عده اى را به عنوان مامور اطلاعاتى در نقاط مختلف معين مى كرد تا اطلاعات لازم را جمع آورى نموده و در اختيار ايشان قرار دهند. از جمله اين نامه ها، نامه اى است كه به يكى از كارگزاران خويش نوشته است ؛ بخشى از آن نامه چنين است :
 
فاذا انت فيما رقى الى عنك لاتدع لهواك انقيادا ولا تبقى لآخرتك عتادا... ؛ (3)

حال به من خبر دادند كه تو در پيروى از هوا و هوس ‍ فرو گذار نمى كنى و براى آخرتت چيزى باقى نمى گذارى .
 
 -----------------------------------------
 (1)
نهج البلاغه ، نامه 53.
 (2)
همان
 (3)
همان ، نامه 71

 

  جمله مديريتی              

توفیق بندگی

خـدایـــا،

موفقیت، توفیق بندگی تـوست

توفـیـق بندگـیـت را نصیبم گـــردان!

من از آن روز که در بند تو ام آزادم                پادشاهم، چو به دست تو اسیر افتادم

 

 

  حدیث مديريتی             

تاثیر پذیری از دوست و همنشین

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

اَلْمَرْءُ عَلی دینِ خَلیلِهِ، فَلْینْظُر أحَدُكُمْ مَنْ یخالِطُ.

انسان بر روش و اخلاق دوستش پرورش می یابد و شناخته می شود، پس متوجّه باشید با چه كسی دوست و همنشین می باشید.

بحارالأنوار، ج 71، ص 192، ح 12

 

  طنز مديريتی              

 تعاریف چند مکتب سیاسی با استفاده از مثالی ساده!

کمونیسم (COMMUNISM) : شما دو گاو دارید . دولت هر دو را از شما می ستاند و به شما شیر مجانی می دهد.

فاشیسم (FASCISM): شما دو گاو دارید . دولت هر دو گاو را از شما می ستاند و شما را استخدام می کند تا از آنها مراقبت کنید و نهایتاً شیر گاوهایتان را به شما می فروشد.

نازیسم (NAZISM) : شما دو گاو دارید. دولت هر دو گاو را از شما می ستاند و سپس شما را به جوخه آتش می سپارد.

کاپیتالیسم (CAPITALIAM) : شما دو گاو دارید. یکی از گاوهایتان را می فروشید و به جای آن گاو نر می خرید.

سوسیالیسم ناب (PURE SOCIALISM) : شما دو گاو دارید . دولت آنها را از شما می ستاند و با گاوهای سایر مردم در یک گاوداری می گذارد و از شما می خواهد گاوداری را به خوبی بچرخانید . آن وقت هر چقدر شیر لازم داشتید به شما می دهد.

سوسیالیسم بروکراتیک(BUREAUCRATIC SOCIALISM) : دولت گاوهای شما را می ستاند و آنها را همراه با گاوهای بقیه مردم در یک گاوداری می گذارد و مراقبت از گاوها را به شخصی می سپارد که قبلاً یک مرغداری را اداره می کرده است . و شما را که در گاوداری تخصص دارید به مدیریت مرغداری می گمارد و به شما طبق مقررات تخم مرغ و شیر می دهد.

کمونیسم ناب (PURE COMMUNISM) : شما دو گاو دارید. همسایه شما در نگهداری گاوها به شما کمک می کند آنگاه در شیر گاوهایتان شریک می شود.

کمونیسم روسی (RUSSIAN COMMONISM) : شما دو گاو دارید و ناچارید از گاوهایتان مراقبت و نگهداری کنید ، ولی دولت همه محصول شیر شما را  می گیرد.

دیکتاتوری (DICTATORSHIP) : شما دو گاو دارید. دولت هر دو گاو را می ستاند و شما را نیز می کشد.

دموکراسی سنگاپوری (SINGAPORE DEMOCRACY) : شما دو گاو دارید . دولت شما را به سبب نداشتن مجوز نگهداری از گاوها در آپارتمانتان جریمه می کند.

میلیتاریسم (MILITARIANIAM): شما دو گاو دارید. دولت هر دو گاو را می ستاند و شما را به سربازی می فرستد.

دموکراسی ناب (PURE DEMOCRACY) : شما دو گاو دارید . همسایه های شما تصمیم می گیرند که چه کسی باید از شیر گاوها استفاده کند.

دموکراسی نمایندگی(پارلمانی)(REPRESENTATIVE CEMOCRACY) : شما دو گاو دارید . همسایه های شما کسی را بر می گزینند تا به شما بگوید که شیر گاوهایتان را به چه کسی دهید .

دموکراسی انگلیسی (BRITISH DEMOCRACY) : شما دو گاو دارید . آنها را با مغز گوسفند تغذیه می کنید گاوها دیوانه می شوند. دولت هیچ کاری نمی کند.           

بوروکراسی(BUREAUCRACY) : شما دو گاو دارید . ابتدا دولت مقرراتی را وضع می کند و به شما می گوید چه موقع به گاوهایتان علوفه دهید و چه زمانی آنها را بدوشید. پس از آن به شما پول می دهد تا گاوهایتان را ندوشید و سپس دو گاو را می ستاند. یکی را می کشد و گاو دوم را می دوشد و شیرش را در چاه می ریزد و سرانجام فرم هایی به شما می دهد که پر کنید و توضیح دهید که چرا گاوهایتان تلف شده اند.

آنارشی (ANARSHY) : شما دو گاو دارید . یا موفق می شوید شیر آنها را به قیمت خوبی بفروشید یا اینکه همسایه هایتان شما را می کشند و صاحب گاوها می شوند.

 

منبع : netec.mcc.ac.uk

 

  حکايت مديريتی            

آموزگار و مرد شیاد

 

متن حكایت
روستایی بود دور افتاده كه مردم ساده دل و بی سوادی در آن سكونت داشتند. مردی شیاد از ساده لوحی آنان استفاده كرده و بر آنان به نوعی حكومت می كرد. برحسب اتفاق گذر یک معلم به آن روستا افتاد و متوجه دغلكاری های شیاد شد و او را نصیحت كرد كه از اغفال مردم دست بردارد و گرنه او را رسوا می كند. اما مرد شیاد نپذیرفت. بعد از اتمام حجت٬ معلم با مردم روستا از فریبكاری های شیاد سخن گفت و نسبت به حقه های او هشدار داد. بعد از كلی مشاجره بین معلم و شیاد قرار بر این شد كه فردا در میدان روستا معلم و مرد شیاد مسابقه بدهند تا معلوم شود كدام یک باسواد و كدام یک بی سواد هستند. در روز موعود همه مردم روستا در میدان ده گرد آمده بودند تا ببینند آخر كار، چه می شود.
 
شیاد به معلم گفت: بنویس مار
 
معلم نوشت: مار
 
نوبت شیاد كه رسید شكل مار را روی خاک كشید.
 
و به مردم گفت: شما خود قضاوت كنید كدامیک از اینها مار است؟
 
مردم كه سواد نداشتند متوجه نوشته مار نشدند اما همه شكل مار را شناختند و به جان معلم افتادند تا می توانستند او را كتک زدند و از روستا بیرون راندند.
 
 
شرح حكایت
 
اگر می خواهیم بر دیگران تأثیر بگذاریم یا آنها را با خود همراه كنیم بهتر است با زبان، رویكرد و نگرش خود آنها، با آنها سخن گفته و رفتار كنیم. همیشه نمی توانیم با اصول و چارچوب فكری خود دیگران را مدیریت كنیم. باید افكار و مقاصد خود را به زبان فرهنگ، نگرش، اعتقادات، آداب و رسوم و پیشینه آنان ترجمه كرد و به آنها داد.

 

  تکنیک های موفقیت         

برای شروع راه موفقیت

۱- برای شروع راه موفقیت، داشتن یک ایده خوب تنها چیزی است که به آن نیاز دارید.

۲- مشغولیت ذهنی تاجران موفق ، ارائه خدمات بهتر به مشتری است.

۳-مشتری همیشه به دنبال بهترین و بیشترین است با پایین ترین قیمت ممکن.

۴- توانایی شما در افزودن ارزش به محصولات و یا خدمات ، خود تعیین کننده موفقیت شما در بازار است.

۵- پیشرفت در تجارت نتیجه یافتنِ راه های سریع تر، ارزان تر، بهتر و آسان تر برای انجام یک کار است.

۶- کارهایی را که منجر به موفقیت یا شکست شما می شوند مشخص کنید و سپس با بهره گیری از این اطلاعات، برای داشتن عملکرد بهتر در هر زمینه برنامه ریزی کنید.

۷- برای موفقیت در تجارت، باید ابتدا محصول یا خدمات بخصوصی را انتخاب کنید و سپس تمام توانایی خود را برای انجام کار با بهترین روش به کار گیرید.

۸- یکی از دلایل اصلی شکست در تجارت ، غیر تخصصی کار کردن است.

- موفقیت در بازار در گرو تمرکز کامل بر روی مشتریان بخصوصی است که می توانند از ویژگی های خاص کالا یا خدمتی که ارائه می دهید بیشترین استفاده را ببرند.

۱۰- تعیین و متمرکز کردن تلاش هایتان روی این گروه خاص و  اصلی رمز سود دهی است.

۱- اولین کار در مدیریت، تعیین و بهبود بخشیدن به حوزه ای است که می توانید در آن برتر باشید.

۱۲- هر رخدادی به میزان معینی احتمال وقوع دارد. برای افزایش احتمال وقوع رخداد مورد نظر خود، تعداد موارد را افزایش دهید.

۱۳- هر چقدر کارهای بیشتری را به دفعات بیشتر امتحان کنید، احتمال موفقیت شما نیز بیشتر می شود.

۱۴- هر چقدر با وضوح بیشتری بدانید که چه می خواهید و حاضرید چه اقداماتی برای دستیابی به آن انجام دهید ، احتمال موفق شدن و رسیدن به آنچه می خواهید بیشتر می شود.

۱۵- روشن بودن اهداف مورد نظر مانند مغناطیسی عمل می کند که اقبال را به سوی شما می کشد.

