ISSN ۲۲۲۸-۷۳۷X

شماره صد و بیست و هفت    

شنبه 2 مهر 1390 25 شوال 1432 24 سپتامبر 2011  

 

 

 

کد شاپا به شماره  ISSN ‎۲‎۲‎۲‎۸‎-‎۷‎۳‎۷‎X   نماینده مشخصات کامل این پیایند و نماد جایگاه این نشریه در عرصه نشر جهانی و معرف بازشناسی هویت و رویکرد ماست.

  فهرست                 

 

 

آنچه در این شماره می خوانید :

 

 

 

مصحف هدایت

پیام مهر

مدیریت علوی

جمله مديريتی 

حدیث مديريتی

طنز مديريتی

حکايت مديريتی

تکنیک های موفقیت

نکات مدیریتی

مقاله مدیریتی

 ●کلید هدایت

 ●دانستنیها

مباحث فرهنگی

تست خودشناسی

عبادت و بندگی

لينک های هفته

 

 

  مصحف هدایت             

در هر شماره از مجله، يک صفحه از قرآن کريم به همراه ترجمه و تفسير آن قرار می گيرد. التماس دعا.

براى شنيدن آيه مورد نظر بر روى شماره آيه كليك كنيد و برای مشاهده تفسير الميزان و نمونه بر روی آيه کليک کنيد

سوره: سورة النساء آيات: 176 محل نزول: مدینه
 

 

لاَّ خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِّن نَّجْوَاهُمْ إِلاَّ مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاَحٍ بَيْنَ النَّاسِ وَمَن يَفْعَلْ ذَلِكَ ابْتَغَاء مَرْضَاتِ اللّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا 114 وَمَن يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّى وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ وَسَاءتْ مَصِيرًا 115 إِنَّ اللّهَ لاَ يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِكَ لِمَن يَشَاء وَمَن يُشْرِكْ بِاللّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلاَلاً بَعِيدًا 116 إِن يَدْعُونَ مِن دُونِهِ إِلاَّ إِنَاثًا وَإِن يَدْعُونَ إِلاَّ شَيْطَانًا مَّرِيدًا 117 لَّعَنَهُ اللّهُ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَّفْرُوضًا 118 وَلأُضِلَّنَّهُمْ وَلأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الأَنْعَامِ وَلآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّهِ وَمَن يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِّن دُونِ اللّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِينًا 119 يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلاَّ غُرُورًا 120 أُوْلَـئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَلاَ يَجِدُونَ عَنْهَا مَحِيصًا 121
ترجمه فارسی مکارم

 

در بسيارى از سخنان درگوشى (و جلسات محرمانه) آنها، خير و سودى نيست; مگر كسى كه (به اين وسيله،) امر به كمك به ديگران، يا كار نيك، يا اصلاح در ميان مردم كند; و هر كس براى خشنودى پروردگار چنين كند، پاداش بزرگى به او خواهيم داد 114 كسى كه بعد از آشكار شدن حق، با پيامبر مخالفت كند، و از راهى جز راه مؤمنان پيروى نمايد، ما او را به همان راه كه مى ‏رود مى ‏بريم; و به دوزخ داخل مى ‏كنيم; و جايگاه بدى دارد 115 خداوند، شرك به او را نمى ‏آمرزد; (ولى) كمتر از آن را براى هر كس بخواهد (و شايسته بداند) مى‏ آمرزد و هر كس براى خدا همتايى قرار دهد، در گمراهى دورى افتاده است 116 آنچه غير از خدا مى ‏خوانند، فقط بت هايى است (بى ‏روح)، كه هيچ اثرى ندارد; و (يا) شيطان سركش و ويرانگر است 117 خدا او را از رحمت خويش دور ساخته; و او گفته است: از بندگان تو، سهم معينى خواهم گرفت! 118 و آنها را گمراه مى ‏كنم! و به آرزوها سرگرم مى ‏سازم! و به آنان دستور مى ‏دهم كه (اعمال خرافى انجام دهند، و) گوش چهارپايان را بشكافند، و آفرينش پاك خدايى ‏را تغيير دهند! (و فطرت توحيد را به شرك بيالايند!) و هر كس، شيطان را به جاى خدا ولى خود برگزيند، زيان آشكارى كرده است 119 شيطان به آنها وعده ‏ها(ى دروغين) مى ‏دهد; و به آرزوها، سرگرم مى‏ سازد; در حالى كه جز فريب و نيرنگ، به آنها وعده نمى ‏دهد 120 آنها ( پيروان شيطان) جايگاهشان جهنم است; و هيچ راه فرارى ندارند 121

آیات امروز را می توانید از طریق این لینک هم مطالعه کنید

 

توضیح: هر روز می خواهیم یک صفحه از قرآن را با هم بخوانیم (به همراه معنی آن. هر روز چند دقیقه وقت می ذاریم، بعد از یه مدت می بینیم کل قرآن را ختم کرده ایم، به همین راحتی.
 
فرمایش امام صادق (علیه السلام) هم که یادمون هست: قرآن پیمان خداست بر خلق او و برای شخص مسلمان شایسته است که بر عهد خود نگاه کند و هر روز 50 آیه بخواند.
 
بیائیم فعلا حداقل با یک صفحه در روز شروع کنیم!
 
یاعلی مدد ... التماس دعا

 

 

 

پیام مهر                 

 

 

پیام مهر

 

 

به نام خدا

پیام رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن به استادان، دانشجویان و كاركنان دانشگاه، به مناسبت آغاز سال تحصیلی 91-1390

 

 

به نام خدای زیبایی آفرین

 

اگر دانشمندان و معلمان نبودند، مردم چون حیوانات و ددان زندگی می كردند. (غزالی)

بار دیگر موکب زرین مهر بر سینه سپید سپهر نمایان شد.

مهر فروزان با خوشه های زرین خود آبی بلند آسمان را آراست. 

فرشته فرزان تعلیم و تربیت در میان هاله ای از فكر و فضیلت بر سریر سبز مهر نشسته، از قید من و ما رسته، در دستی جوانه های سبز آزادی دارد و در دست دیگر شكوفه های شور و شادی.

خورشید گل زردی است كه بر سینه اش آویخته اند و ستارگان دانه های گوهری است كه در دامانش ریخته ‌اند.

نسیم مهر بهارآفرین است و شمیم آن عطرآگین.

معلم و استاد فرمانروای ملك علم و حكمت و امیر ولایت فرزانگی و فضیلت است.

او با كوله باری از شكوفه های شعور و انبانی انباشته از نواله های نور، شادمانه در ارگ مهر و بر اریكه سپهر تكیه زده، از گام هایش جوانه های علم می روید و از شاخسار نگاهش شكوفه های حلم می شكفد.

انبانی از سخاوت بر دوش دارد و كشكولی از قناعت در دست.

عصایش، عصیان و عبایش، عبادت و عرفان است.

كوله بارش پر از كتاب است و اندیشه اش مفسر آفتاب.

بیاییم برای استقبال از موكب مهر، دل ها را در زلال سپیده و زمزم اشك دیده بشوییم. در مقدمش فرشی از سبزه های سور و گل های سرور بگستریم؛ بر فراز سرش، طاق نصرتی از رنگین كمان رفعت و رافت برافرازیم؛ بر سرش تاجی از تكریم گذاریم و بر اندامش خلعتی از تعظیم بپوشانیم؛ آستانش را نرم بگیریم و آستینش را گرم ببوسیم؛ در قدمش گل های مهربانی نشانیم و بر سرش شكوفه های شوق افشانیم. 

 

استادان فرزانه و فرهنگ باور، دانشجویان فكور و پژوهشگر و همكاران دلسوز و تلاشگر!

آغاز سال تحصیلی جدید و فصل زرافشانی طبیعت و بهار تعلیم و تربیت را به همه شما رهپویان طریق كمال و پویشگران وادی وصال تبریك و تهنیت می گویم.

امسال نیز بنا به آیین هر ساله شمه ای از دغدغه های آموزشی،پرورشی و پژوهشی خود را در قالب چند فراز خدمت عزیزان اندیشمند عرضه می دارم. امید كه با توصیه های قابل و متقابل  همدیگر را در انجام رسالت بزرگ فرهنگی خود یاری رسانیم.

1- دانشگاه قلب تپنده علم و حكمت و چشمه سار جوشنده فكر و فضیلت است و انسان، گل گلزار آفرینش است و عصاره این گل، عطر بینش است.

اندیشه، ریشه نهال انسان است و همین عنصر بالاترین وجه امتیاز انسان بر حیوان است. شكوفایی دانش، ریشه در پویایی كاوش دارد. اندیشه، سرمایه و درونمایه هر گونه كاوش و پژوهش است.

این گام های استوار انسان های فكور و اندیشمند است كه قلل رفیع دانش ها را درنوردیده و گل ستاره را از گلزار كهكشان چیده است.

اندیشه، نوری تابان است و انسان بدون آن كوری ناتوان است.

اندیشه، سراجی منیر است و نوری در ضمیر؛ دل را تابناك می كند و جان را به ادراك می رساند.

اندیشه، چراغی روشنگر است و شمعی منور كه فروغ آن طول زمان و عرض زمین را روشن كرده است.

اگر امروز، انسان را می نگریم كه مغرور و سرفراز بر اوج آسمان سر می ساید و قلب كهكشـــان ها را درمی نوردد، این بال و پر اندیشه است كه او را از حضیض بر اوج كشانده و از سكون بر موج نشانده است. اریكه افتخار و سریر اقتدار انسان بر ستون اندیشه و تفكر قرار دارد.

اگر درونمایه دانش ها را بكاویم، درمی یابیم كه همه یافته های علمی و دریافت های پژوهشی در حقیقت پاسخی است به پرسش هایی كه در نهانگاه ذهن اندیشمندان جوانه زده است. سوال، پر و بالی است كه شاهین اندیشه ما را از قفس زمین به قاف یقین می رساند. سوال، نسیمی بهارآفرین است و شمیمی عطرآگین. ذهن را طراوت می بخشد و اندیشه را لطافت. 

برای حفظ طراوت نهال اندیشه باید از زلال سوال بهره گرفت.

سوال، چشمه ای جوشان است و رودی خروشان. دشت ذهن را سیراب می كند و درخت اندیشه را شاداب می سازد.

تا آتش عطش، درونی را نسوزد، زلال آب آن را سیراب نسازد و تا دغدغه سوال، اندرونی را نكاود، نه ذهن به باور می رسد و نه اندیشه بارور می شود.

همه اندیشوران عرصه فكر و فرهنگ به خوبی واقف اند كه زلال علم و آگاهی و معرفت آنگاه بر ژرفای جان دانش پژوه می نشیند و التهاب درونسوز او را فرومی نشاند كه لهیب سوالات، شكیب حیات او را به ستوه آورده باشد. بر این پایه و اساس بهترین روش تدریس در هر درس این است كه قبلاً ذهن دانش پذیر و دانشجو با طرح پرسش های رشدآور و سوالات مستمر تشنه و طالب یافتن پاسخ شده باشد. پرسش های گوناگون در ذهن دانشجویان، التهاب و انگیزه یادگیری آنان را تحریك و تشدید كرده، ایشان را آماده و تشنه آموزش می كند. در این صورت هر نكته علمی كه عرضه شود، چونان زلال جویباری بر روان تشنه می ‌نشیند و عطش دانایی را فرومی نشاند.

آب كم جو تشنگی آور به دست                  تا بجوشد آبت از بالا و پست

بنابراین از این كه ذهن جوانان ما انباشته از سوال و خواهان استدلال باشند، نه تنها امری ناگوار، كه دارای ارزشی سرشار است. شكوفایی بذر سوال در ذهن جوانان نشانه فعال بودن فكر و خلاقیت اوست. این ما معلمان و مربیان هستیم كه باید عالمانه و اندیشمندانه با این پدیده مبارك برخورد كنیم.

2- وجود یك نسل فاصله میان والدین و معلمان و استادان از یك سو و فرزندان و دانشجویان از سوی دیگر امری طبیعی و انكارناپذیر است. سرعت تحولات اجتماعی و فرهنگی در جهان، تفاوت بین دو نسل را بسیار عمیق و چشمگیر می سازد. در گذشته سرعت تحولات تا این اندازه زیاد نبود. زندگی انسان ها ساده بود و اختلاف میان دو نسل در یك خانواده، محسوس و عمیق جلوه نمی كرد. در عصر حاضر، پیشرفت سریع صنعت و فناوری سبب تغییر و دگرگونی پیوسته شده، مسائل جدیدی با خود به همراه می آورد؛ تا آنجا كه تفاوت میان دو نسل به ویژه در شهرهای بزرگ بسیار آشكارتر و عمیق تر است. برای جبران این مسئله لازم است بكوشیم شرایطی را كه فرزندان و دانشجویان ما در آن قرار دارند، به درستی درك كنیم و آن را با شرایطی كه روزگاری خود در آن زندگی می كردیم، نسنجیم.

ما باید با گسترش دید فرهنگی خود، از قافله زمان عقب نمانیم و در نتیجه، قدرت همزبانی، همراهی و تفاهم با فرزندان خود را از دست ندهیم و نسبت به آن ها بیگانه نشویم. فرزندان و دانشجویان جوان ما هنگامی كه ما را با دنیای فكری و روحی خود بیگانه می بینند، چگونه می توانند به ما به عنوان یك راهنما اعتماد كنند.

3- در روابط انسانی دو نوع ارتباط رسمی و صمیمی قابل تصور است؛ ارتباط رسمی حتی با وجود ادب و احترام ظاهری، خشك و بی روح و عاری از صفا و محبت قلبی است، مانند روابط اداری.