 

منبع : www.hashemiolia.ir

 

  نکات مدیریتی             

نکاتی در باب مديريت تغيير

بخش سوم

 

● پیش ‌بینی مقاومت در برابر تغییر

تغییر معمولاً با قدری مقاومت همراه است. با وجود این، شما می‌توانید از طریق پیش‌بینی مقاومت و درك خویشتن‌داری افراد از بروز تغییر، پیش‌دستی كنید و از مقاومت تا حد زیادی به نفع خود بهره‌بردرای كنید. در برنامه‌های خود جایی برای اعتراضات افراد در نظر بگیرید و برای پاسخ‌گویی به آنها شواهد و مدارك كافی جمع‌آوری كنید.

۵۶) اگر هیچ مقاومتی در برابر تغییر مشاهده نكردید، كاملاً مراقب باشید ممكن است مقاومت افراد به صورت پنهانی باشد.

۵۷) برای مقابله با منتقدان و افراد محافظه‌كار تعدادی دوست و هم‌پیمان برای خود پیدا كنید.

۵۸) همواره در مورد اثرات نامطلوب احتمالی كه ممكن است در پی تغییرات حاصل شوند، بی‌پرده صحبت كنید.

 

● آزمایش و كنترل برنامه‌ها

بدون آزمایش و كنترل دقیق و مكرر، میزان ریسك برنامه‌ها بسیار بالا، و تقریباً در تمامی موارد، نتایج آنها نامطلوب خواهد بود. استفاده از طرح‌های آزمایشی خوب به همراه یك نظارت روشمند می‌تواند موجب تقویت و بهتر شدن برنامه‌ریزی كلی شما شود.

۵۹) با اجرای آزمایشی برنامه‌های خود در بسترهای مختلف، آنها را امتحان كنید.

۶۰) هنگام بازنگری نتایج طرح آزمایشی، عوامل متغییر را مد نظر داشته باشید.

۶۱) كاستی‌های موجود در عملكرد را تجزیه و تحلیل و علل آنها را مشخص كنید.

۶۲) از افراد به خاطر انتقادات و اعتراضات مفیدشان تشكر كنید.

 

 ● اطلاع ‌رسانی در مورد تغییر

برای یك شروع خوب، اطلاع‌رسانی بسیار حائز اهمیت است. اما در عین حال نمی‌توانید در این كار زیاده‌روی كنید. افراد در برنامه‌ریزی مشاركت داشته و خواه نداشته باشند، در هر صورت تا می‌توانید با استفاده از یك سری روش‌های برقراری ارتباط آنها را هرچه سریع‌تر به هم نزدیك كنید.

۶۳) به خاطر داشته باشید كه صداقت بهترین سیاست نیست، بلكه تنها سیاست است.

۶۴) برای تقویت پیام تغییر، بیانیه‌های مربوط به دورنمای كاری را به طور خلاصه به نمایش بگذارید.

۶۵) در هر برنامه تغییر حتماً آموزش‌های لازم برای مهره‌های اصلی برنامه را تدارك ببینید.

۶۶) تا آنجا كه ممكن است با كلیه افراد به صورت انفرادی در مورد برنامه‌های تغییر صحبت كنید.

۶۷) هنگامی كه در مورد مزایای تغییر قولی به افراد می‌دهید نسبت به اجرای آن امیدوار و در عین حال، كاملاً واقع‌بین باشید.

۶۸) اشكال از خود خبر است! گوینده را به خاطر دادن خبر بد و شنونده را به خاطر عكس‌العمل ناخوشایند در مقابل شنیدن خبر بد سرزنش نكنید.

 

 

  مقاله مدیریتی             

مدیریت بحران با استفاده از سیستم مدیریت شناور (جزیره ای)

 

در جوامع ای که تنها مدیران بخش دولتی مسئولیت کنترل بحران را بر عهده داشته باشند همواره شاهد از هم گسیختگی در ارائه خدمات به آسیب دیدگان از حادثه در چند روز نخست حادثه بوده ایم اعضاء آسیب ندیده یک جامعه متکی بر توانمندیهای دولتی با بروز حادثه نه تنها نقش فعال خود را در زمینه کنترل بحران ناشی از حادثه بر عهده نمی گیرند بلکه خود عاملی برای کاهش سرعت در رسیدن کمکهای ارسالی و خدمات ارائه شده به نیازمندان واقعی می گردند چرا که این گروه با توجه به عدم آموزشهای لازم و نداشتن مسئولیتی در این زمینه ، همچنین با توجه به توان جسمی و قابلیتهای افزون خود نسبت به آسیب دیدگان حقیقی تا رفع نیازمندیهای خود به جمع گروه های کمک رسان نخواهند پیوست . زلزله بم ، سونامی اندونزی و زلزله پاکستان در کشورهای درحال توسعه از یک سو و طوفان کاترینا در امریکا از سوی دیگر مؤید این مطلب است که تا زمانی که تنها دولت یک کشور مسئولیت کنترل بحران را بر عهده داشته باشد کنترل بحران فاقد کارایی و سرعت لازم خواهد بود .
در بحث مدیریت بحران با شیوه جزیره ای با توجه ویژه به چنین امری تفویض اختیارات و مسئولیتها از دولت به عموم جامعه مورد بررسی و توجه قرار گرفته و سعی شده با تشریح نحوه اثر گذاری بحران بر تک تک افراد جامعه چه مسئولان دولتی چه آحاد مردم آن حرکت به سوی ایجاد گروه های مسئولیت پذیر مدنی بدون توجه به گرایشات سیاسی و مذهبی و مدنی آنها انجام پذیرد.
مدیریت شناور (جزیره ای ) و نقش آن در مدیریت بحران با بروز حادثه و تاثیر آن بر توانمندیهای جامعه که از ساختمانهای دولتی و ابزارها و تجهیزات مربوطه تا نیروهای انسانی مرتبط با آنها دارای گستردگی می باشد . ما شاهد یک جامعه بحران زده بر اثر بر هم خوردن توانمندیهای موجود در جامعه در برابر نیازمندیهای افزایش یافته بر اثر حادثه هستیم . این حالت که با برهم خوردن ساز و کارهای قانونی جامعه و نیز قدرت نظارت دولتی بر حسن انجام قوانین همراه است در بحث مدیریتی با عنوان بحران پس از حادثه تعریف می گردد . در چنین وضعیتی مدیریت آسیب دیده از حادثه که بخش اعظمی از نیروهای انسانی خود را در تمامی سطوح از مدیریت کلان شهری تاکوچک ترین نیروهای اجرایی را خود از دست داده است قادر نخواهد بود که به شیوه رایج و متداول خویش به مهار بحران بپردازد در این مواقع معمولا خود اعضاء دارای سمت های مدیریتی و اجرایی دولتی هم خود از آسیب دیدگان از حادثه بوده و می بایست برای نجات جان خانواده خویش اقدام نمایند .
نگاهی جامع نگر به چنین جامعه بحران زده بر اثر بروز بحران مؤید آنست که جامعه مورد مثال ما در تمامی سطوح دچارآاسیب دیدگی شدیدی شده است و این بدان معنا می باشد که هیچ نهاد و یا گروه و تشکلی را ما نخواهیم یافت که از گزند حادثه دور مانده باشد و این خود موجب کاهش شدید کارایی گروه های امداد رسان و خدمات رسان جامعه مورد مثال ما خواهد بود . آتش نشانی . مراکز درمانی و انتظامی و ادارات دولتی و ... با فرو ریخت ساختمانهای خود و نیز صدمات وارده به خانواده های پرسنل مستقر در آنها اکنون خود دچار آسیب ناشی از حادثه شده و اکنون تنها با حداقل کارایی در خدمت مردم می باشد . از طرف دیگر رسیدن گروه های پشتیبانی کننده مستلزم زمان بوده که این موضوع تأثیر مستقیمی بر استفاده از زمان طلایی نجات در زیر آوار ماندگان دارد . در چنین شرایطی است که مدیریت شناور یا جزیره ای می تواند کارگشای مدیریت بر چنین بحرانی باشد . مدیریت شناور بحران در حقیقت توجه به سه اصل زیر در هدایت بحران ایجاد شده بر اثر حادثه می باشد :

۱- توان محدود دولت در ارائه خدمات به جامعه آسیب دیده مدیریت دولتی خود از حادثه آسیب دیده و علاوه بر آسیب به ساختارهای زیر بنایی آن ،خود اعضاء و کارکنان مراکز زیر مجموعه دولت نیز به علت آسیب رسیدن به خانواده های خودشان در ساعتهای اولیه قادر به حضور و همراهی و همکاری در محل خدمت خود نمی باشند .

۲- توان بالا اما بلقوه جامعه مدنی جامعه مدنی از تک تک اعضاء یک جامعه تشکیل می گردد که خود این اعضاء دارای توانمندیها و تخصص های فردی و نیز امکانات شخصی منحصر به فردی بوده که می تواند در صورت ساماندهی به یاری مدیران دولتی بیایند . یک راننده جرثقیل یا راننده لودر یا یک پزشک و یا پرستار نقش حیاتی در زمان حادثه ایفا می نمایند و از سوی دیگر لوازم و تجهیزاتی که در زمینه امداد و نجات هر خانواده می تواند در خانه خود از قبل نگهداری نموده باشد از یک دیلم تا یک بلندگو برای عملیات نجات و زنده یابی موثر هستند .