نوع دیگر یعنی ارتباط صمیمی بر اساس محبت قلبی، تفاهم و اعتماد متقابل است. پیدایش چنین رابطه ای در گروی صدق، صفا، یك رنگی، درك متقابل و علاقه واقعی است. از نشانه های رابطه صمیمی این است كه از پیدایش سوء تفاهم ترسی نداریم؛ به همین علت آزادانه و با خیال راحت می توانیم با یكدیگر ارتباط برقرار كنیم. در روابط غیرصمیمانه شخص ناگزیر است پیوسته مراقب رفتار و گفتارخود باشد تا مبادا موجب سوء تفاهم یا رنجش طرف مقابل شود.

اگر مسئولان و استادان دانشگاه بخواهند دانشجویان در كنارشان باقی بمانند و مسائل ساده باعث قطع ارتباط روحی دانشجویان با آن ها نشود، باید بتوانند رابطه صمیمانه با آنان داشته باشند.

رابطه مبتنی بر ترس یا احترام خشك و آداب بی روح چندان نمی پاید. پناه بردن به دوستی های خطرناك یا ارتباط با جنس مخالف به ویژه در مورد دختران، بیشتر ناشی از نبودن روابط صمیمانه میان استادان و مربیان با دانشجویان است.

به جای برخوردهای تحكم آمیز، امر و نهی های لجاجت برانگیز و رفتارهای تحقیرآمیز با جوانان، باید با آنان صمیمی و همفكر شد. ما به جای به رخ كشیدن زحمات خود، بهتر است بزرگوارانه برای كوتاهی های احتمالی خود پوزش بخواهیم تا اعتماد و فروتنی را در دانشجویان تقویت و راه ارتباط صمیمی را هموار كنیم.

۴- بیشتر پدران، مادران، مربیان و استادان، فرزندان و دانشجویان مطیع محض را شایسته تر می دانند. رابطه چنین دانشجویانی با استادان خود به رابطه جوجه های كبوتر با مادرهایشان شبیه است.جوجه ها دهان خود را می گشایند و هر چه مادر در دهانشان بگذارد، می خورند و گر نه از گرسنگی می میرند.

باید به این اصل مهم توجه داشت كه موهبت آزادی و اختیار در انسان زمینه درونی برای رشد همه استعدادهاست. اگر این ویژگی از انسان گرفته شود، امكان شكوفایی استعدادهای دیگر نیز از بین می رود و انسان به كمالی كه شایسته اوست، نمی رسد؛ از این رو تربیتی كه آزادی را به كلی در افراد نادیده بگیرد و انتخاب و اندیشه را از آن ها سلب كند، انجامی جز ركود و عصیان ندارد.

آزادی جوانان باید با تدبیر والدین و استادان آگاه هدایت شود تا به انحراف كشیده نشود؛ در مقابل، سركوب آزادی جوانان نیز خطای تربیتی بزرگی است.

جوانان ما در آینده باید افرادی رشید،آزاده و توانا باشند. اگر ما از آنان تسلیم بودن محض طلب كنیم، موجوداتی طفیلی، بی شخصیت و ناتوان بار خواهندآمد. بنابراین لازم است ما والدین و مربیان، ظرفیت تحمل برخی سركشی ها را در جوانان داشته باشیم و با كوچك ترین مخالفت از سوی آنان برآشفته نشویم و با مدارا با آن ها، روش برخورد منطقی با مسائل و چگونگی استفاده از آزادی های مشروع را به آن ها بیاموزیم. به هر حال توجه داشته باشیم كه یكی از اهداف مهم تربیت، پرورش روحیه آزادگی در جوانان است.

۵- لازمه رشد عقلی، استقلال طلبی است و جوان استقلال طلب است. از مظاهر استقلال طلبی این است كه جوان از پند و اندرز، امر و نهی و تحكم گریزان است. علت این پدیده از یك طرف عقده حقارت دوران كودكی و نوجوانی و از سوی دیگر بیدارشدن همان حس استقلال طلبی است. جوان می خواهد خود را هم ردیف بزرگ تر بشناسد و بر چسب كودكی و نوجوانی را از پیشانی خود بركند. او بر این باور است كه انگیزه پند و اندرز دادن در بزرگ تر ها این است كه آنان خود را كامل و دارای قدرت درك و تشخیص و بر عكس او را موجودی ناتوان و فاقد قدرت تشخیص می دانند. به همین علت پیوسته به او امر و نهی می كنند، یا قیافه ناصح و اندرزگو به خود می گیرند. از آن جا كه این برخورد درست در نقطه مقابل حساسیت روانی اوست، پیوسته از در اندرز و نصیحت واردشدن نه تنها كارساز نیست، كه آسیب های تربیتی نیز به دنبال دارد.

6 - تذكرات زیاد و پی درپی از نظر تربیتی شیوه درستی نیست و به پیدایش لجاجت و مقاومت منفی در جوان منتهی می شود. لجاجت اغلب جوانان در نتیجه مراعات نكردن این اصل است. در تربیت باید نصیحت و انتقاد را به حد اقل رسانید و از خطاهای جزئی و كم اهمیت جوان باید صرف نظر كرد و با بلندنظری از كنار آن گذشت تا بتوان موارد مهم تر را با قاطعیت جلوگیری كرد. این روش در تعلیم و تربیت به تغافل تعبیر می شود.

تغافل به معنی نادیده گرفتن خطاها و اشتباهات است. با به كارگیری این روش، احساسات جوان با تذكرهای پی در پی جریحه دار نمی شود و در نتیجه لجاجت و ستیزه جویی در او زمینه رشد نمی یابد. تغافل مانع دریدن پرده حیا و حجب شده، فرصت جبران و ترمیم را به او می دهد. تغافل نوعی برخورد كریمانه و بزرگوارانه است.

امام علی (ع) می فرماید:

از برترین اخلاق انسان بزرگوار، تغافل او از دانسته های خویش است.

ایشان نیز می فرمایند:

زیاده روی در سرزنش، شعله های لجاجت را دامن می زند.

از این روایت برمی آید كه زیاده روی در تذكر، سرزنش و انتقاد، به لجاجت، گستاخی و ستیزه جویی منتهی می شود.

 

در پایان بار دیگر ضمن عرض تبریک آغاز سال نو تحصیلی، برای همه همكاران ارجمند و دانشجویان فرازمند از درگاه خداوند منان سلامت و موفقیت روزافزون مسئلت دارم.

 

 

                                             در كسب رضای حق موفق باشيد

                                             دكتر غلام حسين حيدری

                                             رئيس دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

 

 

 

  مدیریت علوی             

مدیریت اسلامی از منظر امام علی (ع)

بخش هشتم و پایانی

نویسنده : علیرضا تاجریان

۵) پرداخت ها و دستمزد

یک مدیر اسلامی همچنان که به میزان و کیفیت کار کارکنان توجه دارد باید مسایل انسانی آنها را نیز مدنظر قرار دهد و به دقت مسایل و مشکلات و نیازهای مادی و معنوی آنان را شناسایی نموده و در جهت رفع آنها اقدام کند. امام علی (ع) به مالک می فرمایند: باید (خدمتگزاران وفادار) از حقوق سرشار و زندگی مرفه برخوردار باشند تا هم بتوانند (با فکر آسوده) خود را اصلاح کنند و هم ( در اثر بی نیازی) دست تطاول به اموال عمومی دراز نکنند و اگر سر از فرمان تو بپیچیدند یا در امانت تو رخنه ای وارد کردند هیچ عذری و بهانه ای نداشته باشند.

 

۶) کنترل و نظارت

مفهوم کنترل و نظارت

کنترل و نظارت فعالیتى است که ضمن آن عملیات پیش‏بینى شده با عملیات انجام ‏شده مقایسه مى‏ شوند و در صورت وجود اختلاف و انحراف بین آنچه باید باشد و آنچه هست، به رفع و اصلاح آنها اقدام مى ‏شود. نظارت و کنترل همواره همراه هم مورد بررسى قرار گرفته‏ اند.

در نظام مدیریتى اسلام کنترل و نظارت محدود به مدیر نمى ‏شود، بلکه بخش عمده‏ اى را به ایمان و وجدان مردم واگذار مى ‏نمایند.

 

مراجع کنترل و نظارت از دیدگاه مدیریت اسلامى‏

1. خدا

2. وجدان

3. نظارت همگانى مردم

4. مدیر

حضرت على ‏علیه السلام در بسیارى از نامه‏ هاى خویش خطاب به فرمانداران خود مى ‏فرماید: حساب خود را براى من بفرست و بدان که حسابرسى خداوند مهمتر از حسابرسى مردم است.

 

‏مراحل اساسى کنترل در سازمان

1. تعیین هدف و انتخاب موازینى براى ارزشیابى نتایج عملیات‏

2. مقایسه نتایج عملیات انجام‏ یافته با هدف ها و موازین پیش ‏بینى شده‏

3. اقدام به منظور جلوگیرى از وقوع یا تکرار انحرافات

 

آثار نظارت و کنترل‏

1. ارتقاى عملکرد کارکنان

2. بهبود کیفیت کار و خدمات

3. کاهش تخلفات

4. جلوگیرى از سوء استفاده ‏هاى مالى

 

یک مدیر اسلامی همواره باید در جریان کارهای انجام شده قرار گیرد تا چنانچه اشکال یا انحرافی پیش آمد قبل از اینکه عملیات خاتمه یابد یا زیانی متوجه سازمان گردد جلوی آن را بگیرد. مدیر دقیقاَ باید بداند کدامیک از کارکنان کارش را درست و کدامیک ضعیف انجام می دهد تا بتواند افراد فعال را تشویق و افراد کم کار را تنبیه کند. امام علی (ع) به مالک می فرمایند: به جزئیات کارهای عمال رسیدگی کن، بازرسان مخفی راستگو و وفادار بر آنها بگمار که بازرسی محرمانه آنها را به امانت و درستی و ارفاق با رعیت وادار کند و از (شر) دستیاران مصون دارد.

 

نظارت و کنترل از دیدگاه امام على‏ علیه السلام

شیوه نظارتى که امام على‏ علیه السلام به آن فرمان مى ‏دهد شیوه ‏اى غیرمستقیم و غیرعلنى و مخفى است: چشم هاى [مخفى] بر کارگزاران و کارکنان بگمار، اعمال آنان را زیر نظر داشته باش و بازرسان و مراقبان صادق و باوفا براى آنان معین کن.

 

ویژگى ‏هاى شیوه مخفى:

1. نقشى پیشگیرى ‏کننده از خلاف دارد.

2. گزارش ‏کنندگان در محذورهاى شیوه مستقیم نیستند.

3. امکان مخفى کردن امور و ظاهرسازى وجود ندارد.

4. به سرعت مى ‏توان جلوى کجى را گرفت.

 

راه و رسم امیر مؤمنان علی ‏علیه السلام‏

امیرمؤمنان در حسابرسى پس از مراقبت و بازرسى هیچ ‏گونه ملاحظه ‏اى روا نمى ‏داشت.

وى در نامه ‏اى به عثمان بن حنیف که در یک میهمانى شرکت کرده بود نوشت آنچه در آن میهمانى خورده آیا حلال بوده یا شبهه‏ ناک و اینکه به پیشواى خود تأسى کند و مراقب زندگى و رفتار خود باشد.

 

۷) ارتباطات

یک مدیر برای موفقیت خود و سازمانی که در آن مدیریت می کند باید جریان ارتباطات را همانند جریان خون در بدن، در سازمان خود به کار اندازد و نباید ارتباط خود را با مردم قطع کند.

امام علی (ع) به فرماندار خویش در مکه می نویسد: از ارباب حاجت که خواستار ارتباط با تو است خویشتن را پنهان مکن که هر آینه اگر در نخستین بار که مراجعه می کند از درگاهت رانده شود چنانچه بعد از آن هم نیازش را برآورده سازی ستوده نخواهی بود.

 

  سلوک مدیریت از دیدگاه امیرالمومنین (ع) ، علی اصغر رشید گزکوه، کانون تبلیغات ساحل هنر، اسفندماه ۱۳۸۰

 

 

منبع : باشگاه تحلیلگران جوان آریا

 

  جمله مديريتی              

زبان رفتار

اعمال شما، با صدایی بلند تر از گفتارتان سخن می گویند.
  استیفن رابینز

 

  حدیث مديريتی             

شناخت خدا

امام جعفر صادق (ع) فرمودند :

مَن عَرَفَ اللهَ خافَ اللهَ و مَن خافَ اللهَ سَخَت نَفسَهُ عَنِ الدُّنیا
هر که خدا را بشناسد، ترس او در دلش می افتد و هر که از خدا ترسان باشد نفسش از دنیا باز می ماند.  

 (جهاد النفس، ص 83)

 

  طنز مديريتی              

رنگ آميزی جدول های خيابان

شركتی در مناقصه پروژه رنگ زدن جدول های خیابان های شهر برنده شد. مدیریت شركت تصمیم گرفت چند نفر را كه بالاترین توانایی را داشته باشند استخدام كند. بنابراین از داوطلبان آزمونی به عمل آورد. در این آزمون به هر داوطلب یك سطل رنگ و یك قلم مو داده شد و از آنها خواسته شد در زمان مشخصی هر تعداد جدول را كه می توانند رنگ كنند. در بین داوطلبان كسی بود كه توانست 5 برابر دیگران جدول ها را رنگ بزند. مدیر شركت با خوشحالی او را به همراه چند نفر دیگر استخدام كرد. روز اول همه چیز خوب پیش رفت. روز دوم متوجه شدند كارگر برتر نسبت به روز اول افت كاری داشته است. روز سوم تعداد جدول هایی كه كارگر برتر رنگ زد كمتر از كارگران معمولی بود.

در پایان روز، رئیس شركت با ناراحتی به كارگر برتر گفت: تو آنگونه كه در آزمون وانمود كردی كار نمی كنی، حتی از كارگران دیكر نیز كمتر كار می كنی.