۳- توان مکمل بخش خصوصی در یاری رساندن به دولت قدرت مدیریتی مدیران در بخش خصوصی و نیز ابزارها و تجهیزات متعلق به این گروه خاص در هر جامعه می تواند نقش تاثیر گذاری در روند امداد و نجات و حتی اسکان اضطراری بازی کند .مدیران این بخشها همواره از مدیران توانمند در عرصه کارهای اجرایی بوده و به راحتی قادرند تا وظایف محوله در زمینه پر نمودن خلا مدیریت آسیب دیده دولتی را پر نمایند در خصوص امکانات و تجهیزات نیز کارخانه ها با سوله های بزرگ که می توانند با تغییر کاربری جهت انبار و دپوی کمکهای ارسالی و نیز اسکان مجروحان مورد استفاده قرار بگیرند در این زمان به کمک دولت آمده و از حجم نیازمندیهای ایجاد شده برای دولت می کاهند از سویی ، ماشین آلات ساختمانی و راهسازی ، جرثقیلها و کامیونها و کشنده ها که در اختیار شرکتهای خصوصی قرار دارند، قادرند تا در زمان بحران به کمک نیروهای نجات آمده و تا رسیدن نیروهای کمکی از شهر های دیگر در کنار دولت به یاری مصدومان و آسیب دیدگان بشتابند. اکنون که با سه اصل مورد توجه مدیریت بحران شناور آشنا شدید لازم است به بررسی دیدگاه این مدیریت در کنترل بحران بپردازیم . ما در بحث مدیریت شناور از منظر جزء نگری به بحران میپردازیم این بدان معنا می باشد که از منظر دید این مدیریت هر فرد جامعه به صورت فردی مورد توجه و برنامه ریزی بوده و از کلان نگری که نقش فرد در این جامعه مورد توجه نمی باشد دوری نموده ایم در حقیقت چون اینان تک تک اعضاء یک جامعه هستند که حادثه بطور مستقیم بر سلامت آنها تاثیر گذار بوده و در مدیریت بر بحران هدف نهایی ، حفظ و تامین حقوق انسانی آنها چه به صورت فردی و چه به صورت اجتماعی می باشد ما نیز برای تک تک اعضا جامعه برنامه ای برای کنترل نمودن بحران داریم .
از این جهت هر فرد جامعه حادثه دیده دیگر تنها یک فرد از یک جامعه نیازمند به کمک نبوده بلکه قادر به قبول مسئولیت بوده و می تواند با طی نمودن دوره های آموزشی متناسب با شغل و قدرت و مهارت خود به عنوان عنصر و عامل کنترل بحران در صحنه مدیریت بحران آماده باشد . برای تشریح بیشتر موضوع باز می گردیم به تعریف اهداف مدیریت بر بحران ناشی از حادثه ای همچون زلزله ، در این حادثه بطور اهم نجات جان آسیب دیدگان و درمان آنها در کنار تامین غذا ، سرپناه ، بهداشت و امنیت برای بازماندگان اولویت اول مدیریت بحران در زمان بروز حادثه می باشد . حال اگر اعضاء سالم و بی نیاز به خدمات یک جامعه آسیب دیده بتوانند با استفاده از آموزشهای لازم و تمرین های مربوطه در زمان بروز بحران خلاء های گروه های مسئول در زمینه امداد و نجات و خصوصا مدیریت بر بحران را پر نمایند ما شاهد افزایش سرعت روند کنترل بحران خواهیم بود . از سوی دیگر اگر خانواده های آسیب دیده از حادثه به کمک اعضاء خود بتوانند تا رسیدن نیروهای کمک رسان در امر نجات ، امداد و اسکان اضطراری ، خودشان به صورت مستقل عمل نمایند نه تنها دولت با حجم عظیم نیازمندیها پس از بحران روبرو نخواهد شد بلکه تمرکز نیروهای عملیات کننده در صحنه حادثه بر روی افرادی متمرکز می گردد که از حادثه آسیب بیشتری دیده و نیازمند به کمک سریعتر و تخصصی تری می باشند .
برای حصول چنین نتیجه ای کافیست در هر منطقه و محله شهری ، عموم نیروهای بومی و محلی داوطلب همان منطقه با آموزشهای اولیه در زمینه امداد و نجات و خصوصا اسکان اضطراری برای زمان بحران آموزش ببینند تا خود در لحظات اولیه بتوانند در زنده یابی و آوار برداری ساختمانهای محله خود اقدام نمایند در اینصورت ما دیگر ساعتهای طلایی نجات محبوسین در زیر آوار را از دست نخواهیم داد این افراد می توانند خود در گروه هایی با تعریف فعالیتهای اجتماعی همچون ngo ها نقش و مسئولیت مربوط به خود را برعهده گرفته و به ارائه خدمات بپردازند . در خصوص خلاء مدیریت در زمان بحران نیز ، مدیران بخش خصوصی و سرپرستان شوراهای محلی و احزاب می توانند با دیدن دوره های مدیریتی کوتاه مدت جهت پر نمودن خلاء مدیریتی بخش دولتی مورد استفاده قرار گرفته و در چند روز اول مسئولیتهای تعریف شده ای را بر عهده داشته باشند . در بحث امنیت نیز ، نیروهای بسیج هر محله می توانند با آموزشهای مورد نیاز و هماهنگ شدن با نیرویهای انتظامی برای مقابله با بحران های مرتبط با خود آماده شده و در زمان بروز حادثه تا رسیدن نیروهای نظامی و انتظامی اعزام شده از سایر مناطق کشور به یاری مردم در تامین امنیت مورد نیاز آنها بیایند . مطمئنا مدیران بحران محلی و منطقه ای با توجه به منافع مالی و جانی خود در منطقه آسیب دیده به مراتب بهتر و دلسوزانه تر عمل خواهند کرد و این نکته در کنار آشنایی این مدیران به امکانات و تجهیزات موجود در منطقه و نیز نیروهای انسانی بومی که دارای تخصصهای مرتبط و مورد نیاز می باشند ، توان عملیاتی این مدیران را به مراتب از مدیران اعزام شده غیر بومی بالاتر خواهد برد . برای آنکه بتوانیم با سیستم مدیریت شناور به استقبال بحران برویم این نکات باید مورد توجه قرار گیرد :

۱- در هر منطقه کانونهای شورایی از قبیل صنفی ؛ مذهبی ، سیاسی شناسایی شده و برای زمان بحران آنان را آموزش دهیم . این بدان معنا می باشد که تشکلهای بومی که با شرایط منطقه خود آشنا تر هستند به سرعت و با کمترین هزینه ،جامعه تحت پوشش خود را سامان دهی نموده و در زمان بروز بحران دوشادوش نیروهای دولتی در ارائه خدمات امدادی و حمایتی به هموطنان خود اقدام نمایند .

۲- با ایجاد گروه های داوطلب مردمی و آموزش انها در بحث امداد و نجات توان عملیاتی گروه های دخیل در امر نجات را بالا ببریم . ایجاد ngo ها و هیئت های مذهبی و شورا های محلی و انجمنهای اولیا و مربیان هر محله، پایگاه خوبی برای ارائه آموزشهای تخصصی برای داوطلبانی است که می خواهند در کنترل بحران دخیل بوده و به یاری نیروهای امدادی و مدیران بحران بشتابند .

۳- با آموزش در مدارس دانش اموزان را از طیف گروه آسیب پذیر و نیازمند به ارائه خدمات ویژه ،به اعضاء دارای مهارتهای مورد نیاز خود در جهت کاهش نیروی لازم برای ارائه خدمات تبدیل نماییم به طور مثال اگر دانش آموزان فرا بگیرند که در زمان حادثه به دنبال نیروهای انتظامی و امدادی که با لباسهای ویژه مشخص هستند بگردند و با ارائه اطلاعات خاص به آنها در تامین امنیت خود و نجات خانواده محبوس در زیر آوارشان اقدام نمایند حجم انبوهی از توان این نیروها صرف یافتن کودکانی که در کنج حیاطها و یا خرابه ها خود را از ترس مخفی نموده اند نمی شود .

۴- با آموزش خانواده ها در زمینه اصول مقدماتی در پناه گیری ، زنده یابی ، آوار برداری به کاهش نیازمندی های جامعه پس از بحران در زمینه امداد و نجات کمک نماییم . خانواده ها در این نوع مدیریت می آموزند که چگونه در زمان حادثه از جان خود حفاظت نموده و پس از زلزله با آموزشهایی که دیده اند و لوازمی که برای چنین زمانی در جعبه های نجات نگهداری کرده اند به نجات محبوسین در زیر آوار پرداخته و برای خود سرپناه موقت بسازند . در این شیوه خانواده ها از یک عضو نیازمند جامعه به عضو توانمند جامعه تبدیل شده و نیز فرامی گیرند که چگونه با با همکاری دیگر خانواده های کوچه و محله خود به تامین امنیت و همکاری با دیگر نیروهای امدادی و محلات دیگر شهر خود بپردازند .

۵- با آموزش نیروهای نظامی و انتظامی در زمینه آوار برداری و زنده یابی به صورت تخصصی از چنین نیروهای سازمانی به صورت چند منظوره بهره ببریم . نیروهای نظامی و انتظامی با در اختیار داشتن نیروهای جوان و کارامد که در سیستم نظامی خویش سازمان یافته اند توان بلقوه شاخصی می باشند این نیروها در مدیریت بحران شناور به عنوان یکی از اهرمهای مهم و شاخص با دیدن دوره های تکمیلی امداد و نجات که در کنار آموزشهای عمومی این سازمانها ارائه می گردد به عنوان یک نیروی واکنش سریع امدادی قادر خواهند بود در زمان بروز حادثه علاوه بر انجام وظیفه محوله خود به نجات جان مردم و ارائه خدمات به نیازمندان و آسیب دیدگان بشتابند . اکنون که به تمامی اجزاء جامعه به دید مدیران کوچک بحران نگریسته و سعی کرده ایم تا این نیروهای قدرتمند اما پنهان در لایه های جامعه را به سطوح اجرایی و عملیاتی آن بیاوریم باید که این جزایر مدیریتی را با نوشتن برنامه های از پیش طراحی شده و در اختیار گذاردن روشهای هماهنگ شدن با یکدیگر و همچنین نیروهای عملیاتی دولتی ، از جزایر کوچک و دور افتاده از هم به جزایر بزرگتر و قوی تر با متصل شدن به یکدیگر تبدیل نماییم . این بدان معنی است که هر خانه دارای مدیریت بحران خود بوده اما قادر باشد با همسایه خود به تفاهمی مسالمت آمیز برسد تا این دو خانواده در کنار یکدیگر از توان بلقوه یکدیگر بهره برده و نیازمندیهای خود را در کنار دیگر خانواده های محله خود سامان دهند در این صورت است که خانواده ها محله را به عنوان خانواده خویش دیده و سعی در کمک به یکدیگر خواهند نمود .
با گسترش این دیدگاه و نحوه عملکرد در تمامی سطوح چه در نیروهای امدادی چه دولتی و چه مردمی ما دیگر در هیچ رده و مسئولیتی با بحران خلاء نیرو و تجهیزات به صورت حاد روبرو نخواهیم بود و محله ها و مناطق ما قادر خواهند بود تا رسیدن نیروهای کمکی اعزام شده از دیگر محلات و مناطق و یا حتی شهر های معین خود به مدیریت بحران پیش امده اقدام نمایند نتیجه گیری : با بررسی بحرانهای ایجاد شده و نیز عدم توانمندی دولتها چه در کشورهای پیشرفته و چه در کشورهای در حال توسعه اکنون دیگر مطمئن هستیم که تنها سیستم موفق در کنترل بحران باید یک سیستم شورایی باشد چرا که پس از حادثه با اسیب دیدن زیر ساختهای جامعه و نیز ساختارهای مدنی و اجتماعی نظام مند جامعه ، اعضا دولت و تشکیلات دولتی با از دست دادن امکانات خود همچون ابزارها نیروهای انسانی و تجهیزات مرتبط با انان به یک شهر وند ساده تبدیل خواهند شد که در این حالت با توجه به نقش هر یک از اعضاء جامعه در هماهنگ شدن برای مدیریت نمودن بر بحران حادث شده ، تنها یک سیستم شورایی قادر خواهد بود برای سامان دهی مجدد ساختارهای ویران شده اقدام نماید .

 

منابع و ماخذ:

آشنایی با بحرانهای پس از زلزله در ایران / علیرضا سعیدی / نشریه آموزشی جمعیت کاهش خطرات زلزله ایران / ثبت در کتابخانه ملی به شماره ثبت ح۸۴۷۲۷ به تاریخ ۲۶/۵/۸۴

  مدیریت بر بحران ها بعد از زلزله ، کودکان و زلزله / علیرضا سعیدی / روزنامه اطلاعات ۹/۹/۱۳۸۴ صفحه ۱۰  کاهش خسارتهای ناشی از زلزله / علیرضا سعیدی ، مهدی وجودی / مجله راه و ساختمان شماره ۱۷

  آشنایی با وظایف فرماندهان تیم آوار برداری در زمان ورود به منطقه عملیاتی نجات / علیرضا سعیدی / مجله راه و ساختمان شماره ۲۵ صفحه ۶۷

 

منبع : پیک مدیران 

 

  کلید هدایت               

سخاوت گشاده دستی

 

کلام حق

الَّذِینَ یُنفِقُونَ أَمْوَالَهُم بِاللَّیْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَعَلاَنِیَةً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ وَلاَ خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلاَ هُمْ یَحْزَنُونَ. (بقره: 274)

آنان که دارایی‌های خود را در شب و روز، پنهان و آشکار می‌بخشند، پاداششان نزد خداوند است و نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌شوند.

 

قُلْ إِنَّ رَبِّی یَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَن یَشَاء مِنْ عِبَادِهِ وَیَقْدِرُ لَهُ وَمَا أَنفَقْتُم مِّن شَیْءٍ فَهُوَ یُخْلِفُهُ وَهُوَ خَیْرُ الرَّازِقِینَ. (سبا: 39)

بگو: پروردگار من برای هرکس از بندگان که بخواهد، روزی را فراخ و تنگ می‌گرداند و هر چیزی را هزینه کنید، او جای‌گزین آن را می‌دهد و او بهترین روزی ‌دهندگان است.

 

اختران عصمت و ولایت

حضرت رسول

از لغزش مرد سخاوتمند، بگذرید؛ زیرا هر دم که بلغزد، خدا دست او را می‌گیرد. (نهج الفصاحه، ص 236)

 

حضرت امیر

سزاوارترین مردم به بخشش و انفاق، کسی است که نعمت خدا بر او فراوان‌تر باشد. (الحکم الزاهره، ص 665)

منت گذاشتن، احسان و بخشش را تلخ و ناگوار می‌سازد. ( الحیاه، ج 6، ص 78)

 

امام باقر

سخاوت، درختی است در بهشت که شاخه‌هایش در دنیاست. هر کس به شاخه‌ای از آن آویزد، آن شاخه، او را به بهشت می‌رساند. (الحکم الزاهره، ص663)

 

امام رضا

سخاوتمند از غذای مردم می‌خورد تا مردم از غذایش بخورند، ولی بخیل از غذای مردم نمی‌خورد تا از غذایش نخورند. (همان، ص 662)

 

قند پارسی

باران رحمت بی‌دریغش، همه را رسیده و خوان نعمت بی‌دریغش، همه جا کشیده.

         (دیباچه گلستان)

 

پرده‌ ناموس بندگان به گناه فاحش ندرد و وظیفه روزی به خطای منکر نبرد.

    (دیباچه گلستان)

 

نیم نانی گر خورد مرد خدای                        بذل درویشان کند نیم دیگر

 (گلستان سعدی)

 

هرکه در این سرای آمد، نانش دهید و از ایمانش نپرسید که هر که در درگاه حق تعالی به جانی ارزد، در پیش ما البته به نانی بیارزد.

                                                                  (ابوالحسن خرقانی)

 حدیث دیگران

بزرگ ‌مهر حکیم: کریم کسی است که بی‌چیز باشد و با این حال سخاوت کند.

 

ضرب‌المثل

کسی که نیمی از نان خود را به تو داده است، دوست توست. (مثل یونانی)

 

Nobles oblige

 بزرگواران، سخاوتمندند.

 

It is better to give than to receive.

 دادن و بخشش بهتر از دریافت کردن و قبولی بخشش است.

 

گر نکته ‌دان عشقی، بشنو تو این حکایت

یکی از بزرگان اهل تمییز               حکایت کند ز ابن عبدالعزیز

که بودش نگینی بر انگشتری            فرومانده در قیمتش، جوهری

به شب گفتی از جرم گیتی‌ فروز        دری بود و در روشنایی چو روز

قضا را در آمد یکی خشکسال           که شد بدر سیمای مردم، هلال

چو در مردم، آرام و قوت ندید          خود، آسوده بودن مروّت ندید

چو بیند کسی زهر در کام خلق         کی‌اَش بگذرد آب نوشین به حلق

بفرمود و بفروختندش به سیم            که رحم آمدش بر غریب و یتیم

به یک هفته، نقدش به تاراج داد        به درویش و مسکین و محتاج داد

فتادند در وی ملامت ‌کنان               که دیگر به دستت نیاید چنان

شنیدم که می ‌گفت و باران دمع          فرو می ‌دویدش به عارض چو شمع

که زشت است پیرایه بر شهریار       دل شهری از ناتوانی، فگار

مرا شاید انگشتری بی ‌نگین             نشاید دل خلقی اندوهگین

خنک آن ‌که آسایش مرد و زن          گزیند بر آرایش خویشتن

نکردند رغبت هنرپروران               به شادی خویش ازغم دیگران

(بوستان سعدی، ص 24)

 

 

دانستنیها                          

 بررسی فناوری Contactless در دنیا

مترجم : شیوا سعیدی

به نظر می رسد کاربرد تجاری از فناوری بدون تماس (contactless) کارت های الکترونیکی اکنون در سطح جهانی به نقطه اوج خود رسیده است، در گزارش زیر این موضوع به صورت منطقه ای بررسی شده است. در دنیای امروز فناوری هر روز و هر ثانیه پیشرفت تازه ای می کند و بانکها و بازرگانان در عرصه مالی باید بتوانند خود را در این زمینه با فناوریهای نوین هماهنگ کنند و علاوه برآن پایه های ترویج آن را در جامعه فراهم کنندهر فردی که در چند ساله اخیر پیشرفت های صنعت کارت های هوشمند را دنبال کرده است به اجرای مکرر برنامه های بزرگ در زمینه کارتهای الکترونیکی و بی تحرکی در زمینه پرداخت های بدون تماس (contactless) عادت کرده است. 

 

بیما- به نظر می رسد کاربرد تجاری از فناوری بدون تماس (contactless) کارتهای الکترونیکی اکنون در سطح جهانی به نقطه اوج خود رسیده است ،در گزارش زیر این موضوع به صورت منطقه ای بررسی شده است.

در دنیای امروز، فناوری هر روز و هر ثانیه پیشرفت تازه ای می کند و بانکها و بازرگانان در عرصه مالی باید بتوانند خود را در این زمینه با فناوری های نوین هماهنگ کنند و علاوه برآن پایه های ترویج آن را در جامعه فراهم کنندهر فردی که در چند ساله اخیر پیشرفت های صنعت کارتهای هوشمند را دنبال کرده است به اجرای مکرر برنامه های بزرگ در زمینه کارت های الکترونیکی و بی تحرکی در زمینه پرداخت های بدون تماس (contactless) عادت کرده است.

در حالیکه این فناوری مدتی است که توانسته خود را در بازار به اثبات رسانده و پایدار بماند اما شورو شوق جوامع بانکداری و تجاری برای استفاده از آن در بسیاری از بازارها تا حدودی راکد بود. با اینحال دو سال گذشته پیشرفت چشمگیری در تمامی قاره ها مشاهده شده است و بالاخره چند کشور این طرح را به اجرا درآورده اند.

از منظر جهانی، انطباق اولیه فناوری بدون تماس (contactless) در آسیا و درصنعت حمل و نقل انجام شد. در این زمینه ژاپن فناوری بدون تماس (contactless) را از آغاز سال 2000 میلادی اجرا کرد. در هر صورت اغلب فناوریهایی که در کشورهای آسیایی انجام شده بیشتر منحصر به شهر یا کشور خاصی بوده و در کوتاه مدت انجام می شده است.

سریل ویلمن مدیر بازاریابی فناوری پرداخت بدون تماس (contactless) درشرکت Gemalto می گوید: از یک سو چنین طرح های کوچکی به کشورهای آسیایی اجازه می دهد تا فناوری های نوین را با سرعت بیشتری اجرا کنند زیرا اجرای طرحها در مقیاس وسیع مشکلات رقابتی و صلاحیت طرح را در پی دارد. مانند تایوان و کره که در آنها فقط برخی از تاجران و بانک های خرده پا فناوری کیف پول الکترونیک را اجرا می کنند.