كارگر با قیافه حق به جانب گفت: روز اول سطل رنگ كنارم بود، اما حالا من كجا و سطل رنگ كجا!

منبع : راهکار مدیریت

 

  حکايت مديريتی            

مثــل مــداد بــاش !

پسرک از پدر بزرگش پرسید :

- پدر بزرگ درباره چه می نویسی؟

پدربزرگ پاسخ داد :

- درباره تو پسرم، اما مهمتر از آنچه می نویسم، مدادی است که با آن می نویسم. می خواهم وقتی بزرگ شدی، تو هم مثل این مداد بشوی!

پسرک با تعجب به مداد نگاه کرد و چیز خاصی در آن ندید

- اما این هم مثل بقیه مداد هایی است که دیده ام!

پدر بزرگ گفت :

- بستگی داره چطور به آن نگاه کنی، در این مداد پنج صفت هست که اگر به دستشان بیاوری، برای تمام عمرت در دنیا به آرامش می رسی.

صفت اول : می توانی کارهای بزرگ کنی، اما هرگز نباید فراموش کنی که دستی وجود دارد که هر حرکت تو را هدایت می کند. اسم این دست خداست، او همیشه باید تو را در مسیر اراده اش حرکت دهد.

صفت دوم : باید گاهی از آنچه می نویسی دست بکشی و از مداد تراش استفاده کنی. این باعث می شود مداد کمی رنج بکشد اما آخر کار، نوکش تیزتر می شود و اثری که از خود به جا می گذارد ظریف تر و باریک تر پس بدان که باید رنج هایی را تحمل کنی، چرا که این رنج باعث می شود انسان بهتری شوی.

صفت سوم : مداد همیشه اجازه می دهد برای پاک کردن یک اشتباه، از پاک کن استفاده کنیم. بدان که تصحیح یک کار خطا، کار بدی نیست، در واقع برای اینکه خودت را در مسیر درست نگهداری، مهم است.

صفت چهارم : چوب یا شکل خارجی مداد مهم نیست، زغالی اهمیت دارد که داخل چوب است. پس همیشه مراقب باش درونت چه خبر است.

و سر انجام پنجمین صفت مداد : همیشه اثری از خود به جا می گذارد. پس بدان هر کار در زندگی ات می کنی، ردی از تو به جا می گذارد و سعی کن نسبت به هر کار می کنی، هشیار باشی و بدانی چه می کنی.

 

  تکنیک های موفقیت         

۱۱ راز موفقیت مدیر ارشد عملیاتی فیس ‌بوک

 گزاره ها

شریل سندبرگ،  مدیر ارشد عملیات فیس‌ بوک ، یکی از موفق‌ ترین زنان دنیای کسب و کار امروزی است. چهار سال از ترک گوگل و پیوستن‌اش به فیس‌بوک می‌ گذرد و در این مدت دستاوردهای خانم سندبرگ خیره‌ کننده است: فیس‌بوک سرانجام به سودآوری رسید، تعداد پرسنل از ۱۳۰ نفر به ۲۵۰۰ نفر افزایش یافت و تعداد کاربران‌اش از ۷۰ میلیون نفر به ۷۰۰ میلیون نفر رسید. جالب است؛ نه!؟

خانم سندبرگ ممکن است به ‌زودی به ‌عنوان اولین وزیر زن خزانه‌ داری ایالات متحده مشغول کار شود که اگر این اتفاق بیافتد، او به یکی از قدرتمند ترین زنان دنیای فاینانس تبدیل خواهد شد. چند هفته قبل شریل سندبرگ مراسم فارغ‌التحصیلی‌اش را در کالج بارنارد جشن گرفت. به همین مناسبت مجله‌ی نیویورکر یک نمایه‌ی ۸۰۰۰ کلمه‌ای برای او منتشر کرد که در آن می‌توانیم با ایده‌های شریل برای موفقیت به‌عنوان یک زن برجسته‌ در دنیای کسب و کار آشنا شویم.

۱- نگران تعادل زندگی و کار نباشید. به جای آن کاری را پیدا کنید که عاشق‌اش هستید و بعد سخت کار کنید!

۲- از داشتن یک حامی (به‌ ویژه یک حامی مرد اگر زن هستید) نترسید. سندبرگ در هاروارد زیر نظر پروفسور لاری سامرز اقتصاد خواند و بعد از آن با او به بانک جهانی و وزارت خزانه ‌داری رفت.

در سن ۲۹ سالگی سندبرگ توسط سامرز به‌عنوان سرپرست نیروی انسانی تعیین شد. وقتی از او سؤال شد که آیا نگران نیست که اعتبارش را که به سختی به‌ دست آورده به ‌واسطه شایعه‌هایی که همیشه دور و بر زنان جوانی که از حمایت یک مقام بلند پایه‌ مرد برخوردارند زیر سؤال برود، جواب داد: من از کسانی که به من شجاعت بخشیدند و کمک ‌ام کردند تا پیشرفت کنم، تشکر می ‌کنم. هیچ کس نمی‌تواند به ‌تنهایی موفق شود.

۳- برنامه‌ ریزی برای مسیر شغلی را فراموش کنید. سندبرگ معتقد است برنامه‌ها به درد خندیدن می‌ خورند! من همیشه به آدم‌ها می‌ گویم که اگر تلاش کنند تا نقطه‌های منفرد و جدای مسیر شغلی ‌شان را به هم وصل کنند و آن خط‌ ها را دنبال کنند، مسیر محدودی را پی می ‌گیرند. اگر من تصمیم می‌ گرفتم مسیر شغلی را که در کالج برای‌ام متصور بود ادامه بدهم ـ زمانی که اینترنت، گوگل یا فیس ‌بوکی وجود نداشتند ـ من نمی ‌خواستم چنین اشتباهی را مرتکب شوم. دلیل من برای نداشتن برنامه همین است: اگر برنامه داشتم، گزینه‌های امروزم محدود بودند.

۴- هرگز نترسید. بخش پایانی صحبت‌های سندبرگ در مراسم فارغ‌ التحصیلی کالج بارنارد این‌ گونه بود: اجازه ندهید تا ترس‌های ‌تان آرزوهای‌ تان را نابود کنند. موانع پیش‌ روی ‌تان را همان بیرون نگه دارید و به ‌درون ‌تان راه ‌شان ندهید. آینده دوست ‌دار بی‌ باکی است. من به شما قول می ‌دهم که شما هیچ وقت نخواهید دانست که آیا قابلیت انجام کاری را دارید یا نه، مگر این‌ که امتحان‌اش کنید. شما امروز از این پله نیز می ‌گذرید و زندگی‌ تان را به‌ عنوان یک بزرگسال آغاز خواهید کرد. با آرزوهای بزرگ شروع کنید امشب به خانه بروید و از خودتان بپرسید: اگر نترسم چی کار خواهم کرد!؟ و بعد همان کار را بکنید. تبریک می‌گویم!

۵- هیچ تصمیمی را قربانی تصمیمی دیگر نکنید. تردید در گرفتن یک تصمیم، نباید باعث شود زندگی ‌تان تعطیل شود!

۶- خودِ محل کار با خودِ واقعی هیچ فرقی ندارند. همه جا ـ چه منزل و چه محل کار ـ همیشه خودتان باشید. هیچ فاصله‌ای میان زندگی شخصی و کاری ‌تان ایجاد نکنید.

۷- از دیگران بپرسید دقیقا منظورشان چیست. خیلی وقت‌ها آدم‌ها منظوری که از حرف ‌شان دارند آنی نیست که شما متوجه می‌ شوید.

۸- نپرسید که چه کاری می ‌توانید برای رئیس ‌تان انجام دهید. خیلی ساده به او بگویید چه کارهایی می ‌توانید انجام دهید!

 

منبع : www.daneshnamah.com

 

  نکات مدیریتی             

توصیه ‏هایی كاربردی، برای مدیریت موفق در محیط كار (ایران)

 

1ـ قاطع، اما مهربان باشید.

2ـ جدی، اما لطیف باشید.

3ـ حتی اگر جوان هستید در مقام مدیر، پدر باشید.

4ـ صمیمی و با صداقت باشید و سعی كنید رفتار شما بر گفتارتان منطبق باشد.

5ـ باگذشت باشید.

6ـ زودتر از دیگران بیایید و دیرتر از دیگران بروید.

7ـ حتما نظم را در محیط كار برقرار كنید. در یك محیط بی ‏نظم، همه طلبكار و مدعی ‏اند، اما در یك محیط منظم و بر پایه اصول، مدعیان، احساس بدهكاری خواهند كرد.

8ـ آراستگی و پیراستگی را كه شامل پاكیزگی، زیبایی، ایمنی، بهداشت و انضباط می‏ شود در محیط كار اعمال كنید. این پدیده موجب بالا رفتن روحیه و درنتیجه افزایش بهره ‏وری و كیفیت می ‏شود.

9ـ به اصول و قولها و تعهّدات خود و همكارانتان در مدیریت پای‏بند باشید.

10ـ در همه صحنه ‏های شادی و غم همكارانتان حضور داشته باشید.

11ـ در امر روابط با دیگران، احساساتی، هیجان‏ زده و شتاب زده عمل نكنید.

12ـ به پیروی از توصیه ‏های مولا علی ( علیه السلام ) به هنگام خشم تصمیم نگیرید.

13ـ در قضاوت عجله نكنید و آنگاه كه قضاوت می ‏كنید با عدالت قضاوت كنید.

14ـ اصل  " صاد "  یكی از عوامل مهم اعتماد و اعتقاد زیردستان به مدیریت است.

 این اصل مهم شامل:

الف ـ صداقت

ب ـ صمیمیت

ج ـ صبوری

د - صراحت

 ه - صلابت

15ـ به كاركنان باتجربه و باسابقه، اهمیت بدهید و آنها را بازوی فكری و اجرای خود قرار دهید.

16ـ تبعیض، یكی از شكوه‏ های عمومی و مشترك همكاران ما و شما در محیط كار است. این بیماری مدیریت را بشناسید و در رفع آن بكوشید.

 17ـ در هنگام تنعم و رونق و بركت آنها را دریابید، تا در دوران سختی و بحرانی شما را دریابند.

 18ـ هرگز به خاطر كارهایی كه برای همكارانتان می ‏كنید، بر آنها منت نگذارید.

19ـ هرگز در حضور جمع،  با همكارانتان مجادله، تندی و یا آنها را سرزنش نكنید؛  ولی تشویق در حضور جمع مؤثرتر و مفیدتر است.

 

منبع : hajj.ir 

 

  مقاله مدیریتی             

خلاقیت و ارتباطات در مدیریت

نویسنده : شهرام مظفریان

 

مقدمه :

از خلاقیت تعاریف متعددی شده است اما خلا قیت از دیدگاه سازمانی عبارت است از ارائه فکر و طرح نوین برای بهبود و ارتقای کیفیت یا کمیت سازمان و نوآوری، افزایش خلا قیت در سازمان ها می تواند به ارتقای کمیت و کیفیت خدمات، کاهش هزینه ها، جلوگیری از اتلا ف منابع، کاهش بوروکراسی، افزایش رقابت، افزایش کارآیی و بهره وری، ایجاد انگیزش و رضایت شغلی در کارکنان منجر گردد.

 

نقش مدیر در پرورش خلاقیت، تحریک و تشویق کارکنان، تفویض اختیار به کارکنان، پیدا کردن ذهن های خلا ق و استفاده از خلا قیت دیگران است.

با شتاب روزافزون تحولات و دگرگونی ها در دنیای کنونی که عصر اطلا عات و ارتباطات است و به دلیل بی ثباتی و تغییرپذیری و نیز غیرقابل پیش بینی بودن این تغییرات، آنچه که کشورهای جهان به ویژه کشورهای در حال توسعه را در جهت افزایش بهره وری و پیشرفت و ترقی آنها مدد می رساند، همانا استفاده از فرصت ها در رقابت با سایر کشورهاست و این امر میسر نمی گردد مگر با درایت و خلاقیت مدیران و نیز تاثیر مدیران در پرورش خلاقیت کارکنان که با کمک یکدیگر در جهت رشد و بالندگی سازمان خود و در نتیجه، جامعه بکوشند.

از خلاقیت تعاریف متعددی شده است اما خلا قیت از دیدگاه سازمانی عبارت است از ارائه فکر و طرح نوین برای بهبود و ارتقای کیفیت یا کمیت سازمان و نوآوری، افزایش خلا قیت در سازمان ها می تواند به ارتقای کمیت و کیفیت خدمات، کاهش هزینه ها، جلوگیری از اتلا ف منابع، کاهش بوروکراسی، افزایش رقابت، افزایش کارآیی و بهره وری، ایجاد انگیزش و رضایت شغلی در کارکنان منجر گردد. خلا قیت دارای سه مولفه است: تخصص، تفکر خلاق و انگیزش که می تواند درونی و بیرونی باشد، مدیران روی هر سه این خصوصیات می توانند اثر گذارند ولی بر روی انگیزش کارکنان بیشتر از دو مولفه دیگر تاثیرگذار هستند. خلا قیت یعنی تلا ش برای ایجاد یک تغییر هدفدار در توان اجتماعی یا اقتصادی سازمان; خلاقیت به کارگیری توانایی های ذهنی برای ایجاد یک فکر یا مفهوم جدید است; خلا قیت یعنی توانایی پرورش یا به وجود آوردن یک انگاره یا اندیشه جدید در بحث مدیریت نظیر به وجود آوردن یک محصول جدید است; خلاقیت عبارت است از طی کردن راهی تازه یا پیمودن یک راه طی شده قبلی به طرزی نوین.