آروند ژولین نایب رییس بخش خدمات بانکی مورفو(ساژم سابق) در این باره می گوید: در زمینه فناوریهای استاندارد بدون تماس (contactless) مانند مستر کارت و ویزا، مالزی و استرالیا در منطقه آسیا و اقیانوسیه پیشتاز هستند.

 درمالزی 80 درصد کارتهای الکترونیکی صادر شده در سال کارتهای بدون تماس (contactless) هستند.

در استرالیا اجرای برنامه کارتهای بدون تماس (contactless) در سال 2007 و با شرکا CBA آغاز شد .

 آمریکا: دوران تراشه الکترونیکی و رمز با وجود موارد گفته شده آمریکا نخستین کشوری بود که طرح کارتهای بدون تماس (contactless) ویزا و مستر (PayPass and PayWave) را اجرا کرد. دلیل این امر آن است که طرح های کارت بدون تماس (contactless) طرحهای آزمایشی خود را در داخل کشورشان اجرا کردند ویکی دیگر از دلایل این امر وجود امنیت بالای تراکنش هاست.

امروز بیش از 100 میلیون کارت بدون تماس (contactless) در سراسر آمریکا استفاده می شوند و این بخش 15 درصد بازار کارت آمریکا را به خود اختصاص داده است. اکنون این سوال به وجود می آید که آیا کارتهای بدون تماس (contactless) می توانند تراشه و رمز را وارد بازار آمریکا کنند که آخرین کشور بزرگی است که با تمام موارد گفته شده هنوز هم در برابر تغییرات مقاومت می کند.

 چارلز والتون نایب مدیر اجرایی شرکت NFC می گوید: به اعتقاد من این فرم تغییرات کمی با سیستم تراشه و رمز دارد که به صورت آنلاین فعالیت می کند و به همین دلیل کارتهای بدون تماس (contactless) در آمریکا فعالیت محدودی دارند. به گفته والتون ممکن است شرکتهای مستر کارت و ویزا تحت فشار شرکتهای خرده پای بزرگی مانند والمارت باشند. والمارت اکنون کارتهای تماسی EMV را در آمریکا و مکزیک اجرا می کند و قصد دارد آن را در آمریکای شمالی نهادینه کند. در حقیقت ساختار EMV در میانه راه انتقال به کاناداست که کارتهای بدون تماس (contactless) و سیستم تماسی رمز و تراشه را در بردارد.

 بر اساس آمار مسترکارت در سال آینده میلادی، 100درصد کارتهای فعال در کانادا پیرو طرح PayPass خواهند بود. والتون در این باره می افزاید: پرداخت با کارتهای تراشه ای در آمریکا یک الزام محسوب می شوند تا امنیت هدف نهایی را تامین کنند.

 این کارتهای دووجه دارند یا روی تلفن همراه سوار می شوند. تراشه های مغناطیسی یک فناوری دهه 1950 میلادی هستند که دیگر نیازی به آنها نیست و در 5 سال آینده این طر ح ها به طور حتم عملی خواهند شد. در این میان در اروپا فناوری تماسی EMV به یک فناوری معمول تبدیل شده است.

 سرعت انطباق تکنولوژی ها همچنان ناهمسان است. پیشتاز فناوری های در این منطقه انگلیس است. در این کشور هر روز بر تعداد بانکهایی که کارتهای بدون تماس (contactless) را فهرست خدمات خود اضافه می کنند هر روز افزوده می شود و چند رستوران زنجیره ای از هم اکنون سیستم های پرداخت بدون تماس (contactless) را اجرایی کرده اند.

 مجموعه  Bootsهم اکنون از سیستم کارتهای بدون تماس (contactless) مستر کارت استفاده می کند.

 لوییس نولان نایب رییس بخش کارتهای بدون تماس (contactless) ویزا در انگلیس می گوید: بازار انگلیس در سال 2009 دارای 400 هزار کارت بدون تماس (contactless) ویزابود و امروزه این آمار به 8 میلیون کارت رسیده است و تاپایان سال جاری میلادی این تعداد به 12 میلیون کارت خواهد رسید. البته این آمار حدود 10 درصد کارتهای بدون تماس (contactless) موجود درانگلیس را تشکیل می دهد. به عقیده نولان نقش این کشور بخشی از طبیعت بازار کارتهای آن است. زیرا بازار انگلیس یکی از قدیمی ترین بازارهای کارت در اروپاست و همیشه چشم به سوی ابداع و فناوریهای نوین داشته است.

 نیاز به پیشروهای فناوری انگلیس فراتر از خصوصیات موفق بازارهای محلی توانسته این فناوری را به صورت موفقیت آمیز عملی کند. تعهد بانکهای بزرگ برای صدور کارتهای بدون تماس (contactless) برای مشتریانش بسیار زیاد است. همانند برنامه ای که جی پی مورگان در سال 2005 اجرا کرد و تا سال 2009 کارتهای بدون تماس (contactless) را در بخش کارتهای نقدی برای مشتریان کاملا آشنا کرد. به عنوان مثال بانک بارکلیز توانسته است یک شرایط مهم دیگر را نیز برای مشتریانش فراهم کند؛در کشورهایی که انطباق طرح های بانکی سریعتر است رابطه میان صادرکننده کارت و اهداکننده آن بسیار نزدیک است.

زمانیکه بانک هم صادرکننده و هم اهدا کننده کارت است برنامه کارت های بدون تماس (contactless) را می توان سریعتر اجرا کرد. درهر حال بازرگانان اروپایی ممکن است پس از انتقال سیستم ها به EMV دچار نوعی خستگی شده باشند و این امر سبب تاخیر در انطباق روشهای جدید پرداخت در میان آنان شو. این امر بیشتر شامل حال بازرگانان کوچک است که سرعت نقل و انتقال مالی آنها بسیار کمتر از رستورانهای زنجیره ای و بانکهاست.

 بااین حال ویلمن معتقد است که نقطه ضعف اصلی بازرگان نوسازی فناوریهای قدیمی است: آنها می خواهند مطمئن شوند که هنوز هم از کارت استفاده می شودتا مدلی را که آنها فروخته اند هنوز هم در بازار اجرا شود. در حوزه قاره آسیا به نظر می رسد ترکیه پیشتاز اصلی انطباق فناوری کارتهای بدون تماس (contactless) است که انگیزه اصلی آن کاربرد در حمل و نقل است.

هم اکنون در حدود 10 بانک کارتهای بدون تماس (contactless) مستر را صادر می کنند. در قاره اروپا هلند یک بازار روبه رشد دیگر است که در آن بانکهای محلی صدور و استفاده از فناوری بدون تماس (contactless) را در ماههای آتی اعلام کرده اند. در ایتالیا نیز بزرگترین بانک این کشور Intesa Sanpaoloاعلام کرد که قصد دارد کارتهای استاندارد PayPass را وارد بازار خود کند.

در دیگر مناطق اروپا برنامه های آزمایشی در مقیاس کوچک درکشورهایی مانند سوییس و فرانسه دراین زمینه در حال انجام است که البته با مقیاس برنامه های انگلیس قابل مقایسه نیست. تناقض فرانسوی همانند طرحهای آزمایشی کارت های هوشمند بازار فرانسه عکس العمل تعجب برانگیزی به این طرح نیز نشان داده است. فقط طرحهای آزمایشی محدودی تا کنون در این کشور انجام شده است و انجام طرح های بزرگتر فقط در شهر نیس در حال بررسی است.

شاید یکی از دلایل احتیاط بازارهای فرانسه به این فناوری را باید در شکست طرح فرانسوی کیف پول الکترونیکی ( مونئو) دانست. این طرح یک دهه قبل براساس فناوری تراشه تماسی انجام شد اما مونئو هیچ گاه به صورت گسترده عملی نشد و هم اکنون تنها در سامانه های پارکومتر و کارتهای دانشجویی استفاده می شود. در حقیقت فناوری کارتهای بدون تماس (contactless) در فرانسه را فروشگاههای Carrefour و نه بانکها اجرا کردند. این فروشگاه زنجیره ای صدور و اهدا کارت را در اختیار خود داشت.

ژولین در این باره می گوید: بانکهای فرانسوی کارتهای بدون تماس (contactless) هم صادر می کنند اما صادرکنندگان اصلی بازرگانان هستند. بازرگانان اکنون تجهیزات کامل EMV و پایانه های آن را در اختیار دارند و به همین دلیل کمی بر میزان هزینه ها افزوده شده است. در حال حاضر طرحی که در نیس انجام می شود کاملا تجاری است و فقط یک بانک آن را به صورت آزمایشی انجام می دهد.

باآنکه کارشناسان تخمین می زنند تا آغاز سال 2011 میلادی این فناوری کاملا در فرانسه همه گیر شود اما بانکها هنوز هم با احتیاط با این موضوع برخورد می کنند.

 

منبع: برگرفته از مجله banking technology (آگوست 2010)

 

منبع : www.vivannews.com

 

  مباحث فرهنگی            

26 ژوئن، (5 تیرماه) روز جهانی مبارزه با مواد مخدر

 

مواد مخدر چیست ؟

هرچیزی به غیر از غذا که به منظور تغییر عملکرد بدن و روان استفاده شود ماده مخدر نام دارد. از آنجا که همه مواد می توانند خلق و روحیه فرد مصرف کننده را تغییر دهند، می توان به آنها مواد روان گردان نیز گفت یعنی موادی که باعث تغییر وایجاد حالات خاص در نحوه تفکر احساس و اعمال فرد می شود. در تعریفی دیگر به هر ماده ای که عملکرد طبیعی بدن را به لحاظ روانی، جسمانی و عاطفی تغییر دهد ماده (مخدر )می گویند. توجه به این نکته ضروری است که هیچ کس به طور ناگهانی معتاد نمی شود بلکه معمولاَ مصرف مواد از حالت تفریحی وکنجکاوی شروع شده وکم کم با افزایش دفعات مصرف، مقدار مصرف و مصرف مواد دیگرفرد ازمصرف کننده تفریحی به مصرف کننده دائمی و معتادتغییر وضعیت می دهد. مصرف سوء مواد یکی از مهمترین مشکلات عصر حاضر است که تمامی جهان را درگیر نموده و مصیبتی است که خانواده های فراوانی را دچار اضمحلال و به سوی نابودی سوق داده است. لذا افزایش آگاهی نوجوانان و جوانان به عنوان گروه های در معرض خطردر زمینه عوارض سوء مصرف مواد وکسب مهارت های لازم در این خصوص بسیار ضروری می باشد.

 

انواع مواد، اثرات و عوارض

 

مواد افیونی: تریاک و ترکیبات مشابه

تریاک در واقع شامل 20 نوع آلکالويید طبیعی از جمله؛ مورفین و کدئین است، از این ماده با تغییرات اندکی و به صورت نیمه صناعی هرویین و کراک (کریستال) که در واقع نوعی هرویین فشرده است تولید می گردد. اما ترکیبات دیگری نیز وجود دارند که اگرچه از منشاء گیاه خشخاش به دست نیامده اند و به صورت کاملاً شیمیایی تولید می شوند ولی از نظر خواص شبیه مواد افیونی هستند و جز این گروه طبقه بندی می شوند. از این دسته از متادون، مپریدین، بوپرونورفین و اکسی کدون و ترامادول را می توان نام برد. لازم به ذکر است، با ایجاد تغییرات شیمیایی، موادی به صورت مایع و قابل تزریق به نامهای خیابانی تم جیزک یا نور جیزک،... در بازار مواد مخدر توزیع شده اند که علاوه بر اثر بسیار بالای اعتیادآوری دارای ترکیبات بسیار سمی همانند سیانور وآلاینده های میکروبی و ویروسی هستند که خطر بسیار زیادی از نظر مسمومیت، مرگ ناگهانی و ابتلا به بیماری های ویروسی ناعلاج مثل هپاتیت و ایدز دارند و بسیار اعتیادآور نیز می باشند.

 

عوارض و اثرات سوء مصرف مواد افیونی

1- اختلالات  انطباقی یا روانشناختی قابل ملاحظه که متعاقب نشئه اولیه به صورت  بی احساسی، ملال،کندی یا آشفتگی روانی و حرکتی، اختلال قضاوت بهمراه اختلال عملکرد اجتماعی شکل می گیرد.

2- خواب آلودگی، رخوت و احساس شل شدن عضلات که در صورت مصرف زیاد به اغما می انجامد.

3- اختلال توجه یا حافظه و تکلم جویده جویده به خصوص در مصارف ناگهانی با مقادیر نا مشخص.

4-  انقباض مردمک، احساس تهوع، استفراغ، یبوست و فقدان اشتها.

5-  وابستگی

 

آثار سوء مصرف مکرر مواد افیونی 

1-  ایجاد پدیدۀ تحمل و وابستگی

تحمل یعنی فرد در طی مصرف برای رسیدن به اثرات اولیه ماده مصرفی، مرتباَ مجبور است بر مقدار ماده مصرفی خود بیفزاید یا از ماده قویتری به جای ماده اولیه استفاده کند. وابستگی که هم به صورت روانشناختی یعنی اشتغال ذهنی دائم با مواد و نیاز به مصرف آن بروز می کند و هم به صورت جسمی که نشانۀ آن بروز علائم جسمی در هنگام نرسیدن ماده به مغز می باشد.

2-  بی ثباتی خلقی (پرخاشگری، عصبی بودن، تحریک پذیری ، افسردگی مزمن)

3-  بی انگیزگی شغلی و عدم مسئولیت پذیری

4-  کابوس های شبانه

5-  کاهش انگیزه و توانایی جسمی

6- تغییرات ظاهری، عدم توجه به وضعیت بهداشتی و سلامتی،کاهش وزن، پیری زودرس پوست، یبوست مزمن

7-  اختلالات روانی پایدار مثل افسردگی مزمن، جنون و اختلالات خواب

8- ابتلا به بیماری های عفونی و ویروسی لاعلاج مثل هپاتیت و ایدز در اثر استفاده از مواد و سرنگ های آلوده

 

هروئین فشرده (کریستال یا کراک)

کریستال یا کراک همان هروئین است که به شکلی خالص و بلور در آمده و در بازار خرید و فروش می شود. این ماده فوق العاده اعتیاد آور است و قدرت اعتیادآوری آن از هروئین معمولی (که به صورت پودر است) تا چند برابر بیشتر است. از آنجا که کریستال شکل خالص تر هرویین است لذا آثار آن همانند پودر هرویین ولی با شدت بیشتر است. شدت این حالت بستگی دارد که چه مقدار کریستال مصرف شود و با چه سرعتی این ماده به مغز برسد.در واقع یکی از دلایل اعتیادآوری بسیار زیاد هرویین و کریستال در این است که خیلی زود به مغز می رسند. اکثر کسانی که کریستال مصرف می کنند در ابتدا احساس سر خوشی و نشئگی می کنند، همراه با این سرخوشی فرد گرمتر می شود، دهان خشک می گردد و فرد در دستها و پاهای خود احساس سنگینی می کند، در مواقعی نیز فرد مصرف کننده دچار حالت تهوع و استفراغ و بیقراری شدید می شود. بعد از این حالت اولیه ممکن است تا چند ساعت حالت سر گیجه پیش آید. در این وضعیت تمامی اعمال مغز تحت تأثیر این ماده قرار می گیرد و دچار نابسامانی می گردد، حرکات قلب کندشده و تنفس در مواردی آنچنان آهسته می شود که منجر به مرگ می گردد.

 

آثار بلند مدت مصرف کریستال

اولین اثر مصرف مداوم کریستال اعتیاد و وابستگی به آن است.کریستال درعین حال سبب به وجود آمدن تحمل و وابستگی جسمی بسیار شدیدی می شود که در نتیجه آن فرد به مصرف اجباری و مجدد آن باز می گردد. همانند اعتیاد به هرویین در این حالت فرد زمان و انرژی بیشتری را صرف به دست آوردن این ماده می کند. بدیهی است با بروز اعتیاد، هدف اصلی زندگی فرد مصرف مواد خواهد بود. در واقع کریستال به معنای واقعی کلمه سبب تغییرات بارز در مغز و رفتار می شود. وقتی که وابستگی جسمی به کریستال به وجود می آید، بدن فرد به حضور این ماده در بدن عادت می کند به گونه ای که اگر مصرف آن به یک باره قطع شود علائم محرومیت بروز می کند. این علائم معمولاَ چند ساعت پس از آخرین مصرف نمایان می شوند که شایع ترین آنها عبارتند از:

       بی قراری

       درد استخوان و عضلات

       بی خوابی

       اسهال

       استفراغ

       حرکات غیر ارادی در پاها

 

کریستال در چند ناحیه مغز آثار خود را اعمال می کند:

   کریستال باعث کاهش تنفس می شود. این عمل از طریق تغییراتی که در فعالیت سلولی/شیمیایی ساقه مغز به وجود می آید، رخ می دهد. ساقه مغز کنترل اعمال غیر ارادی بدن را به عهده دارد..

       کریستال باعث تغییرات سیستم لیمبیک می شود، این سیستم مسئول کنترل عواطف است و تحت تأثیر کریستال احساس لذت را افزایش می دهد.

       کریستال باعث می شود که پیام درد از نخاع به مغز انتقال پیدا نکند.

 

حشیش (ماری جوآنا)

حشیش که از 4000 سال پیش در آسیا شناخته شده بود از گیاه شاهدانه (Stativa cannabis ) به دست می آید. مادۀ مؤثر همه مواد معروف به حشیش، ماری جوآنا، گراس، بنگ و ... دلتا 9- تتراهیدروکانابینول است که به همراه بیش از 60 ماده مشابه دیگر در گیاه وجود دارد.

80% کسانی که به دیگر مواد مخدر وابستگی دارند، سابقه مصرف حشیش به خصوص در نوجوانی و جوانی داشته اند.

با توجه به تأثیر فیزیولوژیک حشیش در مغز، متخصصین ذکر می کنند مصرف آن باعث تحریک و تشویق فرد برای مصرف دیگر مواد از جمله تریاک و هرویین می گردد. مشخص شده است مصرف مواد دیگر (الکل، سیگار، تریاک، هرویین و...) در کسانی که طی ماه گذشته حشیش مصرف کرده اند به شکل قابل ملاحظه ای افزایش یافته است.

 

اثرات مصرف

حشیش که از راه تدخین  به سرعت جذب می شود ولی به علت حل شدن در چربی خون بدن، مدتها در بدن می ماند و بیشترین غلظت آن در مغز در مرکز کنترل و مرکز هماهنگی حرکات ظریف بدن ایجاد می شود و اثرات منفی روانی و جسمانی متعددی دارد. این ماده که به ایجاد چشمان قرمز و اشتهای گاوی (اشتهای کاذب و غیر قابل کنترل) و نشئگی شهرت دارد، باعث آسیب و ضعف حافظه کوتاه مدت،کاهش توانایی تمرکز در درک موضوعات، از بین رفتن هماهنگی بدن ، حواس و فعالیتهای بدنی و احساس کند شدن گذر زمان می گردد.

 

اثرات مصرف اخیر و تفننی حشیش:

   افزایش ضربان قلب - افت فشار خون وضعیتی، قرمزی چشمها، احساس گرسنگی زیاد و خشکی دهان

       کاهش تمرکز و توجه و قدرت شناختی

   از بین رفتن هماهنگی بدن، حواس و رفتار حرکتی (این موضوع در رانندگی بسیار مهم است و می تواند حتی از 24 تا50 ساعت بعد از مصرف مختل بماند).

       کاهش توانایی در انجام دستورات پیچیده و نیازمند محاسبه ذهنی

       کاهش بازداری اجتماعی در رفتار

   اثر بر خلق که با توجه به زمینه و استعداد ژنتیکی فرد فرق می کند، از حالت سرخوشی کاذب تا اضطراب شدید ، حملات هراس ناگهانی همراه با احساس ترس و بد گمانی.

   مرگ در اثر عوارض قلبی عروقی به صورت ناگهانی، به خصوص در کسانی که بدون اطلاع از مشکل زمینه ای قلب خود دست به مصرف زده اند.