 

تعریف خلا قیت از دیدگاه روانشناسی:

خلا قیت یکی ازجنبه های اصلی تفکر یا اندیشیدن است. خلاقیت به طور عام یعنی توانایی ترکیب اندیشه ها به شیوه ای منحصر به فرد با ایجاد ارتباطی غیرمعمول بین اندیشه ها، یک سازمان که مشوق نوآوری است سازمانی است که دیدگاه های ناشناخته به مسائل یا راه حل های منحصر برای حل مسائل را ارتقا می دهد، نوآوری فرآیند کسب اندیشه ای خلا ق و تبدیل آن به محصول و خدمت یا یک روش عملیاتی مفید است. از مهمترین راهکارهای ایجاد و افزایش خلا قیت در کارکنان که باید توسط مدیران به کار بسته شود یکی افزایش انگیزش در میان کارکنان است، انتصاب متناسب افراد با تخصص آنها و عدم اجبار شغل نامناسب به افراد، ایجاد هماهنگی مناسب به کارکنان، دادن آزادی عمل و تفویض اختیار نیز از عوامل افزایش انگیزش درونی به شمار می روند همچنین در اختیار قرار دادن منابع مهمی چون زمان و تخصیص منابع مالی نیز انگیزش را در افراد افزایش می دهد، ایجاد گروه های کاری و حمایت متقابل اعضای گروه و نیز ترکیب اندیشه های متفاوت می تواند اشتیاق افراد را به کار و دستیابی به هدف افزایش داده و در نتیجه تجربیات و مهارت های تفکر خلا ق را ارتقا می بخشد، پاداش و تشویق، ارتقای شغلی، اعتنا و اعتماد، عدم ارزیابی های بی مورد و وقت گیر و ایجاد فضای کاری آرام و بدون ترس و بیم، حمایت سازمانی، تقویت همکاری های متقابل و احساس هدف مشترک بین کارکنان و مدیران و ایجاد جذابیت کاری برای کارکنان، همه از جمله عوامل مهمی هستند که مدیران با تاثیر بر آنها و نیز اثرگذاری بر روی دو مولفه دیگر یعنی تخصص و تفکر خلا ق، می توانند به ارتقا و پیشرفت سازمان خود و در نتیجه ترقی جامعه کمک کنند. در مدیریت اموری چون ارتباطات انسانی، عوامل موثر بر ارتباطات، گروه های غیررسمی و رسمی راه های بهبود ارتباطات در رفع موانع ارتباطی و مدنظر داشتن مراودات انسانی در سازمان مطرح است. بیشتر وقت مدیران به ارتباط رودررو یا تلفنی با زیردستان، همکاران یا مشتریان می گذرد و گاهی در زمانی که مدیران تنها هستند ممکن است به واسطه ارتباطات ذهنی با مسائل حاد روز خلوت آنها به یک محیط کاری تبدیل شود. در خصوص اهمیت ارتباطات برای مدیریت می توان به این موارد اشاره داشت: برقراری رابطه موثر و کاهش تنش ها، برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت، رهبری و کنترل در محیط کاری. ایجاد ارتباطات سالم و موثر، تنش های موجود در مسیر انجام این وظایف را از بین می برد یا لا اقل کاهش می دهد، ارتباط فعالیتی است که مدیران جهت هماهنگ کردن و متناسب نمودن وقت خود از آن بهره می گیرند.

برقراری ارتباط را می توان به دو دسته تقسیم نمود:

 

۱) ارتباطات یک جانبه:

هرگاه عکس العمل (واکنش) گیرنده نسبت به پیام ابراز نشود آن ارتباط را یک جانبه می گویند. این نوع فرآیند ارتباط فاقد بازخورد می باشد. در فرآیند ارتباط یک طرفه هرگاه فرستنده پیام مطالب دشوار، کسل کننده یا بیش از حد تخصصی ارائه کند آن گاه تا زمانی که شنوندگان قادر به درک و دریافت مفاهیم هستند بازدهی مثبت است ولی هرگاه توان و انرژی شنوندگان برای دریافت و تحلیل ذهنی مفاهیم کاهش یابد با حرکاتی چون خمیازه و دهن دره و حالا ت دیگر این عدم دریافت پیام را مطرح می کنند. در صورتی که فرستنده ادامه بحث را برای زمانی دیگر بگذارد ارتباط دوطرفه باقی می ماند ولی در صورتی که به این حالا ت که ناشی از عدم دریافت مفهوم است توجه نکند ارتباط یک طرفه می شود.

 

۲) ارتباطات دوجانبه:

چنانچه محیط استقرار به گونه ای باشد که گیرنده عکس العمل ها و نظرهای خود را درباره محتوای پیام به اطلا ع فرستنده برساند و عملا این چنین کند به این نوع ارتباط دوجانبه گویند. به هر حال باید توجه داشت فرستنده ای موثر است که عوامل محیطی را مورد بررسی قرار داده و اطمینان حاصل کند که پیام دریافت شده است. در مسیر ارتباطات اثربخشی موانعی موجود است که مدیریت با شناخت و آگاهی داشتن از آنها می تواند در دنیای واقعی آنها را شناسایی کرده و به شیوه صحیح جهت ایجاد پویایی در ارتباطات عمل کرده و تنش زدایی کند.

 

منبع : www.aftabir.com

 

  کلید هدایت               

نصيحت پذيرى سبيل هدايت (سخنان معصومان)

امام على (ع): رحم الله عبدا سمع حكما فوعى و دعى الى رشاد فدناو اخذ بحجزه هاد فنجى‏ (1) .

خدا رحمت كند آن كس را كه چون سخن حكيمانه‏اى را بشنود خوب فرا گيرد و چون به‏هدايت ارشاد گردد بپذيرد و دست‏به دامن هادى و رهبرى زند و نجات يابد. امام‏على (ع): الا و انه من لاينفعه الحق يضره الباطل و من لايستقيم به الهدى يجر به‏الضلال الى الردى‏ (2) .

آگاه باشيد: آنها كه از حق بهره ‏مند نشوند زيان باطل دامنشان را فرا خواهد گرفت و آن كس كه هدايت، راهنمايش نگردد گمراهى او را به هلاكت مى ‏كشاند.

امام على (ع): اسمعوا النصيحه ممن اهداها اليكم واعقلوها على انفسكم‏ (3) .

از كسى كه به شما نصيحت‏خود را هديه مى ‏كند بشنويد و بپذيريد و آن را براى خود در خاطر نگه داريد.

امام على (ع): فاتقوا الله تقيه من سمع فخشع... و عبر فاعتبر و حذر فحذرو زجر فازدجر و راجع فتاب و ارى فراى فاسرع طالبا (4) .

تقوا پيشه كنيد تقواى كسى كه چون بشنود احساس مسووليت كند... و هرگاه درس‏عبرت به او بدهند عبرت پذيرد و هرگاه او را برحذر دارند قبول كند و اگر منعش‏كردند از نافرمانى بايستد و چون بازگردد توبه كند و هرگاه نشانش دهند ببيند وبه سرعت‏به سوى حق حركت كند.

امام على (ع): ليكن احب الناس اليك من هداك الى مراشدك و كشف لك عن‏معايبك‏ (5) .

بهترين و دوست داشتنى‏ترين مردم در نزد تو بايد كسى باشد كه تو را به رشد وهدايت رهنمون سازد و از عيوب تو (در نزد خودت) پرده بردارد.

امام على (ع): من استنصح الله وفق‏ (6) .

هر كس از خداوند متعال درخواست نصيحت كند (و اطاعت اوامرش را نمايد) موفق‏مى‏شود.

امام على (ع): من قبل النصيحه امن من الفضيحه‏ (7) .

هر كس نصيحت پذير باشد از رسوايى در امان خواهد بود. امام على (ع):

اتعظوا بمواعظ الله واقبلوا نصيحه الله... واعلموا ان هذا القرآن هو الناصح الذى لايغش... واستنصحوه على انفسكم‏واتهموا عليه آراءكم واستغشوا فيه اهوائكم‏ (8) .

از موعظه ‏ها و اندرزهاى خدا پند بگيريد و نصيحت‏هاى او را قبول كنيد... وبدانيد كه اين قرآن پند دهنده‏اى است كه انسان را نمى‏فريبد... خويشتن را با آن‏اندرز دهيد و هرگاه نظر و كردار شما بر خلاف قرآن بود خود را متهم سازيد وخواسته‏هاى خويش را در برابر قرآن نادرست‏بشماريد. امام حسن (ع): اسمع‏الاسماع ما وعى التذكير و انتفع به‏ (9) .

شنواترين گوشها آن است كه تذكرها را بشنود و از آنها نفع ببرد. امام حسين(ع): من دلائل العالم انتقاده لحديثه‏ (10) .

از نشانه ‏هاى عالم اين است كه گفتار خود را قبل از بيان كردن نقد و بررسى ‏مى ‏كند.

...............................................

1- نهج البلاغه: خطبه‏76.

2- همان، خطبه‏28.

3- غرر الحكم: 2494.

4- نهج البلاغه: خطبه‏83.

5- غرر الحكم: 7374.

6- نهج البلاغه: خطبه‏147.

7- غرر الحكم: 8344.

8- نهج البلاغه: خطبه‏176.

9- بحارالانوار: ج‏78، ص‏109، ح‏17.

10- تحف العقول: ص‏248.

 

ماهنامه پاسدار اسلام شماره 193

 

دانستنیها                          

11 ماده غذایی برای افزایش طول عمر

 

بشر همواره به دنبال راز طول عمر جاویدان بوده و هسـت. ما با بکار بستن شیوه صحیح تغذیه و مصرف خوراکی های مغذی قادر خواهیم بود تا طول عمر خود را افزایش دهیم. ایـن خـوراکـی ها کـه بـواسطه دارا بودن خواص ضـد پیری مشهور می باشند حاوی مواد خاصی هستند که به نظـر می رسد قابلیت بدن ما را برای مبارزه با اغلب بیماری های شایع و تهدید کننده افزایش می دهند.

اکـنون به تعدادی از این خوراکی ها، محتویات و خواص آنها و اثرات آن روی سلامتی اشاره می کنیم.

 

1- سیب

محتویات: سیب سرشار از آنتی اکسیدان هایی مثل کورستین است. همچنین حاوی فیبرهای قابل حل مثل پکتین می باشد.

اثرات آن روی سلامتی: کورستین که یکی از بهترین آنتی اکسیدان ها به شمار میرود، از ابتلا به سرطان و از لخته شدن خون جلوگیری می کند. پکتین نیز سطح کلسترول خون را پایین می آورد و سموم سرطان زا را از جریان خون دفع می کند.

بهترین راه استفاده: بهتر است سیب را به حالت خام و با پوست استفاده کنیم چون کورستین در پوست سیب موجود است.

 

2- آوکادو

 محتویات: آوکادو حاوی مقدار قابل توجهی فیبر است و حتی بیش از موز پتاسیم در خود دارد.

اثرات آن روی سلامتی: نه تنها باعث صافی و نرمی پوست می شود، بلکه از بالا رفتن فشار خون، بیماری های قلبی و انواع بخصوصی از سرطان ها به ویژه سرطان روده نیز جلوگیری می کند.

 بهترین راه استفاده: فقط کافی است که پوست آن را کنده و خام بخورید. می توانید آن را با گوجه فرنگی، آبلیمو، فلفل هالپانو و نمک نیز ترکیب کرده و سس گواکامولی از آن بسازید.

 

3- موز

 محتویات: موز حاوی مقدار زیادی پتاسیم، منیزیم و فلیت است.

 اثرات آن روی سلامتی: پتاسیم از بالا رفتن فشار خون جلوگیری کرده و احتمال سکته را پایین می آورد. فلیت به رشد صحیح بافت ها کمک کرده و از ایتلا به بیماری های قلبی و سرطان جلوگیری می کند.

بهترین راه استفاده: دقیقاً مثل میمون ها به راحتی موز را پوست کنده، بخورید و لذت ببرید. به نظر می رسد که میمون ها بیش از آنچه ما فکر می کنیم باهوش هستند.

 

4- تخم مرغ

 محتویات: تخم مرغ حاوی مقدار قابل توجهی کولین، پروتئین، کاروتینوئید و زآکسانتین می باشد.

اثرات آن روی سلامتی: فایده ی عمر طولانی چیست اگر حتی نتوانید به یاد بیاورید که دندان مصنوعی هایتان را کجا گذاشته اید؟ خوردن تخم مرغ به شما کمک می کند. کولین موجود در تخم مرغ به حفظ حافظه در زمان پیری کمک می کند. کاروتینوئید نیز از ابتلا به بیماری های چشمی مربوط به پیری مثل آب مروارید جلوگیری می کند.

بهترین راه استفاده: تخم مرغ را می توانید به حالت آب پز، جوشانده یا خاگینه استفاده کنید. فقط به یاد داشته باشید که پختن آنها با مقدار زیادی کره یا روغن برایتان ضرر دارد.

 

5- سیر

 محتویات: سیر هم حاوی مقدار زیادی از آنتی اکسیدان ها می باشد.

اثرات آن روی سلامتی: سیر از لخته شدن خون جلوگیری کرده و خطر سکته را کاهش می دهد. همچنین با کشتن سلول های سرطانی مقدار زمان زنده ماندن را در افراد سرطانی افزایش می دهد.

بهترین راه استفاده: بهتر است که سیر را به حالت خام استفاده کنید. می توانید آن را خرد کرده و به محتویات سالادتان اضافه کنید.

 

6- لوبیا قرمز

 محتویات: حاوی مقدار زیادی فیبر قابل حل می باشد.

اثرات آن روی سلامتی: فیبر به حفظ سلامتی سیستم گوارشی کمک بسیاری میکند و یک سیستم گوارشی سالم نیز از ابتلا به دیابت و سرطان روده جلوگیری میکند. فیبر قابل حل همچنین کلسترول و قند خون را پایین می آورد.