 

اثرات استفاده بلند مدت از حشیش:

   مصرف هر سیگاری از نظر خطر ایجاد سرطان ریه و دیگر مشکلات ریوی با مصرف 6 تا 8 سیگار معمولی برابری می کند این تفاوت به علت:

 1- دمای سوخت بالاتر

 2- میزان قطران بیشتر تا 4 برابر

 3- بیشتر باقی ماندن دود در ریه

 4- ایجاد غلظت بالاتری از کربوکسی هموگلوبین، می باشد.

   کاهش اندازه بیضه، هورمون مردانه و تعداد اسپرم در آقایان و افزایش خطر ناباروری و پریود نامنظم و تغییرات هورمونی در خانمها که در هر دو جنس به کاهش توانایی جنسی منجر می گردد.

   احتمال تخریب قشر مغز به خصوص قسمت جلو پیشانی که مسئول هماهنگی های ذهنی، عاطفی رفتاری است.

       احتمال بروز سرطان در دیگر ارگانها و ناهنجاریهای ژنتیکی افزایش می یابد.

       اثرات کاهنده قدرت سیستم ایمنی برای مصرف دراز مدت محتمل است.

در بعضی از مطالعات نشان داده شده :

اضمحلال شناختی با مصرف طولانی مدت حشیش تا سالها بعد از قطع کامل مصرف باقی می ماند.

 

آیا حشیش اعتیاد آور است؟

بر خلاف تصور پیشین مشخص شده که:

1- مصرف حشیش باعث تحمل جسمی می گردد(برای رسیدن به اثر قبلی نیاز به ماده بیشتری است)

2-  قطع مصرف منظم آن با ایجاد عوارض جسمی و روانی ترک مصرف همراه است.

3-  سندرم ترک مصرف آن همانند قطع مصرف الکل، داروهای خواب آور و افیون(تریاک و هرویین) همراه با علائم بی قراری، بی خوابی، اضطراب، بی اشتهایی، لرزش و تنش عضلانی می باشد.

4- کاهش میزان ماده در مغز افراد وابسته همراه با رفتارهای drug seeking (جستجو برای پیدا کردن مواد جهت مصرف مجدد) می باشد.

 

نکات ویژه در مورد حشیش:

  مصرف حشیش با احتمال ایجاد بیماری روانی شدید در حد جنون ماندگار همراه است و این خطر در کسانی که وابستگان و خویشاوندان آنان دچار اختلالات روانی هستند  بسیار بیشتر است.

  مصرف دراز مدت حشیش باعث ایجاد اختلال بی انگیزگی مزمن amotivational syndrome می شود و فرد نسبت به همه اهداف  و آمال قبلی زندگی خود بی انگیزه می گردد، روابط اجتماعی خود را از دست می دهد و دچار کاهش علاقه به تلاش و پیشرفت و موفقیت می گردد.

  حتی بعد از قطع مصرف حشیش در بعضی از مصرف کنندگان خاطرات لحظات مسمومیت (توهمات و خطاهای حسی) به صورت "حملات خطور خاطرهflashbacks " تا سالها ادامه می یابد که باعث رنج و عذاب شدید و ایجاد رفتارهای پرخاشگرانه و خطرات جانی در حین رانندگی گردیده است.

و در پایان ذکر این نکته ضروری است که:

مصرف یک سیگاری حشیش در 10 نفر به طور تصادفی منجر به وابستگی حداقل یکی از آنان تا پایان عمر می گردد.

 

مواد اعتیاد آور معروف به محرک ها

دسته ای از مواد اعتیادآور که اثرات اولیۀ آنها با تحریک قلبی، عروقی یا آزادسازی یا جلوگیری از بازجذب ناقلهای محرک  شیمیایی در مغز و دیگر ارگان های بدن ایجاد می گردد، بعنوان کلی محرک ها یاد می کنند.

و از انواعی که به صورت صنعتی تولید می شوند باید از آمفتامین و ترکیباتی که از آمفتامین تولید می گردند نام برد. مت آمفتامین (شیشه glass)3،4 متیلن دی اکسی مت آمفتامین MDMA که به اکستازی، MDMA,XTC,C و هزاران اسم خیابانی دیگر معروف است و ریتالین که دارویی با مصارف خاص است نیز جزو همین گروه طبقه بندی می کنند.

در ادامه به توصیف این مواد می پردازیم:

 

کوکائین

کوکائین آلکالوئیدی است که از بوتۀ گیاه اریتروکسیلونکوکا استخراج می شود. در ابتدا از این ماده به عنوان بی حس کننده موضعی استفاده شد اما از سال 1914 به این سو به عنوان ماده ای شدیداَ اعتیادآور در ردیف هروئین و مورفین قرار گرفت. کوکائین خواص اعتیادآور قوی دارد . به دلیل اثر قدرتمند آن به عنوان تقویت کننده سیستم پاداش مغزی، حتی یک باراستفاده از آن می تواند باعث وابستگی روانی مادام العمر گردد. با مصرف مکرر، هم تحمل و هم وابستگی جسمی نسبت به آن شکل می گیرد.کوکائین خیابانی با انواع مواد دیگر مخلوط شده است از جمله شکر،پرکائین ،آمفتامین و ترکیبات دیگر که عمدتاَ سمی هستند.

در اروپا شکل خاص کوکائین که به کرک(crack) معروف است و بی نهایت قوی، اعتیادآور و خطرناک است، در بسته های کوچک و ارزان به نام  rockتوزیع می شود. این را نباید با ماده ای که جدیداَ در ایران به نام کراک توزیع می گردد و در واقع هروئین فشرده است اشتباه گرفت.

 

اثرات مصرف کوکائین

اثرات رفتاری کوکائین تقریباَ بلافاصله ظاهر می شود و مدت کوتاهی (30 تا 60 دقیقه) دوام می یابد لذا برای حفظ اثرات آن مصرف مکرر آن لازم است که به سرعت به وابستگی  می انجامد. اثرات اولیه احساس شنگولی یا کندی عاطفی معمولاَ همراه با افزایش حساسیت به روابط بین فردی، اضطراب، تنش یا خشم است و می تواند به اختلال در قضاوت و عملکرد اجتماعی یا شغلی بیانجامد، فرد مصرف کننده رفتارهای غیر اخلاقی از خود نشان می دهد یا بی مهابا و بدون فکرکردن رفتاری از خود بروز می دهد. پس از قطع مصرف کوکائین معمولاَ در ظرف کمتر از2ساعت حالت فروریزی پدیدار می شود که با احساس شدید ملال، فقدان احساس لذت، تحریک پذیری، خستگی، خواب آلودگی وگاهی سراسیمگی همراه است. در مورد وابستگی به کوکائین، این علائم ممکن است تا چند هفته طول بکشد.

 

اختلالات ناشی از مصرف کوکائین

کوکائین می تواند باعث اختلالات ماندگار و شدید روانی گردد. از جمله : افسردگی، جنون، اختلالات اضطرابی،کژکاری جنسی، اختلالات خواب.

 

اثرات نامطلوب

عارضه شایع مصرف کوکائین احتقان بینی است و مصرف طولانی مدت آن می تواند به سوراخ شدن تیغۀ بینی منجر شود. مصرف فرم خالص کوکائین ممکن است موجب آسیب راه تنفسی و ریه شود و مصرف وریدی کوکائین باعث عفونت، آمبولی و انتقال ویروس ایدز شود. از عوارض خطرناک مصرف کوکائین حمله تشنج است و از این لحاظ آمفتامین در ردیف دوم قرار دارد و ممکن است از نوع تشنج بی وقفه مرکب ناکامل باشد که باعث اختلالات رفتاری غریب می گردد.

 

شیشه (متا مفتامین)

متامفتامین یک ماده محرک بسیار اعتیادآور است که سیستم اعصاب مرکزی یعنی مغز و نخاع را شدیداَ متأثر می کند.

 

آثار بلند مدت مصرف متا مفتامین:

اولین اثر بلند مدت مصرف متا مفتامین، وابستگی و اعتیاد است به گونه ای که فرد مصرف کننده اجباری درونی را برای مصرف مکرر متا مفتامین در خود احساس می کند که می تواند همراه با تغییراتی در اعمال مغز و نیز بافت مولکولی آن باشد.علاوه بر وابستگی ،سایر عوارض بلند مدت مصرف متا مفتامین شامل رفتار پرخاشگرانه ،اضطراب،اغتشاش و آشفتگی ذهنی و بی خوابی است.علاوه بر این فرد مصرف کننده ممکن است رفتارهایی حاکی از جنون (روان پریشی) از خود نشان دهد نظیر سوء ظن و بدگمانی شدید، توهمات شنوایی، بی نظمی و اختلال در خلق و بروز توهم (برای مثال احساس حرکت حشرات بر روی پوست). بد گمانی و سوء ظن فرد مصرف کننده در مواقعی می تواند منجر به اقدام به قتل و خودکشی شود.

مصرف بلند مدت آن می تواند باعث ایجاد حالت "تحمل"  شود یعنی آن که دیگر حالات سر خوشی با مقادیر کم ماده  به وجود نمی آیند و فرد مصرف کننده برای دستیابی مجدد به آن حالات و یا تشدید آنها،مقادیر مصرف ماده را افزایش می دهد و یا آن که دفعات مصرف را اضافه می کنند و در نهایت آن که ممکن است روش مصرف را تغییر دهد .

در ادامه آثار بلند مدت مصرف متا مفتامین ذکر شده اند:

1-  وابستگی و حالات جنون (روان پریشی) ناشی از اعتیاد با علائم زیر:

       سوء ظن بدگمانی

       توهم

       بی نظمی و اختلال خلق

       فعالیت های حرکتی بیش از اندازه و تکراری

2-  سکته مغزی

3-  کاهش وزن

قطع مصرف متا مفتامین در یک فرد وابسته به آن، عوارض و نشانه های خاصی را به وجود می آورد که عبارتند از: افسردگی ، اضطراب، خستگی، سوءظن، پرخاشگری و اشتیاق شدید  برای مصرف مجدد ماده.

 

عوارض جسمی ناشی از مصرف متا مفتامین

مصرف این ماده می تواند سبب مشکلات متعددی شود که عبارتند از: افزایش ضربان قلب، ضربان نامنظم قلب، افزایش فشار خون و صدمه دیدن رگ های مغزی ناشی از سکته مغزی، افزایش دمای بدن و تشنج با مصرف مقادیر زیاد این ماده به وجود می آید که اگر بلافاصله درمان نشود می تواند منجر به مرگ شود.