بهترین راه استفاده: هم لوبیای خشک و هم لوبیای کنسرو شده این اثرات خوب را روی سلامتی می گذارند. خوب است که مقداری از این لوبیاها را هم در غذاهای مورد علاقه تان بیندازید یا آنها را به غذاهای مکزیکی اضافه کنید.

 

7- گردو

 محتویات: گردو حاوی مقدار قابل توجهی اسید چرب امگا 3 است.

 اثرات آن روی سلامتی: اسید چرب امگا 3 نه تنها از لخته شدن خون و ابتلا به بیماری های قلبی جلوگیری می کند، همچنین می تواند از افسردگی و ورم مفاصل هم جلوگیری کند.

بهترین راه استفاده: بهتر است که گردو را به حالت تازه بعد از بیرون آمدن آن از پوست استفاده کنید، اما تا دو هفته بعد از بیرون آمدن از پوست هم می توانند تا حدودی تازگی خود را حفظ کنند به شرط اینکه در مکان های خشک و خنک نگهداری شوند. از گردو می توانید برای تزئین روی سالاد هم استفاده کنید.

 

8- محصولات سویا و توفو

محتویات: حاوی هورمون های گیاهی ایزوفلاون می باشد.

 اثرات آن روی سلامتی: سویا به پایین آمدن میزان LDL ناسالم در کلسترول خون کمک می کند که فشار خون را پایین آورده و احتمال حملات قلبی را نیز کاهش می دهد.

بهترین راه استفاده: توفوی سفت بهترین منبع سویا می باشد و برخلاف باور عموم توفو طعم بدی ندارد.

 

 9- انگور قرمز

محتویات: انگور قرمز حاوی آنتی اکسیدان های قوی کاتچین و نوعی پلی فنول به نام رسیراترول می باشد.

اثرات آن روی سلامتی: کاتچین به از بین بردن رادیکال های آزاد کمک کرده و از ابتلا به سرطان جلوگیری می کند. تحقیقات جدید نیز نشان می دهد که رسیراترول میزان کلسترول خون را کاهش می دهد و از پیشرفت سرطان های پوستی و سایر سرطان ها جلوگیری می کند.

بهترین راه استفاده: نوشیدن یک یا دو لیوان آب انگور در روز برای این منظور کافی است. اما مصرف بیشتر از این میزان می تواند اثرات خوب این ماده را از بین ببرد.

 

10- اسفناج

 محتویات: اسفناج یکی از سالم ترین سبزیجات به حساب می آید. به اندازه ی سیر در خود آنتی اکسیدان داشته و منبع خوبی برای اسید فولیک و ویتامین های A و C به شمار می رود. 

 اثرات آن روی سلامتی: اسفناج تاثیرات بسیار مثبتی روی سلامتی شما دارد. با سرطان، بیماری های قلبی و اختلالات مغزی مبارزه می کند.

بهترین راه استفاده: اسفناج خام یا بخارپز شده بهترین نوع خوردن این ماده ی مفید غذایی می باشد. می توانید آن را با گوجه فرنگی، گردو و تخم مرغ آبپز ترکیب کرده و سالادی خوشمزه بسازید.

 

11- رازیانه

 محتویات: رازیانه که جزء سبزیجات ایتالیایی است، حاوی مقدار زیادی ویتامین A، کلسیم، پتاسیم و آهن می باشد.

اثرات آن روی سلامتی: رازیانه به برطرف کردن مشکلات گوارشی کمک می کند. آهن و ویتامین A موجود در این گیاه به سلامت پوست و ناخن کمک بسزایی می کند. از خستگی و کم خونی نیز جلوگیری می کند.

  بهترین راه استفاده: رازیانه را می توانید به صورت های مختلفی استفاده کنید: خام، بخار پز شده یا سرخ شده.

 

حال که با فواید این مواد غذایی آشنا شدید، بهتر است که حتماً آنها را در برنامه غذاییتان بگنجانید تا همیشه سالم مانده و عمری طولانی داشته باشید.

 

منبع : وبلاگ دنیای سلامت

 

  مباحث فرهنگی            

روز جهانی جهانگردی گرامی باد

گردآوری و تنظیم : مجله الکترونیکی کشکول مدیریت

 

سفر ما را قادر می‌ سازد زندگی را با تجربياتی نو غنی ‌تر سازيم، لذت ببريم و فرهيخته شويم

 

" قُلْ سيروُا في الْاَرضِ فانْظُرُو کَيْفَ بَدَا الخَلْقَ ثُمَ اللهُ يُنْشِيُ ا لنَشاَةَ الْاخِرَة "
( عنکبوت / 20 )
 

" بگو ، در زمين گردش کنيد و بنگريد خداوند چگونه آفرينش را آغاز کرد سپس خداوند ( به همين گونه ) جهان آخرت را ايجاد مي کند . "

 

27 سپتامبر مصادف با 5 مهر به عنوان روز جهانی گردشگری در جهان نامگذاری شده و طی مراسمی در جهان گرامی داشته می ‌شود.

سازمان جهانی جهانگردی سازمان‌ ملل متحد، به مناسبت روز جهانی جهانگردی و برای افزایش مساوات جنسیتی و قدرت زنان، سال 2007 را زمانی برای بزرگداشت دست‌ یافته‌های زنان در صنعت گردشگری و افزایش انگیزه‌ مداوم درباره‌ هدف سازمان‌ ملل نام‌ گذاری کرد.

هر سال به مناسبت این روز، برنامه‌های مختلفی مانند همایش‌ها، جشنواره‌ها،‌ مسابقه‌های مختلف، ارایه مقاله‌های دانشگاهی با موضوع گردشگری و اهدای جایزه به بهترین دانشگاه‌های گردشگری از سوی اعضای سازمان جهانی جهانگردی اجرا می‌شود و بازدید از سایت‌های گردشگری و موزه‌ها نیز رایگان است.

تا سال 2007 روز جهانی جهانگردی با حضور فرانچسکو فرانجیالی ـ دبیر کل سازمان جهانی جهانگردی ـ در کشورهای پرتغال، قطر، مالزی، الجزایر، کاستاریکا‌، ایران، آلمان، شیلی و مکزیک گرامی داشته شده است.

در نشست‌هایی که به مناسبت روز جهانی جهانگردی و با توجه به شعار سال 2007 میلادی در سریلانکا برگزار شد، نقش زنان در صنعت گردشگری و اهمیت آن در گردشگری،‌ چگونه می‌توان نقش زنان را در صنعت گردشگری توسعه داد و چگونه نقش زنان در کشورهای درحال توسعه ارتقا می‌یابد، بررسی شد.

هدف انتخاب یک چنین روزی، بالا بردن آگاهی مردم و هوشیار نمودن تمام مردم جهان درباره اهمیت نقش جهانگردی در جامعه جهانی بوده است. علاوه بر آن تلاش بر این است تا از این طریق چگونگی تاثیر پذیری ارزش های اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی سراسر جهان را از جهانگردی، منعکس نماید.

امروزه گردشگری یکی از پررونقترین فعالیت های اقتصادی جهان است. این صنعت اکنون در بسیاری از کشورها با رشد سریعتر نسبت به سایر بخشهای اقتصادی و با ایجاد فرصت های شغلی جدید، یک صنعت پیشرو تلقی میشود. امروزه گردشگری به قدری در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها اهمیت دارد که اقتصاددانان آن را "صادرات نامریی" نام نهاده اند.

در تقسیم بندی مهمترین منابع درآمدزایی در جهان، صنعت اکتشاف نفت و بهره برداری از آن به عنوان پردرآمد ترین فعالیت صنعتی مطرح می شود و پس از آن صنعت خودروسازی و در رتبه سوم گردشگری و جذب گردشگر قرار دارد.

 

در تبیین توریسم ابتدا می بایست به انواع مختلف جهانگردی اشاره نماییم؛

 

بدین لحاظ بر طبق تقسیم بندی سازمان جهانی جهانگردی (W.T.O) فعالیت های گردشگری به دسته های زیر تقسیم می گردند:
 1.
توریسم فرهنگی Cultural Tourism
 2.
توریسم طبیعی Natural Tourism
 3.
توریسم تجاری Business Tourism
 4.
توریسم مذهبی Religious Tourism
 5.
توریسم ورزشی Sport Tourism

 

***

 

جهانگردی امروزه یکی از بهترین ابزارهای تبادل و تعامل فرهنگی است و سیاحت و گشت و گذار در سرزمین های مختلف از روش های موفق گذراندن اوقات فراغت می باشد .
 
براساس تعریف بین المللی " جهانگرد کسی است که به منظور تفریح ، بازدید از نقاط دیدنی ، معالجه ، تجارت ، ورزش و زیارت به کشور دیگری سفر کند ، مشروط بر اینکه مدت اقامت او از 24 ساعت کمتر و از 6 ماه بیشتر نباشد و در فاصله ای کمتر از 70 کیلومتر انجام نگیرد . "
چنانچه بخواهیم درباره تاریخچه جهانگردی مطالعه کنیم به خاطره و سرگذشت کسانی برخورد می کنیم که به نقاط مختلف جهان سفر کرده و مدت زمانی کوتاه یا بلند را بین اقوام دیگر به سر برده اند و نحوه زندگی ، آثار هنری صنایع و دیگر خصوصیات ملل مختلف را از نزدیک دیده یا از زبان دیگران شنیده اند و پس از بازگشت ، دیده ها و شنیده ها خود را به رشته تحریر درآورده اند یا برای دیگران بیان کرده اند که سینه به سینه به نسلهای بعدی منتقل گردیده و بعضا جنبه افسانه نیز به خود گرفته است .
 
این آثار مکتوب و به جا مانده به شناخت تاریخ ، جغرافیای مکانی و شرایط زندگی حکومتی گذشتگان کمک می کند . علاوه بر این ، گاهی فعالیت جهانگردی در سرنوشت جوامع و اقوام مختلف و حتی جهان تاثیر داشته است ، از جمله می توان به سفرهای دریایی کریستف کلمب اشاره کرد که پس از تحمل سختی ها و مرارتهای فراوان ، پا به سرزمینی نهاد که بعدها نام امریکا را به خود گرفت .
 
مارکوپولو نیز جهانگردی است که به همراه پدر خود به چین رفت . مارکو مدتی در چین و جزایر جنوب شرقی آسیا سیاحت کرد و پس از بازگشت به وطن ، سفرنامه ای به نام " عجایب "منتشر نمود .
 
در کنار این افراد ، بزرگانی از ایران هم با سفر به نقاط مختلف جهان مجموعه ای از دیده ها و شنیده ها را جمع آوری کرده اند و کتب ارزشمندی در این زمینه به رشته تقریر در آورده اند . از جمله : دو کتاب گلستان و بوستان که نتیجه سالها جهانگردی سعدی شیرازی بوده ا ست و " تحفه النظار وغرا ئب الامصار " که حاصل سفرهای 29 ساله ابن بطوطه است .
 
ناصر خسرو نیز در سن چهل سالگی به جهانگردی و سیر آفاق پرداخت و سفرنامه ای را که نتیجه هفت سال گردش در حجاز ، آسیای صغیر ، سوریه و مصر است ، به رشته تقریر درآورد.

 

انواع جهانگردی با توجه به انگیزه :

- همایش ها

- اقتصادی و بازرگانی

- ورزشی

- مذهبی

- درمانی و بهداشتی

- تفریح، استراحت و دیدار بستگان
 

 

انگیزه‌های جهانگردی:

 

 انگیزه امنیت

 در جهانگردى ارائه‌ کننده کند و کاو در موارد زیر است:

- سلامت فیزیکی

- گریز و رهائی، به‌عنوان ضرورتى حتمى در جهت ایجاد سلامت عقلی.

- کار به‌عنوان رفتارى مشترک با جمیع مردم.

 

انگیزه خود تأییدى و ملیت  

مانند نیاز به خودبینی، به‌ منظور نشان دادن جنبه‌هاى مثبت شخصیت خویش این انگیزه مانع راه جهانگردى است و بر آن لطمه وارد مى‌کند. مانند بیان این عبارات: هرکس دارد (از نظر مالی) مى ‌تواند جهانگردى کند. که معمولاً بیانگر لحظه برترى شخص بر کسانى است که نمى ‌توانند به مسافرت بروند.

گاهى جهت نمایش لحظه برابرى شخص، با افرادى که از کلاس یا طبقه بالاتر هستند مورد مصرف قرار مى‌گیرد: مثلاً (همان سفر، همان کشتی، همان سالن غذاخوری) و غیره.

 

انگیزه آزادى  

این انگیزه در جهانگردى به عناوین لحظه رهائى مطرح مى‌شود. نظیر:

 - به‌عنوان عاملى براى رهائى از محیط کار.

- به‌عنوان عاملى در جهت رهائى از فشار زندگى روزمره (فرار از حرکات معمولى روزانه).

- به‌عنوان رهائى از نظارت‌هائى که به‌صورت عادت در‌آمده‌اند.

- به‌عنوان عاملى در جهت رهائى از زندگى سرشار از تشنج شهرنشینی.


جهانگردی در ایران :
 
مساله جهانگردی در ایران با نگرش جدید از سال 1317 ، مورد توجه قرار گرفت و برای اولین بار در وزارت کشور اداره ای تحت عنوان " امور جهانگردی " سازمان یافت و در زمینه این صنعت آغاز فعالیت کرد.
 
در سال 1320 ، این اداره به " شورای عا لی جهانگردی " تغییر نام داد و در سا ل 1342 " سازمان جلب سیاحان " تصویب و کار خود را شروع نمود . در سا ل 1353 ، سازمان مذکور با سازمان اطلاعات وقت ادغام و وزارتی تحت عنوان " وزارت اطلاعات و جهانگردی " تاسیس گردید . اکنون نیز سازمان ایرانگردی و جهانگردی زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد ، به امور مربوط به جهانگردی می پردازد.
 