مصرف بلند مدت و مزمن متا مفتامین باعث تورم  پرده محافظ قلب می شود و در بین  کسانی که آن را تزریق می کنند سبب آسیب رگ های خونی و آبسه پوست می گردد. مصرف کنندگان این ماده در مواردی نیز دچار دوره هایی  از پرخاشگری ، اغتشاش شعور و بی خوابی می شوند. آنهایی نیز که به این ماده وابسته می شوند دچار اختلالات جدی در روابط اجتماعی و شغلی خود می گردند. علایم جنون و روان پریشی در مواردی حتی پس از ماهها یا سالها عدم مصرف این ماده ادامه پیدا کرده است. تحقیقات نشان می دهد که مصرف این ماده در دوران بارداری سبب مشکلات جنینی، افزایش احتمال زایمان زودرس و تغییر الگوهای رفتاری دوران نوزادی ،نظیر رفلکس های غیر عادی و تحریک پذیری بیش از حد می شود. در عین حال مصرف این ماده در دوران بارداری سبب بدشکلی و تغییر شکل اندام ها در جنین می گردد.

 

قرص های ریتالین(متیل فنیدیت)

قرص های ریتالین، در وهله اول  برای درمان یکی از انواع اختلالات  روانی دوران کودکی  به نام "بیش فعالی همراه با نقص توجه"استفاده می شود، در مواقعی نیز توسط پزشکان برای درمان بیماران  مبتلا به" حمله خواب" تجویز می شود ولی در سالهای اخیر مصرف خودسرانه این دارو در کشور ما رو به افزایش گذاشته است که عدم آگاهی از آثار و ویژگی های این قرص می تواند نگران کننده باشد. هم اکنون گزارش های متعددی وجود دارد که برخی از افراد برای بیدار ماندن در شب های امتحان به جای مصرف قهوه و چای از قرص های ریتالین استفاده می کنند تا بتوانند چندین ساعت متوالی بیدار بمانند و به شکل غیر معمولی تمرکز خود را در مدت طولانی حفظ کنند.

 

آثار مصرف ریتالین

از آنجا که ریتالین دارویی است که توسط پزشکان تجویز می شود، مصرف کنندگان تصور می کنند این قرص ها بی خطرند و آن بدنامی مواد مخدر را ندارند. در حالی که عوارض مصرف خودسرانه این قرص ها می تواند در حد مواد دیگر نظیر کوکائین و آمفتامین باشد. شایع ترین عوارض مصرف خودسرانه قرص های ریتالین عبارتند از:

       عصبی شدن و بی خوابی

       حالت تهوع و استفراغ

       احساس سرگیجه و سر درد

   تغییرات ضربان قلب و فشار خون (که معمولاَبه صورت افزایش است ولی در مواردی نیز به شکل کاهش نیز دیده می شود).

       خارش و جوش های پوست

       دردهای شکمی،کاهش وزن و مشکلات معده

       مصرف دائمی و اعتیاد (وابستگی)

       بروز حالت های روان پریشی (جنون) و علایم وابستگی به ریتالین

       بروز افسردگی پس از قطع مصرف

 

عوارض مصرف مقادیر زیاد ریتالین:

       از دست دادن اشتها و سوء تغذیه

       لرزش و پرش عضلات

       تب، تشنج و سردرد

       نامنظم شدن ضربان قلب و تنفس که در مواردی می تواند به شکل خطرناکی ادامه پیدا کند.

       تکرار حرکات و اعمال بی هدف

       بروز حالتهای پارانوئید (سوءظن)، توهم و هذیان

       احساس حرکت و جنبش حشرات در زیر پوست

       مرگ (تاکنون در چند مورد سوءمصرف ریتالین منجر به مرگ شده است).

 

اکستازی یا قرص X

   قرص اکستازی که نامی است بر ماده شیمیایی 3و4 متیلن دی اکسی مت آمفتامین؛ این ماده به همراه تعداد زیادی از ترکیبات مشابه (DOB،PMA،MDEA،MDA) از تغییر فرمول شیمیایی آمفتامین به دست می آید.

اسامی خیابانی و اشکال بسیار متنوعی که همگی به صورت غیر قانونی تولید می شونددر بازار قاچاق مواد مخدر موجودند از قبیل X،XTC،ADAM و... که به طور کلی بعنوانclub drugs  شناخته می شوند زیرا که عمده مصرف آنها در میهمانی ها وکلوپهای شبانه است.

بعلت تولید غیر قانونی این قرص ها اکثر آنها از نظر میزان ماده مؤثر و وجود ترکیبات آلاینده و همراه غیرقابل پیش بینی هستند.

در قرص های معروف به x،به جزء MAMA انواع ترکیبات دیگر از جمله کافئین، هروئین، دکسترومتورفان، افدرین، فنیل پروپانولامین، مت آمفتامین، دیفنهیدرامین،کتامین،کوکائینو و دیازپام یافت می شود و از نظر مقدار ماده نیز این قرص ها بسیار متغیرند و این موضوع باعث می گردد اثرات و آسیب های ایجاد شده توسط این قرصها بسیار متغیر و غیر قابل پیش بینی باشد.

   بعضی ترکیبات موجود در این قرصها با ایجاد دوره های شدید فراموشی امکان سوء استفاده های جنسی را بدون آنکه فرد قادر به یادآوری آن باشد ایجاد کرده است"date rape "

 

تأثیرات و مکانیسم اثر

اکستازی در بدن اثر دوگانه داردبدین ترتیب که هم شبیه به موادمحرک باعث تحریک بیش از حد سیستمهای مختلف بدن و مغز می گرددو هم مانند دیگر مواد توهم زا مثل LSD فرد را با ایجاد توهم و هذیان دچار جنون آنی می کند و با از بین رفتن کنترل فرد بر خود و برداشتن مهارها امکان انجام رفتارهای پر خطر به شدت افزایش می یابد.

موارد متعدد و مرگ ناگهانی فقط با مصرف تنها یک قرص X گزارش شده است. 

   تأثیر اولیۀ احساس کاذب بالا رفتن خلق و اعتماد به نفس ، افزایش انرژی و کاهش اشتها به سرعت و بعد از چند ساعت جای خود را به احساس خستگی مفزط،عدم تمرکز حواس، تحریک پذیری ،خواب آلودگی و افسردگی برای چندین روز می دهد و فرد برای رهایی از این حالات ناگزیر به مصرف مجدد ماده روی می آورد که این خود به سرعت باعث وابستگی می گردد .

نوع وابستگی یه اکستازی هم از نوع جسمی و هم از نوع روحی روانی است.

 

تأثیر بر سیستم های مختلف بدن

ثابت شده است اکستازی در بدن به موادی تبدیل می شود که باعث نابودی سلولهای مغزی می گردد.

مغز و اعصاب: آسیب غیرقابل برگشت به نرون های مغز، افزایش احتمال خونریزی داخل مغز.

قلب و عروق: افزایش ضربان قلب و فشار خون در حد خطرناک

کلیه: نارسایی حاد کلیه

کبد: آسیب به سلول های کبد و بالا رفتن آنزیم های کبدی و یرقان

دستگاه تنظیم درجه حرارت بدن: بالا رفتن شدید درجه حرارت بدن ( بالاتر از 40 درجه سانتیگراد) و فشار خون و ضربان قلب بالا که با هدر دادن آب بدن همراه است، در شرایطی که خود فرد مصرف کننده به علت هیجان کاذب متوجه آن نمی شود یکی از علل مرگ ناگهانی در X.party می باشد.

احتمال ایجاد جنون پایدار حتی درافراد کاملاً سالم با مصرف اکستازی به اثبات رسیده است.

از نظر روانی در هنگام مسمومیت با این مواد احتمال ایجاد توهمات شنوایی و لمسی و هذیان های گزند و آسیب وجود دارد که ممکن است حتی به صورت پایدار باقی بماند و بعد از دفع این مواد از بدن هم فرد دچار حالات افسردگی شدید می گردد.

 

نکات ویژه در مصرف کنندگان اخیرX :

-        میزان ابتلا به HIV به طورمعنی داری از نظر آماری بالا رفته است.

-        اختلال در یادگیری و به خاطر آوردن مطالب آموخته شده ایجاد شده است.

-        اختلال افسردگی عمده، از مشکلات شایع در این افراد است.

-        افت تحصیلی و عملکرد کاری واضح در آنها ایجاد شده است.

-        احتمال مصرف دیگر مواد در این افراد بالاتر از افراد عادی است.

-   در بعضی از افراد تجربه مکرر حالات توهمی بسیار عذاب آور اولیه به صورت Bad trip (سفربد) بدون مصرف مجدد ماده ایجاد می شود.

-   احتمال قفل شدن فک ها و گرفتگی عضلات حلق و گردن که با خطر بسیار زیاد خفگی همراه است از آثار این مواد است.

-   مسمومیت با این مواد پادزهری ندارد و در موارد حاد فقط امکان درمان های نگهدارنده وجود خواهد داشت.

 

در خاتمه یادآور می شویم:

همان طور که اعتیاد ماهیت پیچیده و چند عاملی دارد برای درمان آن هم نیاز به ترکیبی از درمان های متنوع دارویی و روانشناختی است. اعتیاد قابل درمان است ولی درمان آن سخت و مشکل است. سم زدایی، قسمت کوچکی از درمان دارویی اعتیاد است. درمان اعتیاد در طی مدت کوتاه چند روز و چند هفته نادر است. ماهیت این بیماری به گونه ای است که با عودهای مکرر و شکست های درمانی همراه است ولی هر شکست درمانی، نکات و اطلاعات مهمی را برای درمان بیمار در اختیار می گذارد.

معاونت امور فرهنگی و دانشجویی - اداره بهداشت، امور درمان و مشاوره دانشجویان

 

منبع : sbu.ac.ir

 

  تست خودشناسی            

 

تست خودشناسی

 

 

 

تست خودشناسی تصور و توصیف

 

لطفا به این دو سوال پاسخ دهید .

تفسیر پاسختان را  در پایین صفحه مشاهده بفرمائید.