جهانگردانی که امروزه به ایران سفر می کنند با افرادی که در گذشته می آمدند تفاوت دارند . جهانگردان امروزی معمو لا علاقمند به تبادلات فرهنگی بوده ، مجذوب آثار هنری و فرهنگی و آدا ب و رسوم ما ایرانیان می شوند ، چرا که محبت و دوستی را در مردم ما مشاهده می کنند.
 
وجود اماکن مذهبی ، شهرهایی با آثار تاریخی کهن چون اصفهان ، یزد ، شیراز... ، مناظر طبیعی زیبا و مناطق جنگلی و ساحلی شمال ایران ، در جذب جهانگردان خارجی جایگاه ویژه ای دارد .

 

 

گردشگری 2 برابر نفت سود دارد

دكتر علیرضا رازی معتقد است: استفاده صحیح از پتانسیل‌ها و ظرفیت‌های گردشگری ایران می‌تواند سودی معادل 2 برابر ذخایر نفتی را به كشور سرازیر كند. آمارها نشان می‌دهد كه بین 400 تا 600 میلیارد دلار از درآمد كشورها از صنعت توریسم تامین می‌شود كه متاسفانه علیرغم جایگاه تاریخی و ویژگی‌های طبیعی ایران، كشورمان در این كسب درآمد جایگاهی ندارد.

وی اضافه كرد: اگر با توجه به مزایای صنعت گردشگری و تاثیر اقتصادی توسعه این صنعت در درآمدزایی و اشتغالزایی بتوانیم تنها به 30 درصد از درآمد صنعت توریسم جهان دست پیدا كنیم، می‌توانیم سالانه سودی 2 برابر ذخایر نفتی را به كشور وارد كنیم. نگاه اقتصادی به صنعت گردشگری می‌تواند تمامی جوانب فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و ... آن را نیز دربر گیرد، چرا كه لازمه توسعه این صنعت و چرخه اقتصادی آن در درجه اول مهیا كردن بسترها در ابعاد دیگر آن است.

دكتر رازی یادآور شد: قراردادن گردشگری در اولویت‌های اقتصادی كشور تمامی ابعاد علمی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را پوشش می‌دهد و حتی برگزاری انواع تورهای علمی، ادبی، هنری را با مزیتهای خاص خود و بویژه منافع اقتصادی در كشور بهینه می‌ كند.

رجبعلی خسروآبادی مشاور معاون فرهنگی سازمان مدیریت و برنامه‌ ریزی كشورتاكید كرد: ایران در مقایسه با سایر كشورها در حوزه‌ فرهنگ و دینداری از فضای گردشگری مناسب ‌تری برخوردار است. بیشتر توانمندی‌های كشور ما برای جذب توریست مساله فرهنگ و ملیت است، یعنی به خاطر قدمتی كه كشور ما دارد بیشترین جذابیت را در حوزه‌ فرهنگ و تمدن دارد.

وی افزود: بسیاری از كشورها قادرند در حوزه‌های دیگر راحت‌تر فضاسازی كنند، ولی كشور ما در حوزه‌ی فرهنگ و دینداری توانسته از مزیت نسبی لازم برخوردار شود. مزیت نسبی در حوزه‌ فرهنگی به این معنی نیست كه ما در حوزه‌های دیگر فعالیت نداریم بلكه در این حوزه‌ها جذب گردشگری ما پایین‌ تر است.

وی معتقد است: مزیت نسبی ما در حوزه‌ی فرهنگی همانند تولید تك محصولی است و زمانی كه اقتصاد كشور به یك محصول اكتفا كند، قطعا ضربه‌پذیری آن بالا می‌رود و در حوزه‌ی گردشگری هم وضع به همین منوال است. اگر ما فقط به حوزه‌ی توریسم فرهنگی فكر كنیم و از سایر حوزه‌ها غافل شویم، تاثیر منفی بر گردشگری كشور می‌گذارد.

به اعتقاد وی، بهترین برنامه‌ریزی این است كه از بخش‌های مختلف بتوانیم كالاها و خدماتی را ارائه دهیم كه متنوع باشد و بتوانیم با تاثیرات محیطی مقابله مناسبی داشته باشیم به عنوان مثال كشورهای عربی توانسته‌اند در زمینه‌ی گردشگری به یك انسجام مناسبی برسند، ولی كشور ما هنوز به یك زنجیره‌ واحد در زمینه‌ی گردشگری دست نیافته است .

 

 

كلیه امكانات توریستی ایران منفعل باقی مانده است

دكتر ابراهمی رزاقی عضو هیات علمی دانشكده‌ی اقتصاد دانشگاه تهران نیزتاكید كرد: صنعت گردشگری در جهان امروز یكی از دغدغه‌های اصلی مسوولان دولتی كشورهای مختلف جهان است. چرا كه كسب درآمد از این صنعت جامع تمام منفعت‌های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و ... برای این كشورهاست. در كشور ما كه دارای زیارتگاه‌های بزرگ جهان و بزرگترین تاریخ تمدنی منطقه است، كلیه‌ی امكانات استفاده از این صنعت منفعل و بلااستفاده باقی مانده است. در حالی كه كشورهای دیگر به خصوص همسایگان خودمان از این امكانات به نفع خودشان استفاده می‌كنند.

وی در گفت‌وگو با ایسنا  یادآور شد: بسیاری از برنامه‌های اقتصاد گردشگری كشورهایی مثل امارات، عربستان و تركیه، بدون سرمایه‌گذاری ایرانیان به شكست منتهی می‌شود، در حالی كه اگر زمینه‌ی بهره‌گیری از توان سرمایه‌گذاری و حتی اگر زمینه‌ی بهره‌گیری از توان سرمایه‌گذاری و حتی خدماتی این افراد در كشور فراهم شود، ایران از نظر جایگاه و تعداد جذب‌ گردشگر یكی از برترین‌ها می‌شود. حجم سرمایه‌ گذاری سالانه در صنعت نفت كشور بین یك تا 2 میلیارد دلار است كه باید زمینه‌ی همین میزان سرمایه ‌گذاری در حوزه‌ گردشگری توسط مسوولان دولتی و مشاركت بخش خصوصی فراهم شود.

 

با نگاه سطحی به توریسم به جایی نمی ‌رسیم

دكتر رشیدی عضوهیات علمی دانشكده اقتصاد دانشگاه تهران خاطرنشان می‌كند: با نگاه سطحی و ظاهری به صنعت گردشگری تا 20 سال آینده هیچ تحولی در این صنعت و اقتصاد گردشگری رخ نمی‌ دهد.

وی با اشاره به مهم بودن احیای میراث فرهنگی و حفاظت از جاذبه‌های طبیعی در كشورهای مختلف تصریح كرد: در یك كشور خارجی اگر یك میخ متعلق به نصب چاردهای اقوام پیشین پیدا شود، حفاظت و نگهداری از این میخ یكی از وظایف اصلی هر یك از مسوولان و حتی مردم آن كشور به حساب می‌آید. در حالی كه در كشور ما هر روز خبر از نابودی و ویرانی یك اثر تاریخی یا به خطر افتادن یك محیطی طبیعی داده می ‌شود.

این تحلیل ‌گر مسائل اقتصادی گفت: برای توسعه‌ گردشگری كشورمان و قرار گرفتن در ردیف یكی از قطب‌های گردشگری منطقه و جهان در مرحله‌ نخست باید نگاه دولت و مردم را به این صنعت تغییر داد و سپس برای تامین امكانات و زیرساخت‌ها و همچنین پیاده‌سازی یك الگوی موفق گردشگری در كشور گام برداشت. در صنعت توریسم دنیا هر روز تحولات جدیدی رخ می‌دهد كه با وجود روند ضعیف این صنعت در كشور ما میزان عقب‌ماندگی ما در این سوژه افزایش می‌یابد.

این تحلیلگر مسائل اقتصادی درنیز تاكید كرد: با قراردادن گردشگری در ردیف كالاهای صادراتی غیرنفتی و توجه به این صنعت در برنامه‌ ریزی و سیاست گذاری‌های كلان اقتصادی می ‌توانیم به كسب درآمد اقتصادی از گردشگری امیدوار باشیم.

 

پیش بینی می ‌شود كه تعداد جهانگردان جهان تا سال 2010 به یك میلیارد نفر برسد كه درآمدی بالغ بر 1550میلیارد دلار عاید كشورهای جهان می‌كند.از سوی دیگر میزان اشتغال زایی در بخش جهانگردی 11/2 برابر سریع تر از سایر بخش‌ها عنوان شده است، چرا كه این صنعت بیش از 100میلیون شغل در سراسر جهان ایجاد می ‌كند.

به گزارش خبرنگار ایسنا بر اساس آمار WTO ركورد گردشگران جهان با رشد 10درصدی به 760 میلیون نفر رسیده است و پیش بینی می‌شود در سال 2005 صنعت گردشگری جهان رشدی در حدود 5 تا 8 درصد داشته باشد.

بر اساس همین مزایای اقتصادی است كه كارشناسان بر ضرورت نگاه كلان اقتصادی به صنعت گردشگری در دولت جدید تاكید می ‌كنند.

 

بخشی از پیام فرانچسكو فرانجیالی؛ دبیر كل سازمان جهانی جهانگردی (WTO) به مناسبت روز جهانی جهانگردی:

سفر ما را قادر می‌سازد زندگی را با تجربیاتی نو غنی‌تر سازیم، لذت ببریم و فرهیخته شویم، احترام گذاشتن به ‌فرهنگ‌های بیگانه را یاد بگیریم، پیوند دوستی برقرار سازیم و پرارج ‌تر از همه اینكه در همیاری بین‌المللی صلح و صفا در سراسر جهان نقش داشته باشیم. حمل و نقل همیشه خون جاری در رگ‌های صنعت گردشگری بوده است، و برای گرامیداشت این پیوند حیاتی چه زمانی مناسب تر از امسال كه مصادف با یكصدمین سالگرد درگذشت یكی از نویسندگان و تخیل نویسان سیاحت و سفر در جهان است.
ثمره بسیاری از رویاهای ژول ورن را دیده‌ایم و در آینده خواهیم دید، اما در زمان مرگش به سال ‪۱۹۰۵ سخنانش موجب برانگیخته شدن قوه تخیل خوانندگان مشتاق و مسافران بالقوه سراسر جهان گردید.
در عصر او سفرهای فرامرزی در بسیاری موارد هنوز یك ماجراجویی به شمار می‌آمد، اما امروزه آدم‌ها به وفور برای كار و كسب، شركت در مسابقات ورزشی، شركت در جلسات، دیدار از دوستان و خویشان، یا تنها برای هیجان و تعطیلات به مسافرت می‌روند و این در حالی است كه ما در زمینه حمل ونقل به استانداردهای بهره‌وری، راحتی و امنیت كه‌ تا حد زیادی تعیین‌كننده كیفیت تجربه نهایی مان است، اهمیت می‌دهیم.
شاید تصادفی نباشد كه دو اختراع مربوط به ‌حمل و نقل كه امروزه عوامل اصلی جهانگردی به شمار می‌آیند، یعنی اتومبیل و هواپیما هر دو درست اندكی پس از درگذشت ژول ورن پابه عرصه جهان گذاشتند.
در طی سده اخیر مسافرت فرامرزی آن چنان به زندگی روزمره انسان پیوند خورده كه اكنون ظرفیت حمل و نقل به عاملی تعیین‌ كننده در توسعه بدل گردیده است.
نبود زیر ساخت كافی بویژه در زمینه فرودگاه‌ها و جاده‌ها، از موانع عمده بر سر راه رشد توریسم بحساب میاید. همچنین رشد سریع صنعت جهانگردی، طی سال‌های اخیر ناشی از ارتباط تنگاتنگ این صنعت با فن‌آوری ارتباطات میباشد. و در زمانی كه ما به طور فزاینده توسط اطلاعات چه از منابع سنتی و چه از منابع الكترونیك بمباران می‌شویم، بیشتر و بیشتر سفر می‌كنیم.
در زمان حاضر به دلیل افزایش درآمدهای قابل خرج افراد بیشتری استطاعت سفر كردن را دارند، به گونه‌ای كه تعداد مسافران بین ‌المللی در سال۱۹۵۰، ۲۰میلیون و در سال گذشته ‪ ۷۶۰
میلیون بوده و انتظار می‌رود این تعداد تا سال 2020به مرز ‪ ۱/۶ میلیارد هم فراتر رود.
آنچه كه ‌روزی چیزی بیش از شاهكاری برآمده ‌از مخیله نویسندگان علمی تخیلی چون ژول ورن نبود، امروزه با پیشرفت انجام شده و رو به انجام در حیطه حمل و نقل روز به روز به واقعیت نزدیك تر می ‌شود.

منابع :

- www.iricap.com

- www2.irna.ir

- hamshahrionline.ir

- iranianhna.ir

 

منبع : mag.riau.ac.ir

 

  تست خودشناسی            

 

تست خودشناسی

 

 

 

 تست میزان عشق

 

آیا شور عشق یا همان عشق رمانتیک قابل اعتماداست؟

آیا در بین همه‌ اقوام و ملت‌ها شور عشق وجود دارد؟

آیا عشق نوعی بیماری است؟

شور عشق (یا همان عشق رمانتیک) احساسی موقت، زودگذر و غیرقابل اعتماد است. شور عشق، یعنی همان احساساتی که اوایل آشنایی با یک نفر، ما را مشغول می ‌کند و خواب و خوراکمان را می‌ گیرد، مبنای درستی برای زندگی مشترک نیست.

 

 شور عشق؛ استارت یا سوخت

شور عشق، یعنی همان احساساتی که اوایل آشنایی با یک نفر، ما را مشغول می‌کند و خواب و خوراکمان را می‌گیرد، مبنای درستی برای زندگی مشترک نیست؛ یعنی این قبیل عواطف مثل استارت ماشین عمل می‌کنند. خداوند آنها را در وجود انسان قرار داده که آدم را به حرکت درآورد. ولی ما نمی‌توانیم فقط با استارت‌زدن و باک ِ بدون بنزین حرکت کنیم.

شواهد زیادی هم برای اثبات این نکته وجود دارد- مثلاً پژوهشگری به نام آرون تعداد زیادی از افرادی را که دچار عشق حاد و آتشین بودند زیر دستگاهی که از کارکرد مغز عکس می‌گیرد گذاشت و از آنها خواست به معشوق خود فکر کنند و عکس آنها را نشانشان داد.

کارکرد مغزی این افراد نشان داد که هنگام فکر کردن به معشوق، فقط آن قسمت‌هایی فعال می‌شود که مربوط به پاداش فوری است- همان قسمت‌هایی که اگر گرسنه باشیم و غذا بخوریم فعال می‌شود؛ یا در افراد معتاد به کوکائین، همان قسمتی که بعد از مصرف ماده‌ی مخدر به فعالیت می‌افتد. این قسمت‌های مغز، تشکر فوری را اعلام می‌کنند، و یک چیز فوری طبعاً دوام زیادی هم ندارد. در حالی که مغز، قسمت‌های دیگری هم دارد که مربوط به پاداش‌های طولانی‌مدت است.

دو پژوهشگر دیگر به اسم‌های بارتل و ذکی آمدند همین کار را روی کسانی کردند که عشقشان تداوم پیدا کرده بود و به اصطلاح عشق رفیقانه داشتند- همان نوع عشقی که شور و هیجانش از بین رفته اما صمیمیتش مانده و با مرور زمان، بیشتر هم شده است.

عکس کارکرد مغز این افراد نشان داد که فکرکردن به عشقشان قسمت‌هایی از مغز آنها را فعال می‌کند که مربوط به پاداش‌های بلندمدت است- همان قسمت‌هایی که وقتی شما به شغل مورد علاقه‌تان فکر می‌کنید یا موسیقی مورد علاقه ‌تان را گوش می‌کنید، یا در لحظات آرامش مذهبی، در ذهنتان فعال می شود.

نتیجه‌ این پژوهش‌ها نشان می ‌دهد چون پاداش فوری همیشه تاییدکننده‌ چیزهایی است که قابل اتکا نیستند، عشق رمانتیک هم که دستمایه‌ی شعر و غزل و رمان و فیلم‌ های زیادی شده است و چیز قشنگی هم هست قابل اتکا نیست. در عوض، عشق رفیقانه قابل اعتماد، اصیل و ماندگار است.

 

 بعضی اقوام اصلاً نمی‌دانند عشق چیست؟

عشق رمانتیک نه تنها کوتاه‌ مدت و غیرقابل اتکاست که حتی اصیل هم نیست. یعنی این طور نیست که جزو سرشت و ذات انسان باشد و ابتلا به آن، از ضروریات زندگی محسوب شود. به نظر شما آیا در بین همه‌ی اقوام و ملت‌ها شور عشق وجود دارد؟ یعنی مردم ِ همه‌ی جوامع و فرهنگ‌ها عشق رمانتیک را به این مفهومی که ما می‌شناسیم می‌شناسند؟

دو پژوهشگر به نام‌های یانکویچ و فیشر، ۱۶۶ فرهنگ و قومیت مختلف را از نظر آداب و رسوم و شعر و ادبیات و هنرشان بررسی کرده‌اند و به این نتیجه رسیده‌اند که در ۱۴۷ فرهنگ، عشق رمانتیک وجود دارد؛ اما در ۱۹ قومیت، هیچ شواهدی از این عشق در میان نیست؛ یعنی در فرهنگ، ادبیات، شعر و هنرشان هیچ اشاره‌ای به این شور عاشقانه نشده است؛ اما تشکیل خانواده می ‌دهند، به خانواده‌شان علاقه دارند و برای آنها فداکاری هم می ‌کنند.

یعنی آن رمانتیسیسم که در ادبیات غربی و در ادبیات ایرانی خودمان هم می‌بینیم در آن فرهنگ‌ها معنایی ندارد. پس عشق رمانتیک چیزی نیست که بگوییم لازمه‌ی هر زندگی است؛ بلکه همان موتور محرک اولیه است. ۱۹ قومیت از این موتور استفاده نمی ‌کنند و ماشینشان بدون این استارت هم روشن می‌شوند.

در پژوهش دیگری از حدود شش هزار دختر و پسر قبل از ازدواج پرسیده‌اند که شما دوست دارید عشق رمانتیک مبنای ازدواجتان باشد یا نه؟ ۹۰ درصد آنها جواب مثبت داده‌اند. یعنی گفته‌اند دوست داریم این احساسات را تجربه کنیم. اما بعد از چند سال، از همین افراد، بعد از ازدواجشان پرسیده‌اند آیا آن رمانتیسیسم اولیه در ازدواجتان وجود داشته یا نه؟ ۳۳ درصد مردان و ۷۵ درصد زنان گفته‌اند در نهایت با فردی ازدواج کرده‌اند که عاشقش نیستند و رابطه‌ی رمانتیکی هم با او ندارند؛ یعنی حتی خود افراد هم قبول دارند که عشق نه شرط کافی برای ازدواج است و نه حتی شرط لازم.

 

 عشق نوعی بیماری است؟!

برخی از پژوهشگرها روی این موضوع متمرکز شده‌اند که آیا عشق آتشین صرف نظر از عشق نافرجام، یک بیماری پاتولوژیک است یا نه؟ و جالب است بدانید روان ‌شناسان بیشترین شباهت را بین عشق و یک بیماری خاص روانی به نام وسواس اجباری مشاهده کرده‌اند.

در این بیماری، افکار خاصی به ذهن هجوم می ‌آورد که فرد گریزی از آنها ندارد؛ این افکار او را مجبور به ایجاد رفتارهای خاصی می ‌کند که اگر انجام ندهد دچار تنش و اضطراب زیادی می ‌شود. مثلا کسی عادت دارد هر شب ۱۰ بار دست‌هایش را بشوید و اگر ۸ بار این کار را انجام بدهد درونش منقلب می‌شود و نمی ‌تواند آسوده بخوابد.

عشق نه فقط در ظاهر و علایم بالینی شبیه این بیماری است، که از نظر آزمایشگاهی هم به آن شباهت دارد. در بیماری وسواس اجباری، یک ناقل خاص در سلول‌های پلاکت خون بیمار افزایش پیدا می‌کند. پژوهشگری به نام مارازیتی، افراد عاشق را به این طریق آزمایش کرده و به این نتیجه رسیده که آنها هم درست همین حالت را دارند.

پس عشق یک حالت وسواس اجباری ایجاد می ‌کند که در آن فرد عاشق دچار افکار و عادت‌های خاصی می ‌شود که نمی ‌تواند از دست آنها خلاص شود- مثل تماس گرفتن پی در پی با معشوق و فکر کردن مداوم به او که عملکرد عادی ذهنش را مختل می ‌کند.

 

 هوش عاطفی‌ات را بالا ببر

با تمام این حرف‌ها، امروز دانشمندان به این نقطه رسیده‌اند که اگر عشق و احساسات قابل اتکا نیستند پس چه چیز قابل اتکا است؟ یعنی چه چیزهایی باید وجود داشته باشد تا عشق افراد پایدار بماند. ابتدا نظریه‌ای شکل گرفت که اگر برخی شباهت‌های اولیه بین افراد وجود داشته باشد صممیت و رفاقت بیشتری بین آنان به وجود می‌آید که می‌تواند ازدواج موفق را تضمین کند.

اما تجربه نشان داد که این اتفاق هم نمی‌افتد. آقای اشتنبرگ که مثلث عشق را ارائه کرده بود به این نتیجه رسید که خیلی از طلاق‌ها، بر خلاف انتظار، در مواردی اتفاق می‌افتد که انتخاب اولیه اشتباه نبوده است. یعنی افراد در ابتدای ازدواج، شباهت‌هایی به هم داشته ‌اند اما پس از ازدواج تغییر کرده ‌اند.

پس خیلی وقت‌ها مشکل اینجاست که آدم‌ها تغییر می‌کنند؛ اما با هم تغییر نمی‌کنند: در دو مسیر یا با سرعت‌های متفاوتی تغییر می‌کنند. پس حالا این سوال به وجود می‌آید که اگر شباهت اولیه هم ضامن صمیمیت نیست پس چه چیز می‌تواند صمیمیت و رفاقت درازمدت بین زوج‌ها را تضمین کند؟

پژوهش‌های زیادی نشان داده‌اند که هوش عاطفی یکی از مهمترین عوامل موفقیت ازدواج است. هوش عاطفی نوعی از هوش است که به ما کمک می‌کند به احساساتمان آگاه باشیم. بتوانیم عواطف‌مان را خوب بیان کنیم. آنها را خوب کنترل و هدایت کنیم. ظرفیت های خودمان را بشناسیم و در مجموع یک حس مثبت کلی نسبت به خودمان داشته باشیم. از طرف دیگر بتوانیم عواطف فرد مقابلمان را درک کنیم و نسبت به آن واکنش اجتماعی یا بین فردی مناسب داشته باشیم.

هوش عاطفی به ما کمک می‌ کند که وقتی دچار تعارض در احساساتمان می‌ شویم فرو نریزیم و بتوانیم به عنوان مساله‌ ای معمولی حلش کنیم. این نوع هوش، یک چیز ذاتی نیست و در شرایط محیطی شکل می‌ گیرد و در میان تمام عوامل موثر در موفقیت در ازدواج، کلیدی‌ ترین نقش را دارد.

اگر دو طرف دارای هوش عاطفی بالایی باشند می ‌توانند بفهمند که چطور همراه و همگام با تغییر احساسات و عواطف یکدیگر تغییر کنند تا زندگی‌ شان به رشد و صمیمیت بیشتری منجر شود.

 

 چه قدرعاشق هستید؟

عشق هم بالاخره اتفاقی است که به قول شاعر، خواه ناخواه رخ می‌دهد. برای خیلی از روان‌شناس‌ها مطالعه این پدیده جالب است. بعضی‌ها مانند استرنبرگ حتی نظریه‌ای علمی ‌درباره عشق دارند.

استرنبرگ معتقد است که یک عشق کامل سه جنبه دارد.

اولین جنبه، وفاداری به معشوق است، دومی، ‌احساس صمیمیت نسبت به او و سومی، ‌داشتن میل جنسی به معشوق است. به نظر استرنبرگ، هر کدام از اینها که وجود نداشته باشد، یک جای کار دارد می‌لنگد. پرسشنامه زیر خیلی به جزییات عشق کاری ندارد و می‌خواهد به طور کلی بگوید که آیا شما عاشق هستید یا نه؟

این تست در دانشگاه نورس ایسترن بوستون تهیه شده است و خوب، معلوم است که بیشتر برای دانشجوها کاربرد دارد.

 

 چگونه از این تست استفاده کنیم؟

عبارات زیر را بخوانید. معشوق ‌تان را تصور کنید و نام معشوق‌ تان را به جای کلمه او بگذارید؛ حالا اگر با هر عبارت به طورکامل موافق بودید:

عدد ۷، اگر نسبتا موافق بودید؛

عدد ۶، اگر کمی‌ موافق بودید؛

عدد ۵، اگر عبارت را هم درست می ‌دانستید و هم غلط (یعنی در مورد نظرتان مطمئن نبودید)؛

عدد ۴، اگر با آن کمی ‌مخالف بودید؛

عدد ۳، اگر نسبتا مخالف بودید؛

عدد ۲، اگر با آن بیشتر مخالف بودید؛

واگر به ‌طور کامل مخالف بودید، عدد ۱ را جلو عبارت بنویسید.

 

۱) برای رسیدن به او خیلی عجله دارم. ؟

۲) او را خیلی جذاب می‌دانم. ؟

۳) او نسبت به بیشتر مردم، عیب‌های کمتری دارد. ؟

۴) برای او هر کاری که لازم باشد، انجام می‌دهم. ؟

۵) به نظر من، او خیلی دلربا است. ؟

۶) دوست دارم احساساتم را با او در میان بگذارم. ؟

۷) وقتی با هم کاری را انجام می‌دهیم، کار برایم خیلی خوشایند است. ؟

۸) دوست دارم که او حتما مال من باشد. ؟

۹) اگر اتفاقی برای او بیفتد؛ خیلی ناراحت می‌شوم. ؟

۱۰) خیلی وقت‌ها به او فکر می‌کنم. ؟

۱۱) خیلی مهم است که او به من علاقه داشته باشد. ؟

۱۲) وقتی با او هستم، کاملا خوشحالم. ؟

۱۳) برایم دشوار است که برای مدتی طولانی از او دور باشم. ؟

۱۴) خیلی به او علاقه دارم. ؟

 

 

 

 ▪ راهنمای نمره‌ گذاری:

حالا عدد هایی را که جلوی هر عبارت گذاشته‌ اید، با هم جمع بزنید.

ـ شمایی که بالای ۸۹ نمره آورده‌اید، وضع ‌تان خراب است. شما بدجوری عاشق شده‌اید و اگر صادقانه به پرسش‌ها پاسخ داده‌اید، در عشق‌ تان هیچ شکی نمی ‌توان کرد.

ـ اگر نمره ‌تان حول و حوش ۷۸ تا ۸۸ می‌چرخد، شما هم به احتمال خیلی زیاد عاشق هستید و چیزی نمانده است که در بالای قله عشق بایستید.

ـ اما اگر نمره‌تان بین ۶۸ تا ۷۷ باشد، احتمال کمتری وجود دارد که عاشق باشید. اما شما هم به هر حال عاشق‌اید.

ـ کسانی که از ۶۸ پایین‌تر آورده‌اند، بهتر است که خودشان را گول نزنند. به احتمال زیاد چندان عاشق نیستند.

ـ کسانی که از ۵۸ پایین‌ترند، به‌ هیچ‌وجه عاشق نیستند. این گروه بهتر است پیشه دیگری برای خودشان دست و پا کنند و یا اسم احساسات رقیق ‌شان را نگذارند عشق.

 

منبع : www.takbarg.ir

 

  عبادت و بندگی             

فضایل و عبادات حضرت معصومه سلام الله علیها

 

حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها دارای شخصیتی رفیع و والا مقام می باشد به طوری كه ائمه طاهرین علیهم السّلام از این بانو، با جلالت و تكریم یاد كردهاند و حتی پیش از ولادت آن حضرت، بلكه پیش از ولادت پدر بزرگوارش، نام او بر لسان بعضی از ائمه علیهم السّلام آمده و از مقام والای او سخن گفته اند كه به بعضی از آنها اشاره می شود.

امام صادق علیه السّلام می فرمایند: اَلا اِنَّ قم حَرَمی و حرم وَلدی من بعدی...[1] بدانید قم حرم من و حرم فرزندانم پس از من است، زنی از فرزندان من در این شهر در می گذرد كه او دختر موسی است... .

امام صادق علیه السّلام در حدیثی دیگر پیش از این كه این فرزند گرانقدر متولد شود از فضیلت زیارت و مدفن او سخن می گوید و شیعیان را به اهمیت آن توجه می دهد و می فرماید: شهر قم، حرم ما است و در آن زنی از فرزندان من مدفون میشود، به نام فاطمه هر كس او را زیارت كند بهشت برای او ثابت می شود... .[2]

 

حضرت فاطمه معصومه علیهاالسّلام، كه بعد از حضرت زهرا سلام الله علیها از جهت گستردگی شفاعت، هیچ بانویی به شفیعه محشر حضرت معصومه سلام الله علیها نمی رسد.

همه این بیانات حاكی از شأن و عظمت و فضیلت این بانوی مكرم اسلام میباشد. بیشك این فضایل و خصوصیات اخلاقی این بانوی بزرگ است كه او را دارای چنین مقام و منزلتی نموده است چون امام موسی كاظم علیه السّلام دارای 37 فرزند بود كه در میان آنها این بانوی مكرم است كه مثل ستارهای درخشان میدرخشد و در میان فرزندان امام كاظم علیه السّلام بعد از امام رضا علیه السّلام هیچ كدام هم سنگ او نمی باشد. حال به خصوصیات و فضایلی اشاره می كنیم كه باعث عظمت و درخشش او در میان دیگر امامزادگان شده است.

 

شرافت خانوادگی

او ماه تابانی است كه از برج امامت طلوع كرده در آغوش امامت تربیت یافته، قنداقه امامت را نیز در دامن خود پرورش داده است زیرا او دختر امام، خواهر امام و عمه امام است. همه نیاكان او مشعلداران امامت، پرچمداران هدایت، اسوههای فضیلت و استوانههای ولایتند. و مادر بزرگوارش از بانوان با فضیلت و از اسوههای تقوا و شرافت و از زنان كم‌نظیر تاریخ بشریت است.

بدیهی است كه تأثیر شخصیت پدر و مادر در روح و جسم فرزندان را نمیتوان انكار كرد این ویژگی در وجود حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها نیز بروز یافت و از هر دو طرف فضایلی را به ارث برد و میتوان سر برتری آن حضرت بر دیگر فرزندان موسی بن جعفر علیه السّلام را در همین نكته یافت. البته این نمیتواند به معنای تأثیر نداشتن تلاش و كوشش آن حضرت در این راه باشد بلكه علاوه بر همه شایستگیهای فردی كه در وجود خویش به وجود آورده بود از این عوامل نیز به عنوان مكمل و پشتوانه ترقی و تكامل معنوی اخلاقی و علمی سود میبرد.

 

عبادت حضرت معصومه سلام الله علیها

بنا به تصریح قرآن هدف از خلقت انسان چیزی جز عبادت و بندگی خداوند نیست كسانی كه به این هدف مهم پی بردند در راه رسیدن به عالی‌ترین مرحله آن سر از پا نمیشناختند.

یكی از عالی‌ترین نمونههای عبادت و بندگی خدا از خاندان ولایت و امامت، كریمه اهل بیت فاطمه معصومه سلام الله علیها میباشد. او با عبادت و شب زندهداری هفده روزهاش در واپسین روزهای عمر شریفش در مدت اقامتش در منزل موسی بن الخزرج، گوشهای از یك عمر عبودیت و خضوع و خشوع آن زاده عبد صالح خدا در برابر ذات پاك الهی است.[3]

 

امام صادق علیه السّلام در حدیثی دیگر پیش از این كه این فرزند گرانقدر متولد شود از فضیلت زیارت و مدفن او سخن میگوید و شیعیان را به اهمیت آن توجه میدهد و میفرماید: شهر قم، حرم ما است و در آن زنی از فرزندان من مدفون میشود، به نام فاطمه هر كس او را زیارت كند بهشت برای او ثابت میشود.

 

محدثه بودن آن حضرت

از ویژگیهای حضرت معصومه سلام الله علیها این بود كه علوم اسلام و آل محمد صلّی الله علیه و آله آگاهی داشت و آن حضرت از جمله روایت كنندگان حدیث بود و چندین حدیث است كه در سند آنها نام حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها به چشم میخورد كه علامه بزرگوار امینی در كتاب شریف الغدیر به بعضی از آنها استناد میكند مانند، عن فاطمه بنت علی بن موسی الرضا حدثتنی... من كنت مولاه فعلی مولاه.[4] نقل این احادیث حاكی از مقام علمی والای آن بانو میباشد.

 

لقب معصومه سلام الله علیها

مقام عصمت كه عالیترین مقام معنوی و پاكی است، درجاتی دارد، و در وهله اوّل بر دو گونه است:

الف - معصوم از خطاء.

ب - معصوم از گناه.

حضرت معصومه سلام الله علیها مانند حضرت زینب علیهاالسّلام در یكی از درجات عصمتند، گر چه در درجات چهارده معصوم علیهم السّلام نباشد.

روایت شده حضرت رضا علیه السّلام فرمودند: من زار المعصومة بقم كمن زارنی[5]؛ كسی كه معصومه را در قم زیارت بكند مانند آن است كه مرا زیارت كرده است. گرچه شواهد و قرائن در مورد مقام عصمت حضرت معصومه سلام الله علیها بسیار است، ولی سخن فوق از امام معصوم علیه السّلام شاید اشارهای باشد كه حضرت معصومه سلام الله علیها دارای مقام عصمت بوده است، ضمناً این سخن بیانگر آن است كه: این لقب را حضرت رضا علیه السّلام به فاطمه كبری سلام الله علیها داده است. وگرنه نام آن حضرت معصومه نمیباشد.

 

شفاعت گسترده

اعتقاد به شفاعت انبیاء و اولیاء از ضروریات مذهب شیعه است و هیچ تردیدی در آن نیست. و بالاترین جایگاه شفاعت، از آنِ رسول گرامی اسلام صلّی الله علیه و آله است كه در قرآن كریم از آن به (مقام محمود) تعبیر شده است. همانا دو تن از بانوان خاندان رسول مكرم صلّی الله علیه و آله هم شفاعت گستردهای دارند كه بسیار وسیع و جهان شمول است.

1. خاتون محشر، صدیقه اطهر، حضرت فاطمه سلام الله علیها.

2. شفیعه روز جزا، حضرت فاطمه معصومه علیهاالسّلام، كه بعد از حضرت زهرا سلام الله علیها از جهت گستردگی شفاعت، هیچ بانویی به شفیعه محشر حضرت معصومه سلام الله علیها نمیرسد. كه امام جعفر صادق علیه السّلام در این رابطه میفرماید: تَدخل بِشفاعتها شیعتنا الجنته باجمعهم[6]؛ با شفاعت او همه شیعیان ما وارد بهشت میشوند.

 

زیارتنامه مخصوص

یكی از شواهد عظمت استثنایی حضرت معصومه سلام الله علیها زیارتنامهای است كه به خصوص، حضرت رضا علیه السّلام در شأن او صادر فرموده است. زیرا بعد از فاطمه زهرا سلام الله علیها تنها زیارتی كه از امام معصوم برای یك زن نقل شده، زیارت حضرت معصومه سلام الله علیها است و هیچ یك از بانوان خاندان عصمت و طهارت زیارت مخصوص از امام ندارد.

 

بيت النّور يا محراب عبادت حضرت معصومه سلام‏ اللَّه ‏عليها

يكى از مدارس علميّه شهرستان قم، مدرسه مباركه ستيه است كه در محلّه ميدان مير و جنب آن ميدان واقع شده و مشهور است كه حضرت فاطمه معصومه سلام‏اللَّه ‏عليها در دوران اقامتشان در قم - يعنى در فاصله ورود تا وفات - در اين مكان به سر مى ‏برده و دوران هفده روز نقاهت و بيمارى خود را در آنجا گذرانيده‏اند و براى آن مجلّله معظّمه در آن مكان محرابى‏ بوده ‏است كه در آن عبادت‏ مى‏كرده‏اند و به گفته بعضى ‏از اهل ‏تحقيق آن بقعه‏ مباركه را بيت ‏النّور خوانده‏اند و آن بقعه جزء خانه موسى بن خزرج بوده و او از آن حضرت در آن‏جا پذيرائى مى ‏كرده است.

در ذيل روايتى كه مرحوم مجلسى اعلى‏اللَّه‏ مقامه در شرح حال حضرت معصومه سلام‏اللَّه‏عليها نقل كرده آمده است كه: محراب نماز فاطمه سلام‏اللَّه‏عليها تا هم‏اكنون در خانه موسى بن خزرج موجود است.  

مرحوم محدث قمى رضوان‏اللَّه‏عليه بعد از نقل اين مطلب مى‏گويند: فقير گويد: در زمان ما نيز آن محراب موجود است و آن واقع است در محله ميدان مير و معروفست به ستّيه و ستّى، به معنى خانم و بى‏بى است.  

و ما نيز مكرّر به زيارت آن مكان مقدّس رفته‏ايم. حجره مزبور كه محراب مبارك حضرت معصومه سلام‏اللَّه‏عليها در آن قرار دارد، در قسمت جنوبى مدرسه واقع شده است.

اين مدرسه شريف به امر و همّت مرحوم آيت اللَّه العظمى آقاى گلپايگانى قدس سرّه بازسازى شده است.

در پيشانى درگاه شمالى بقعه عبارت: يا فاطِمَةُ اِشْفَعى لى فِى الْجَنَّةِ و در ذيل آن اين بيت ثبت شده است:

 

اين جايگاه كيست كه آنقدر منوّر است                اين سجده‏ گاه دختر موسى ‏بن‏ جعفر است

 

البته مصراع اول اين شعر موزون نيست و احتياج به تصحيح و تغيير دارد و مى ‏توان گفت :

 

اين جايگاه كيست كه اين ‏سان منوّر است            اين سجده ‏گاه دختر موسى ‏بن ‏جعفر است

 

در پايان اين بحث دو نكته را يادآورى مى ‏كنيم كه هركدام به نوبه خود، مهم، سازنده و قابل توجّه است:

 

1- دخت بلند مقام حضرت موسى‏ بن‏جعفر عليه ‏السّلام در مدت هفده روز كه در قم و در خانه موسى ‏بن ‏خزرج اقامت داشته، محراب مخصوصى براى عبادت و نيايش، ترتيب داده بودند و اين درسى بزرگ، براى عموم پيروان مكتب آنل محمّد عليهم ‏السّلام به ويژه زنان و دختران مسلمان است كه به نماز و نيايش و بندگى خداى تعالى اهتمام بورزند و آن را امرى سهل و آسان قلمداد ننمايند.

2- الطاف الهى را درباره شيعه بنگريد كه اين بانوى عظمى از دو نقطه شهرستان قم، فيض بخشى مى‏كند: يكى اقامتگاه چند روزه او و ديگرى خوابگاه هميشگى و مدفن پيكر پاكش. و هر دو مكان از قداست خاصّى برخوردار است و متوسّلان به ذيل عنايت خاندان عصمت و طهارت، گاهى از آن بقعه مباركه و ديگر گاه از اين قبه ساميه و مطهّره، توسل پيدا كرده، دست حاجت و نياز به دربار الهى بلند مى‏نمايند و مشمول افاضات غيبى پروردگار بزرگ واقع مى ‏شوند.

 

از رهگذر خاك سر كوى شما بود                  هر نافه كه در دست نسيم سحر افتاد

 

پی ‌نوشت‌ها:

1- سفینة البحار، ج 2، ص 276.

2- علامه مجلسی، بحار الانوار، ج 6، ص 216.

3- قم شناسی و گردشگری، ص 292.

4- علامه امینی، الغدیر، ج 1، ص 196.

5- ریاحین الشریعه، ج 5، ص 35.

6- علامه مجلسی، بحار الانوار، ج 6، ص 228.

 

منبع:

- مرکز مطالعات و پژوهش‌های حوزه علمیه

- ashooraeyan61.blogfa.com

 

  لينک های هفته             

خورشید مدینه دانش - ويژه نامه شهادت امام صادق (ع)

 

ويژه نامه ميلاد حضرت معصومه (س) و روز دختران

 

ویژه نامه آغاز سال تحصیلی و بازگشایی مدارس

 

ویژه نامه 5 مهر - سالروز شکست حصر آبادان

 

وحشتناک ترین ترن های هوایی جهان!

 

اوتانا، پایگاه جامع گردشگری

 

ساعت و تقویم رسمی ایران
تقویم و تاریخ فارسی، ساعت رسمی ایران و مناسبتهای تقویم ایرانی

 

فصلنامه فرهنگ جهاد